YDMS рдЪрд░्рдЪा рд╕рдоूрд╣

Thursday, November 10, 2011

рд╕ोрдиिрдпा рдЧाँрдзी рдХी "рд╡ैрдзाрдиिрдХрддा" рдкрд░ рдк्рд░рдердо рдЕрдзिрдХृрдд рдк्рд░рд╢्рди рдЪिрди्рд╣ ?



рд╕ोрдиिрдпा рдЧाँрдзी рдХी "рд╡ैрдзाрдиिрдХрддा" рдкрд░ рдк्рд░рдердо рдЕрдзिрдХृрдд рдк्рд░рд╢्рди  рдЪिрди्рд╣ ?
рдЙрдд्рддрд░ाрдЦрдг्рдб рдоें рдЖрдЧाрдоी рдЪुрдиाрд╡ рдХो рджेрдЦрддे рд╣ुрдП реард╖िрдХेрд╢ рд╕े рдХрд░्рдгрдк्рд░рдпाрдЧ рдХी рд░ेрд▓ рд▓ाрдЗрди рдХे рдиिрд░्рдоाрдг рдХा рднूрдоिрдкूрдЬрди рд╡िрд╢ाрд▓ рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдХिрдпा рдЬाрдиा рдеा। рдЧрдв़рд╡ाрд▓ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдЗрд╕ 4,295 рдХрд░ोрдб़ рд░ु. рдХी рд░ेрд▓ рдкрд░िрдпोрдЬрдиा рдХी рдиींрд╡ рдХा рдкрдд्рдерд░ рд░рдЦрдиे рдХे рд▓िрдП рд╕ोрдиिрдпा рдЧाँрдзी рдХो рдЖрдоंрдд्рд░िрдд рдХिрдпा рдЧрдпा рдеा (рджेрд╢ рдХे рдХрдИ рд░ाрдЬ्рдпों рдоें рдПрдХ рд╕ंрд╡ैрдзाрдиिрдХ рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдФрд░ рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдХा рдЕрдкрдоाрди рдХрд░рддे рд╣ुрдП рд╕ोрдиिрдпा рдЧाँрдзी рд╕े рдЙрджрдШाрдЯрди рдХрд░рд╡ाрдиे рдХी рдЪрд░рдгрдкूрдЬрди рдкрд░рдо्рдкрд░ा рд░рд╣ी рд╣ै।)। рдЕрдкрдиी "рд░рд╣рд╕्рдпрдордпी рдмीрдоाрд░ी" рдХे рдмाрдж рд╕ोрдиिрдпा рдЧाँрдзी рдХी рдпрд╣ рдкрд╣рд▓ी рд╡िрд╢ाрд▓ рдЖрдорд╕рднा рднी рд╣ोрддी…। рдХिрди्рддु рдЙрдЪिрдд рд╕рдордп рдкрд░ рдЙрдд्рддрд░ाрдЦрдг्рдб рд░ाрдЬ्рдп рдХे рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рд╢्рд░ी рдЦрдг्рдбूрд░ी рдиे рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХे

рд░ंрдЧ рдоें рднंрдЧ рдХрд░ рджिрдпा। 
рд╣ाрд▓ рд╣ी рдоें рдЕрдг्рдгा рдХी рдоंрд╢ा рдХे рдЕрдиुрд░ूрдк рдЬрдирд▓ोрдХрдкाрд▓ рдмिрд▓ рдкाрд╕ рдХрд░рд╡ा рдЙрдирд╕े рдк्рд░рд╢ंрд╕ा рдкा рдЪुрдХे рднुрд╡рдирдЪрди्рдж्рд░ рдЦрдг्рдбूрд░ी рдиे "рдк्рд░ोрдЯोрдХॉрд▓" рдХा рдк्рд░рд╢्рди рдЙрдаाрддे рд╣ुрдП рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рднрд╡рди рдПрд╡ं рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдХाрд░्рдпाрд▓рдп рд╕े рд▓िрдЦिрдд рдоें рдкूрдЫा, рдХि "рдЖрдЦिрд░ рд╕ोрдиिрдпा рдЧाँрдзी рдХिрд╕ рд╣ैрд╕िрдпрдд рд╕े рдЗрд╕ рдХेрди्рдж्рд░ीрдп рд░ेрд▓ рдкрд░िрдпोрдЬрдиा рдХी рдЖрдзाрд░рд╢िрд▓ा рд░рдЦ рд░рд╣ी рд╣ैं? рди рддो рд╡े рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рд╣ैं, рди рд╣ी рд░ेрд▓ рдоंрдд्рд░ी рд╣ैं рдФрд░ UPA рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдХा рдкрдж рдХोрдИ рд╕ंрд╡ैрдзाрдиिрдХ рдкрдж рддो рд╣ै рдирд╣ीं?…рдпрд╣ рддो рд╕ाреЮ-рд╕ाреЮ рд╕ंрд╡ैрдзाрдиिрдХ рдкрд░рдо्рдкрд░ाрдУं рдХा рдЙрд▓्рд▓ंрдШрди рдПрд╡ं рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдФрд░ рд░ेрд▓ рдоंрдд्рд░ी рдХा рдЕрдкрдоाрди рд╣ै…"।
рдЗрд╕рдХे рдмाрдж рд╕ोрдиिрдпा рдЧाँрдзी рдХा рдпрд╣ рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рд░рдж्рдж рддो рдХрд░ рджिрдпा рдЧрдпा рдФрд░ рдЗрд╕ рдЖрдзाрд░рд╢िрд▓ा рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рдоें рдПрдХ рд╕ांрд╕рдж рдиे рд╕ोрдиिрдпा рдЧाँрдзी рдХा рдПрдХ рд╕ंрджेрд╢ рдкреЭрдХрд░ рд╕ुрдиाрдпा
। рдХिрди्рддु рд░ाрдЬ्рдп рдХी рдЗрд╕ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдпोрдЬрдиा рдХे рдЗрд╕ рд╕ंрд╡ैрдзाрдиिрдХ рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рдоें рд░ाрдЬ्рдп рдХे рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдХो рд╣ी рдиिрдоंрдд्рд░рдг рдирд╣ीं рджिрдпा рдЧрдпा рдеा, рдоाрдиो рдпрд╣ рд░ेрд▓ рдкрд░िрдпोрдЬрдиा "рдЧाँрдзी рдкрд░िрд╡ाрд░" рдХा рдХोрдИ рдкाрд░िрд╡ाрд░िрдХ рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рд╣ो। рд╡ैрд╕े рдпрджि рдпрд╣ рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рдЕрдкрдиे рдоूрд▓рд░ूрдк рдоें рд╕рдо्рдкрди्рди рд╣ोрддा, рддो рджिрдиेрд╢ рдд्рд░िрд╡ेрджी (рд░ेрд▓рдоंрдд्рд░ी), рднрд░рддрд╕िंрд╣ рд╕ोрд▓ंрдХी рдФрд░ рдХेрдПрдо рдоुрдиिрдпрдк्рдкा (рджोрдиों рд░ेрд▓ рд░ाрдЬ्рдпрдоंрдд्рд░ी) рд╕ोрдиिрдпा рдЧाँрдзी рдХे рдкीрдЫे-рдкीрдЫे рдЦреЬे рд╣ोрдХрд░ рд╕िрд░्реЮ рд╣ें-рд╣ें-рд╣ें-рд╣ें-рд╣ें рдХрд░рддे рд╣ुрдП рд╣ाрде рднрд░ рд╣िрд▓ाрддे, рдХिрди्рддु рдЕрдм рд░ेрд▓рдоंрдд्рд░ी рджिрдиेрд╢ рдд्рд░िрд╡ेрджी рдХो рдЙрдирдХा "рдЙрдЪिрдд рд╕ंрд╡ैрдзाрдиिрдХ рд╕рдо्рдоाрди" рдоिрд▓ा।
рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ै рдХि рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдЦрдг्рдбूрд░ी рдХे рдЗрд╕ рд╡ाрд░ рд╕े рднौंрдЪрдХ्рдХी рд░рд╣ рдЧрдИ рд╣ै, рдХ्рдпोंрдХि рдЕрднी рддрдХ рдХिрд╕ी рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдХा рдРрд╕े "рдЕрд╕ुрд╡िрдзाрдЬрдирдХ рдк्рд░рд╢्рди" рдЙрдаाрдиे рдХा "рд╕ाрд╣рд╕"(?) рдирд╣ीं рд╣ुрдЖ рдеा। рдЕрдм рд╢рд░्рдо рдЫिрдкाрдиे рдХे рд▓िрдП рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдж्рд╡ाрд░ा "рдЙрд▓्рдЯा рдЪोрд░ рдХोрддрд╡ाрд▓ рдХो рдбाँрдЯे" рдХी рддрд░्рдЬ рдкрд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдиे рдЦрдг्рдбूрд░ी рдХी рдХреЬी рдЖрд▓ोрдЪрдиा рдХी рдЧрдИ। рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдиे рдХрд╣ा рд╣ै рдХि рд╕ोрдиिрдпा рдЧाँрдзी рдмीрдоाрд░ी рдХी рд╡рдЬрд╣ рд╕े рдЙрдирдХा рдпрд╣ाँ рдЖрдиा рд░рдж्рдж рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै, рдЗрд╕рдХा рдЦрдг्рдбूрд░ी рдХे рд╕рд╡ाрд▓ों рд╕े рдХोрдИ рд▓ेрдиा-рджेрдиा рдирд╣ीं рд╣ै…।

Saturday, November 5, 2011

рдкेрдЯ्рд░ोрд▓ рдоूрд▓्рдпрд╡ृрдж्рдзि рдкрд░ рдЪुрдиाрд╡ों рд╕े рдбрд░ी рдХांрдЧ्рд░ेрд╕


рдкेрдЯ्рд░ोрд▓ рдоूрд▓्рдпрд╡ृрдж्рдзि рдкрд░ рдЪुрдиाрд╡ों рд╕े рдбрд░ी рдХांрдЧ्рд░ेрд╕
рдпुрджрд╕। рдирдИ рджिрд▓्рд▓ी: рдкेрдЯ्рд░ोрд▓ рдХे рдоूрд▓्рдпों рдоें рд╡ृрдж्рдзि рдХो рд╕ंрдк्рд░рдЧ рд╕рд░рдХाрд░ рдХा рдПрдХ рдФрд░ рдзोрдЦा рдмрддाрддे рдоुрдЦ्рдп рд╡िрдкрдХ्рд╖ी рджрд▓ рднाрдЬрдкा рдиे рдХрд╣ा рдХि рдЗрд╕ рдЕрд╣ंрдХाрд░ рдХे рд▓िрдП рдЖрдо рдЖрджрдоी ‘рдЕрд░्рдерд╢ाрд╕्рдд्рд░ी’ рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдордирдоोрд╣рди рд╕िंрд╣ рдХी рд╕рд░рдХाрд░ рдХो рдХрднी рдирд╣ीं рднूрд▓ेрдЧा। рднाрдЬрдкा рдк्рд░рд╡рдХ्рддा рд░ाрдЬीрд╡ рдк्рд░рддाрдк рд░ूрдбी рдиे рдХрд╣ा рдХि рдЕрд╕ंрд╡ेрджрдирд╢ीрд▓ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдкाрд░्рдЯी рдЕрд▓рдЧ рддрд░рд╣ рд╕े рдЖрдо рдЖрджрдоी рдХो рдЖрддंрдХिрдд рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ै।рддेрд▓ рдХंрдкрдиिрдпों рдХे рдЪрд▓рддे рдкेрдЯ्рд░ोрд▓ рдХी рджрд░ों рдоें 1.82 рдк्рд░рддि рд▓ीрдЯрд░ рдХी рд╡ृрдж्рдзि рдРрд╕े рд╕рдордп рд╣ुрдИ рд╣ै рдЬрдм рджेрд╢ рдкрд╣рд▓े рд╣ी рдЙрдЪ्рдЪ рдЦाрдж्рдп рдоुрдж्рд░ाрд╕्рдлीрддि рдХा рд╕ाрдордиा рдХрд░ рд░рд╣ा рд╣ै। 
рд╕ंрдк्рд░рдЧ рдХी рд╕рд╣рдпोрдЧी рджрд▓ рддृрдгрдоूрд▓ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдиे рдкेрдЯ्рд░ोрд▓ рдХी рджрд░ों рдоें рд╡ृрдж्рдзि рдкрд░ рд░ोрд╖ рдЬрддाрддे рдЗрд╕ рдоुрдж्рджे рдкрд░ рдЪрд░्рдЪा рдХрд░рдиे рдЖрдЬ рд░ाрдд   рд╢ुрдХ्рд░рд╡ाрд░ рдХो рддृрдгрдоूрд▓ рд╕ंрд╕рджीрдп рджрд▓ рдХी рдПрдХ рдЖрдкाрдд рдмैрдардХ рдмुрд▓ाрдИ рд╣ै। рддृрдгрдоूрд▓ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХे рдорд╣ाрд╕рдЪिрд╡ рдоुрдХुрд▓ рд░ाрдп рдиे ‘рдкेрдЯ्рд░ोрд▓ рдХी рджрд░ों рдоें рд╡ृрдж्рдзि рдХो рд▓ेрдХрд░ рдЖрдХ्рд░ोрд╢ рдЬрддाрдпा рд╣ै।’
рдкेрдЯ्рд░ोрд▓ рдоूрд▓्рдпрд╡ृрдж्рдзि рд╕े рдбрд░ी рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдиे рд╕ंрдк्рд░рдЧ рд╕рд░рдХाрд░ рд╕े рдХрд╣ा рд╣ै рдХि рд╡рд╣ рдХोрдИ рдРрд╕ा рдоाрд░्рдЧ рдвूंрдвे рдЬिрд╕рд╕े рдЖрдо рдЖрджрдоी рдкрд░ рдкेрдЯ्рд░ोрд▓ рдоूрд▓्рдпों рдоें рд╡ृрдж्рдзि рдХा рдмोрдЭ рдХрдо рд╕े рдХрдо рдкрдб़े। рдкाрд░्рдЯी рдк्рд░рд╡рдХ्рддा рд░ाрд╢िрдж рдЕрд▓्рд╡ी рдиे рдХрд╣ा, ‘рд╣рдоें рдЦेрдж рд╣ै। (рдЕрд░्рдеाрдд рдпे рдЖрдо рдЖрджрдоी рдХी рд╕рдорд╕्рдпाрдУं рдХो рднी рдЬाрдирддे рд╣ैं рдФрд░ рдЙрди्рд╣ें рдмेрд╡рдХूрдл рдмрдиाрдиा рднी ! рдЗрдирдХे рд╕्рд╡िрд╕ рдЦाрддे рднрд░рдиे рдФрд░ рдЙрди्рд╣ें рдЗрдирдХी рд╕ाрдЦ рдХे рд╕ाрде рдмрдЪाрдиे рдХा рдХाрд░्рдп рд╕рд░рдХाрд░ рдХा рд╣ै?) рддो рд╕рд░рдХाрд░ рдХो рдХोрдИ рд░ाрд╕्рддा рдвूंрдврдиा рд╣ोрдЧा। 

Friday, November 4, 2011

рдпुрдЧрджрд░्рдкрдг рдХे 10 рд╣рдЬाрд░ी рд╣ोрдиे рдкрд░ рдЖрдк рд╕рднी рдХो рд╣ाрд░्рджिрдХ рдмрдзाрдИ рд╡ рдзрди्рдпрд╡ाрдж.

рдпुрдЧрджрд░्рдкрдг рдХे 10 рд╣рдЬाрд░ी рд╣ोрдиे рдкрд░ рдЖрдк рд╕рднी рдХो рд╣ाрд░्рджिрдХ рдмрдзाрдИ рд╡ рдзрди्рдпрд╡ाрдж. рдпुрдЧ рджрд░्рдкрдг рдм्рд▓ाрдЧ рдкрд░ 49 рджेрд╢ों рдХे рейремрекреж, рддрдеा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рджрд░्рдкрдг рдкрд░ рейрей рджेрд╢ों рдХे резремрепрей, рд▓ोрдЧों рдиे рд╡िрдЧрдд рез рез/реи рд╡рд░्рд╖ों рдоें рдмрдиे рд╣рдоाрд░े рдм्рд▓ाрдЧ рдХो резреж рд╣рдЬ़ाрд░ рдмाрд░ рдЦोрд▓ा рд╣ै рдкрдд्рд░рдХाрд░िрддा рд╡्рдпрд╡рд╕ाрдп рдирд╣ीं рдПрдХ рдоिрд╢рди рд╣ै-рдпुрдЧрджрд░्рдкрдг

Monday, September 19, 2011

Modi begins Sadbhavna Fast

http://www.youtube.com/user/DoorDarpan#p/c/07E4C2D4718D3CC6/6/uO5_LLwo0b0
Ahmedabad: Gujarat Chief Minister Narendra Modi began his three-day 'sadbhavana' fast Saturday saying the day is not far when the country, and indeed the world, will discuss the state as a model one. "My fast is not against anyone... that was, is and will never be my agenda. Just like the world praises Gujarat's model for development and governance, that day is not far when people will discuss our model for inclusive growth and communal harmony," Modi said to a cheering crowd at Gujarat University's plush convention hall.
..
Gujarat Chief Minister Narendra Modi began his three-day 'sadbhavna' fast for peace and harmony in Ahmedabad on Saturday, starting the day by seeking his mother's blessings. His critics are calling it a political gimmick, some view it as Narendra Modi's attempt at an image makeover.

Sunday, June 19, 2011

India against corruption/ рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рд╕े рд╕ंрдШрд░्рд╖


‘рдЬрди рд▓ोрдХрдкाрд▓ рд╡िрдзेрдпрдХ’ рдХा рдкूрд░ा рдкाрда



рдЗрд╕ рд╡िрдзेрдпрдХ рдХा рдорд╕рд╡िрджा рдХेрди्рдж्рд░ рдоें рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдиाрдордХ рд╕ंрд╕्рдеा рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдХे рд▓िрдП рддैрдпाрд░ рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै. рд▓ेрдХिрди рдЗрд╕ рд╡िрдзेрдпрдХ рдХे рдк्рд░ाрд╡рдзाрди рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рдХे рд╣ोंрдЧे рддाрдХि рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рд░ाрдЬ्рдп рдоें рдЗрд╕ी рддрд░рд╣ рдХी рд▓ोрдХाрдпुрдХ्рдд рд╕ंрд╕्рдеा рд╕्рдеाрдкिрдд рдХी рдЬा рд╕рдХे.
рдЬрди рд▓ोрдХрдкाрд▓ рд╡िрдзेрдпрдХ рд╕ंрд╕्рдХрд░рдг 2.2
рдПрдХ рдЕрдзिрдиिрдпрдо, рдЬो рдХेрди्рдж्рд░ рдоें рдРрд╕ी рдк्рд░рднाрд╡рд╢ाрд▓ी рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░рд░ोрдзी рдФрд░ рд╢िрдХाрдпрдд рдиिрд╡ाрд░рдг рдк्рд░рдгाрд▓ी рддैрдпाрд░ рдХрд░ेрдЧा, рддाрдХि рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдХे рд╡िрд░ुрдж्рдз рдПрдХ рдк्рд░рднाрд╡ी рддрди्рдд्рд░ рддैрдпाрд░ рд╣ो рд╕рдХे рдФрд░ рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдЖрд╡ाрдЬ рдЙрдаाрдиे рд╡ाрд▓ों рдХो рдк्рд░рднाрд╡ी рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдоुрд╣ैрдпा рдХрд░ाрдИ рдЬा рд╕рдХे.
1. рд╕ंрдХ्рд╖िрдк्рдд рдиाрдо рдФрд░ рдк्рд░ाрд░рдо्рдн-
(1) рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХो рдЬрди рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдЕрдзिрдиिрдпрдо, 2010 рдХрд╣ा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै.
(2) рдЕрдкрдиे рдЕрдзिрдиिрдпрдорди рдХे 120рд╡ें рджिрди рдпрд╣ рдк्рд░рднाрд╡ी рд╣ो рдЬाрдПрдЧा.
2. рдкрд░िрднाрд╖ाрдПं- рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдоें, рдЬрдм рддрдХ рдХि рд╕рди्рджрд░्рдн рд╕े рдЕрди्рдпрдеा рдЕрдкेрдХ्рд╖िрдд рди рд╣ो,-
(1) `рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ´ рдХा рдЕрд░्рде рд╣ै рдХिрд╕ी рднी рд╕рд░рдХाрд░ी рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдж्рд╡ाрд░ा рдЕрдкрдиे рдХрд░्рд░्рддрд╡्рдп рдХे рдиिрд░्рд╡рд╣рди рдХे рд▓िрдП рдХी рдЧрдИ рдХोрдИ рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдФрд░ рдЬिрд╕рдоें рдиिрд░्рдгрдп, рд╕ंрд╕्рддुрддि рдпा рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖ рдЕрдерд╡ा рдЕрди्рдп рдХिрд╕ी рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рд╕рдо्рдоिрд▓िрдд рд╣ै, рдЗрд╕рдоें рдЬाрдирдмूрдЭрдХрд░ рд╡िрдлрд▓рддा, рдЪूрдХ рдпा рдЗрд╕ी рддрд░рд╣ рдХी рдЕрднिрд╡्рдпрдХ्рддि рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ी рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рднी рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ोрдЧी
(2) `рдЖрд░ोрдк´ рдоें рдХिрд╕ी рд▓ोрдХрд╕ेрд╡рдХ рдХे рд╕рдо्рдмрди्рдз рдоें рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдоें, рд╕े рдХिрд╕ी рднी рдмाрдд рдХी рдкुрд╖्рдЯि рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ै-
рдХ. рд╡рд╣ рд╕рд░рдХाрд░ी рдХрд░्рдордЪाрд░ी рд╣ै рдФрд░ рдХрджाрдЪाрд░ рдоें рд▓िрдк्рдд рд╣ै
рдЦ. рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдоें рд▓िрдк्рдд рд╣ै.
(3) `рдкрд░िрд╡ाрдж´ рдоें рд╕рдо्рдоिрд▓िрдд рд╣ै, рдХोрдИ рд╢िрдХाрдпрдд рдпा рдЖрд░ोрдк рдЕрдерд╡ा рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдХे рд╡िрд░ुрдж्рдз рдЖрд╡ाрдЬ рдЙрдаाрдиे рд╡ाрд▓े рд╡्рдпрдХ्рддि рдж्рд╡ाрд░ा рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдПрд╡ं рдЙрдЪिрдд рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдХे рд▓िрдП рдХिрдпा рдЧрдпा рдЕрдиुрд░ोрдз.
(4) `рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░´ рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рд╡े рд╕рднी рдХृрдд्рдп рд╕рдо्рдоिрд▓िрдд рд╣ै, рдЬो рднाрд░рддीрдп рджрдг्рдб рд╕ंрд╣िрддा рдХे рдЕрдз्рдпाрдп 9 рдЕрдерд╡ा рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдиिрд░ोрдзрдХ рдЕрдзिрдиिрдпрдо, 1988 рдХे рддрд╣рдд рджрдг्рдбрдиीрдп рддрдп рдХिрдП рдЧрдП рд╣ैं.
рд╕ाрде рд╣ी рдпрджि рдХिрд╕ी рд╡्рдпрдХ्рддि рдиे рдХिрд╕ी рдХाрдиूрди рдпा рдиिрдпрдо рдХा рдЙрд▓्рд▓ंрдШрди рдХрд░рддे рд╣ुрдП рд╕рд░рдХाрд░ рд╕े рдХोрдИ рд▓ाрдн рд▓िрдпा рд╣ो, рд╡рд╣ рд╡्рдпрдХ्рддि рдФрд░ рдЙрд╕рдХे рд╕ाрде рд╣ी рд╡े рд▓ोрдХ рд╕ेрд╡рдХ рдЬिрди्рд╣ोंрдиे рдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ рдпा рдкрд░ोрдХ्рд╖ рд░ूрдк рд╕े рд▓ाрдн рд▓ेрдиे рдоें рдЙрд╕ рд╡्рдпрдХ्рддि рдХी рд╕рд╣ाрдпрддा рдХी рд╣ो, рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдоें рд▓िрдк्рдд рдоाрдиे рдЬाрдПंрдЧे.
(5) `рд╕рд░рдХाрд░´ рдЕрдерд╡ा `рдХेрди्рдж्рд░ рд╕рд░рдХाрд░´ рд╕े рдЖрд╢рдп рд╣ै ‘рднाрд░рдд рд╕рд░рдХाрд░’.
(6) рд╢ाрд╕рдХीрдп рдХрд░्рдордЪाрд░ी´ рд╕े рдЖрд╢рдп рд╣ै рдХोрдИ рд╡्рдпрдХ्рддि, рдЬिрд╕рдХी рдиिрдпुрдХ्рддि рдХिрд╕ी рднी рд╕рдордп рд▓ोрдХ рд╕ेрд╡ा рдЕрдерд╡ा рдХेрди्рдж्рд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдпा рдЙрдЪ्рдЪ рди्рдпाрдпाрд▓рдп рдпा рдЙрдЪ्рдЪрддрдо рди्рдпाрдпाрд▓рдп рд╕े рд╕рдо्рдмрди्рдзिрдд рдХिрд╕ी рдкрдж рдХे рд▓िрдП, рдк्рд░рддिрдиिрдпुрдХ्рддि рдЕрдерд╡ा рд╕्рдеाрдпी, рдЕрд╕्рдеाрдпी рдпा рдЕрдиुрдмрди्рдз рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рд╣ुрдИ рд╣ै рдпा рд╣ुрдИ рдеी, рд▓ेрдХिрди рдЗрд╕рдоें рди्рдпाрдпाрдзीрд╢ рд╢ाрдоिрд▓ рдирд╣ीं рд╣ोंрдЧे.
(7) `рд╢िрдХाрдпрдд´ рдХा рдЕрд░्рде рд╣ै рдХिрд╕ी рд╡्рдпрдХ्рддि рдж्рд╡ाрд░ा рдпрд╣ рджाрд╡ा рдХि рдЙрд╕े рд╕िрдЯीрдЬрди्рд╕ рдЪाрд░्рдЯрд░ рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдФрд░ рдЙрд╕ рд╡िрднाрдЧ рдХे рдЬрди рд╢िрдХाрдпрдд рдЕрдзिрдХाрд░ी рд╕े рд╕рдо्рдкрд░्рдХ рдХे рдмाрдж рднी рд╕рди्рддोрд╖рдЬрдирдХ рд╕рдоाрдзाрди рдирд╣ीं рдоिрд▓ рдкाрдпा.
(8) `рд▓ोрдХрдкाрд▓´ рд╕े рдЖрд╢рдп рд╣ै -
рдХ. рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рдЕрдзीрди рдПрд╡ं рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рд╡िрднिрди्рди рдк्рд░ाрд╡рдзाрдиों рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХाрд░्рдп рдХे рдкाрд▓рди рд╣ेрддु рдЧрдаिрдд рдкीрдаें, рдЕрдерд╡ा
рдЦ. рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд, рдпा рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рд╡िрднिрди्рди рдк्рд░ाрд╡рдзाрдиों рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдмрдиाрдпे рдЧрдпे рд╡िрднिрди्рди рдиिрдпрдоों, рд╡िрдиिрдпрдоों рдпा рдЖрджेрд╢ों рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдиिрдпрдд, рддрд░ीрдХे рдФрд░ рд╕ीрдоा рдоें, рдЕрдкрдиी рд╢рдХ्рддिрдпों рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рдФрд░ рдЕрдкрдиे рдХрд░्рддрд╡्рдпों рдПрд╡ं рдЬिрдо्рдоेрджाрд░िрдпों рдХा рдиिрд░्рд╡рд╣рди рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рдХोрдИ рдЕрдзिрдХाрд░ी рдпा рдХрд░्рдордЪाрд░ी
рдЧ. рдЕрди्рдп рд╕рднी рдк्рд░рдпोрдЬрдиों рдХे рд▓िрдП, рд╕ंрд╕्рдеा рдХे рддौрд░ рдкрд░ рд╕ंрдпुрдХ्рдд рд░ूрдк рд╕े рдХाрд░्рдпрд░рдд рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдПрд╡ं рд╕рджрд╕्рдп;
(9) `рдЕрд▓्рдк рджрдг्рдб´ рдФрд░ `рдк्рд░рдоुрдЦ рджрдг्рдб´ рд╕े рдЖрд╢рдп рд╡рд╣ी рд╣ोрдЧा рдЬो рдХेрди्рдж्рд░ीрдп рд▓ोрдХ рд╕ेрд╡ा рдЖрдЪрд░рдг рдиिрдпрдоों рдоें рдкрд░िрднाрд╖िрдд рд╣ै.
(10) `рдХрджाрдЪाрд░´ рдХा рдЕрд░्рде рд╣ै рд╡рд╣ी рд╣ोрдЧा рдЬैрд╕ा рдХि рдХेрди्рдж्рд░ीрдп рд▓ोрдХ рд╕ेрд╡ा (рдЖрдЪрд░рдг) рдиिрдпрдо рдоें рдкрд░िрднाрд╖िрдд рд╣ै рдФрд░ рдЬिрд╕рдоें рд╕рддрд░्рдХрддा рдХा рджृрд╖्рдЯिрдХोрдг рд╣ो
(11) `рд▓ोрдХ рдк्рд░ाрдзिрдХрд░рдг´ рдоें рд╕рдо्рдоिрд▓िрдд рд╣ै рдХोрдИ рдк्рд░ाрдзिрдХрд░рдг рдЕрдерд╡ा рдиिрдХाрдп рдЕрдерд╡ा рд╕्рд╡рд╢ाрд╕ी рд╕ंрд╕्рдеा рдЬिрд╕рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдпा рдЧрдарди-
рдХ. рд╕ंрд╡िрдзाрди рдж्рд╡ाрд░ा рдЕрдерд╡ा рд╕ंрд╡िрдзाрди рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рд╣ुрдЖ рд╣ो
рдЦ. рд╕ंрд╕рдж рдж्рд╡ाрд░ा рдмрдиाрдП рдЧрдП рдХिрд╕ी рдЕрди्рдп рдХाрдиूрди рдж्рд╡ाрд░ा рд╣ुрдЖ рд╣ो;
рдЧ. рд╕рд░рдХाрд░ рдж्рд╡ाрд░ा рдЬाрд░ी рдЕрдзिрд╕ूрдЪрдиा рдЕрдерд╡ा рдЖрджेрд╢, рдФрд░ рд╕рд░рдХाрд░ी рд╕्рд╡ाрдоिрдд्рд╡, рдиिрдпрди्рдд्рд░िрдд рдЕрдерд╡ा рдкрд░्рдпाрдк्рдд рдЕंрд╢ рд╕े рд╡िрдд्рддрдкोрд╖िрдд рд╕ंрд╕्рдеा
(12) `рд▓ोрдХ рд╕ेрд╡рдХ´ рдХा рдЕрд░्рде рд╣ै, рд╡рд╣ рд╡्рдпрдХ्рддि рдЬो рдХिрд╕ी рднी рд╕рдордп рдеा рдЕрдерд╡ा рд╣ै,-
рдХ. рдк्рд░рдзाрдирдорди्рдд्рд░ी;
рдЦ. рдорди्рдд्рд░ी;
рдЧ. рд╕ंрд╕рдж рд╕рджрд╕्рдп;
рдШ. рдЙрдЪ्рдЪ рди्рдпाрдпाрд▓рдпों рдФрд░ рдЙрдЪ्рдЪрддрдо рди्рдпाрдпाрд▓рдп рдХे рди्рдпाрдпाрдзीрд╢;
рдЩ. рд╕рд░рдХाрд░ी рдХрд░्рдордЪाрд░ी;
рдЪ. рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдЕрдерд╡ा рдЙрдкाрдз्рдпрдХ्рд╖ (рдпрдеा рдиाрдо) рдЕрдерд╡ा рд╕्рдеाрдиीрдп рдк्рд░ाрдзिрдХрд░рдг рдХा рдХोрдИ рд╕рджрд╕्рдп, рдЬो рдХि рдХेрди्рдж्рд░ीрдп рд╕рд░рдХाрд░ рдХे рдиिрдпрди्рдд्рд░рдг рдоें рд╣ो рдЕрдерд╡ा рдПрдХ рд╕ांрд╡िрдзिрдХ рдиिрдХाрдп рдЕрдерд╡ा рдиिрдЧрдо рдЬिрд╕рдХा рдЧрдарди рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╕рдж рдж्рд╡ाрд░ा рдмрдиाрдП рдЧрдП рдХिрд╕ी рдХाрдиूрди рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рд╣ुрдЖ рд╣ो, рдЬिрд╕рдоें рд╕рд╣рдХाрд░ी рд╕рдоिрддि рднी рд╕рдо्рдоिрд▓िрдд рд╣ै, рдЕрдерд╡ा рдРрд╕ी рд╕рд░рдХाрд░ी рдХрдо्рдкрдиी, рдЬो рдХрдо्рдкрдиी рдЕрдзिрдиिрдпрдо 1956 рдХी рдзाрд░ा 617 рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдЕрд░्рде рд░рдЦрддी рд╣ो, рдФрд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдж्рд╡ाрд░ा рд╕्рдеाрдкिрдд рдХोрдИ рднी рд╕ांрд╡िрдзिрдХ рдЕрдерд╡ा рдЧैрд░ рд╕ांрд╡िрдзिрдХ рд╕рдоिрддि рдЕрдерд╡ा рдкрд░िрд╖рдж рдХे рд╕рджрд╕्рдп;
рдЫ. рдЗрд╕рдоें рд╡े рд╕рднी рд╕рдо्рдоिрд▓िрдд рд╣ैं, рдЬो рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдиिрд░ोрдзрдХ рдЕрдзिрдиिрдпрдо 1988 рдХी рдзाрд░ा 2 (рд╕ी) рдоें `рд▓ोрдХрд╕ेрд╡рдХ´ рдШोрд╖िрдд рд╣ैं.
рдЬ. рдРрд╕े рдЕрди्рдп рдк्рд░ाрдзिрдХाрд░ी, рдЬो рдХेрди्рдж्рд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдХी рдЕрдзिрд╕ूрдЪрдиा рдж्рд╡ाрд░ा, рд╕рдордп-рд╕рдордп рдкрд░ рдЙрд▓्рд▓िрдЦिрдд рдХिрдП рдЬाрдПं
(13) `рд╕рддрд░्рдХрддा рджृрд╖्рдЯिрдХोрдг´ рдоें рд╕рдо्рдоिрд▓िрдд рд╣ै-
рдХ. рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдХी рд╕рднी рдЧрддिрд╡िрдзिрдпां
рдЦ. рдШोрд░ рд▓ाрдкрд░рд╡ाрд╣ी рдЕрдерд╡ा рдЬाрдирдмूрдЭрдХрд░ рдХी рдЧрдИ рд▓ाрдкрд░рд╡ाрд╣ी, рдиिрд░्рдгрдп рд▓ेрдиे рдоें рдХोрддाрд╣ी, рдк्рд░рдгाрд▓िрдпों рдФрд░ рдк्рд░рдХिрдпाрдУं рдХा рдШोрд░ рдЙрд▓्рд▓ंрдШрди, рдРрд╕े рдоाрдорд▓ों рдоें рд╕्рд╡рд╡िрд╡ेрдХ рдЕрдзिрдХाрд░ рдХा рдЕрддिрд░ेрдХ рдЬрд╣ां рдХोрдИ рдк्рд░рдХрдЯ/рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рд╣िрдд рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдирд╣ीं рд╣ै, рдиिрдпрди्рдд्рд░рдгрдХрд░्рддा рдЕрдерд╡ा рд╡рд░िрд╖्рда рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХो рд╕рдордп рдкрд░ рд╕ूрдЪिрдд рдХрд░рдиे рдоें рдЪूрдХ
рдЧ. рдЕрдкрдиे рдЕрдзीрдирд╕्рде рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдж्рд╡ाрд░ा рдХрд░्рддрд╡्рдпों рдХी рдЙрдкेрдХ्рд╖ा рдЕрдерд╡ा рдХाрд░्рдпाрд▓рдп рдХे рджुрд░ुрдкрдпोрдЧ рдХी рд╢िрдХाрдпрдд рдоिрд▓рдиे рдкрд░ рднी рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдоें рдЕрд╕рдлрд▓рддा/рд╡िрд▓рдо्рдм, рдпрджि рдХाрдиूрди рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдХिрд╕ी рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХा рдРрд╕ा рджाрдпिрдд्рд╡ рдмрдирддा рд╣ै рддो,
рдШ. рдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ рдЕрдерд╡ा рдЕрдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ рд░ूрдк рд╕े рдХिрд╕ी рдХे рдЖрдЪрд░рдг рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рднेрджрднाрд╡ рдоें рд╕ंрд▓िрдк्рддрддा.
рдЩ. рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдХे рд╡िрд░ुрдж्рдз рдЖрд╡ाрдЬ рдЙрдаाрдиे рд╡ाрд▓ों рдХा рдЙрдд्рдкीрдб़рди
рдЪ. рдоाрдорд▓े рдХे рдиिрд╕्рддाрд░рдг рдоें рдХिрд╕ी рддрд░рд╣ рдХा рдЕрд╕ंрдЧрдд/рдЕрдиुрдЪिрдд рд╡िрд▓рдо्рдм, рд╕рднी рдк्рд░ाрд╕ंрдЧिрдХ рдХाрд░рдХों рдкрд░ рд╡िрдЪाрд░ рдХрд░рдиे рдХे рдмाрдж, рдоाрдорд▓े рдоें рд╕рддрд░्рдХрддा рджृрд╖्рдЯिрдХोрдг рдХी рдЙрдкрд╕्рдеिрддि рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖ рдХो рдФрд░ рд╕ुрджृрдв़рддा рдк्рд░рджाрди рдХрд░ेрдЧी.
рдЫ. рдХिрд╕ी рд╕े рдЕрдиुрдЪिрдд рдкूрдЫрддाрдЫ рдпा рдЬांрдЪ, рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдХे рджोрд╖ी рдХो рдЕрдиाрд╡рд╢्рдпрдХ рдорджрдж рдкрд╣ुंрдЪाрдиे рдЕрдерд╡ा рдиिрд░्рджोрд╖ рдХो рдлंрд╕ाрдиे рдХे рд▓िрдП.
рдЬ. рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдж्рд╡ाрд░ा рд╕рдордп-рд╕рдордп рдкрд░ рдЕрдзिрд╕ूрдЪिрдд рдХोрдИ рдЕрди्рдп рд╡िрд╖рдп рд╕ाрдордЧ्рд░ी
(14) `рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдХे рд╡िрд░ुрдж्рдз рдЖрд╡ाрдЬ рдЙрдаाрдиे рд╡ाрд▓ा´ рд╡्рдпрдХ्рддि рд╡рд╣ рд╣ै, рдЬो рдХिрд╕ी рдЦрддрд░े рдХा рд╕ाрдордиा рдХрд░рддा рд╣ै -
рдХ. рдкेрд╢ेрдЧрдд рдиुрдХрд╕ाрди, рдЬिрд╕рдоें рдЧैрд░рдХाрдиूрдиी рд╕्рдеाрдиाрди्рддрд░рдг, рдк्рд░ोрди्рдирддि рд╕े рдЗंрдХाрд░, рдЙрдкрдпुрдХ्рдд рдЕрдиुрд▓ाрдн рд╕े рдЗंрдХाрд░, рд╡िрднाрдЧीрдп рдХाрд░्рдпрд╡ाрд╣ी, рднेрджрднाрд╡ рд╕рдо्рдоिрд▓िрдд рд╣ै рдкрд░ рд╕ीрдоिрдд рдирд╣ीं рдЕрдерд╡ा
рдЦ. рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рдХ्рд╖рддि рдЕрдерд╡ा
рдЧ. рд╡ाрд╕्рддрд╡ рдоें рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рдХी рдХ्рд╖рддि;
рдЬो рдХि рдпा рддो рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рд▓ोрдХрдкाрд▓ рд╕े рд╢िрдХाрдпрдд рдХрд░рдиे, рдЕрдерд╡ा рд╕ूрдЪрдиा рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ рдЕрдзिрдиिрдпрдо 2005 рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдпाрдЪिрдХा рджाрдЦिрд▓ рдХрд░рдиे рдХे рдХाрд░рдг рд╕े рд╕рдо्рдмрди्рдзिрдд рд╣ै рдЕрдерд╡ा рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдЕрдерд╡ा рдХुрд╢ाрд╕рди рдХो рдЙрдЬाрдЧрд░ рдХрд░рдиे рдЕрдерд╡ा рд░ोрдХрдиे рдХे рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рд╕े рдХी рдЧрдИ рдХोрдИ рдЕрди्рдп рд╡िрдзिрдХ рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ.
3. рд▓ोрдХрдкाрд▓ рд╕ंрд╕्рдеा рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдФрд░ рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХी рдиिрдпुрдХ्рддि:
(1) рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдиाрдордХ рдПрдХ рд╕ंрд╕्рдеा рд╣ोрдЧी, рдЬिрд╕рдоें рдЕрдкрдиे рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рдФрд░ рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХे рд╕рд╣िрдд рдПрдХ рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдФрд░ рджрд╕ рд╕рджрд╕्рдп рд╣ोंрдЧे.
(2) рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдФрд░ рд╕рджрд╕्рдпों рдХा рдЪुрдиाрд╡ рдЙрд╕ी рддрд░рд╣ рд╣ोрдЧा, рдЬैрд╕ा рдХि рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдоें рдмрддाрдпा рдЧрдпा рд╣ै.
(3) рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдЕрдерд╡ा рд╕рджрд╕्рдп рдХे рддौрд░ рдкрд░ рдиिрдпुрдХ्рдд рд╡्рдпрдХ्рддि рдХो, рдЕрдкрдиा рдХाрд░्рдпрднाрд░ рд╕рдо्рднाрд▓рдиे рд╕े рдкूрд░्рд╡, рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдк्рд░ाрд░ूрдк рдоें рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рдХे рд╕рдордХ्рд╖ рд╢рдкрде рдЕрдерд╡ा рдк्рд░рддिрдЬ्рдЮाрди рд▓ेрдиा рд╣ोрдЧा.
(4) рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рд▓ाрдЧू рд╣ोрдиे рдХे рдЫ: рдоाрд╣ рдХे рдЕрди्рджрд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдкрд╣рд▓े рдкрд╣рд▓े рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдПрд╡ं рд╕рджрд╕्рдпों рдХी рдиिрдпुрдХ्рддि рд╕рд░рдХाрд░ рдХрд░ेрдЧी, рдФрд░ рд╕рднी рдк्рд░рдЪाрд▓рди рддрди्рдд्рд░ рдПрд╡ं рдкрд░िрд╕рдо्рдкрдд्рддिрдпों рдХे рд╕ाрде рд╕ंрд╕्рдеा рдХा рдЧрдарди рд╣ो рдЬाрдПрдЧा.
(5) рд╕рд░рдХाрд░ -
рдХ. рд╕ेрд╡ाрдиिрд╡ृрдд्рддि, рд╕рджрд╕्рдп рдЕрдерд╡ा рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдХी рд╕ेрд╡ाрдиिрд╡ृрдд्рддि рдХे рддीрди рдоाрд╣ рдкूрд░्рд╡, рдЕрдерд╡ा
рдЦ. рдХिрд╕ी рдЕрди्рдп рдЕрдирдкेрдХ्рд╖िрдд рдХाрд░рдг рд╕े рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рдХी рд░िрдХ्рддि рдЙрдд्рдкрди्рди рд╣ोрдиे рдХे рдПрдХ рдоाрд╣ рдХे рднीрддрд░. рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдФрд░ рд╕рджрд╕्рдп рдХी рдиिрдпुрдХ्рддि рдХрд░ेрдЧी
4. рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдФрд░ рд╕рджрд╕्рдпрдЧрдг рдХुрдЫ рд╡िрд╢ेрд╖ рдХाрд░्рдпाрд▓рдпों рд╕े рд╕рдмрди्рдж्рдз рдирд╣ीं рд░рд╣ेंрдЧे-рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдПрд╡ं рд╕рджрд╕्рдпрдЧрдг рд╕ंрд╕рдж рдпा рдХिрд╕ी рд░ाрдЬ्рдп рдХी рд╡िрдзाрдпिрдХा рдХे рдоौрдЬूрджा рд╕рджрд╕्рдп рдирд╣ीं рд╣ोंрдЧे рдпा рдХिрд╕ी рдкрдж рдпा рд▓ाрдн рдХे рди्рдпाрд╕ рдоें (рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдпा рд╕рджрд╕्рдп рдХे рдкрдж рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा) рдирд╣ीं рд░рд╣ेंрдЧे рдпा рдХिрд╕ी рдЕрди्рдп рд╡्рдпрд╡рд╕ाрдп рдпा рдкेрд╢े рдоें рдирд╣ीं рд╣ोंрдЧे, рдЕрдкрдиा рдХाрд░्рдпрднाрд░ рд╕рдо्рднाрд▓рдиे рд╕े рдкूрд░्рд╡, рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХा рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдЕрдерд╡ा рд╕рджрд╕्рдп рдЪुрдиा рдЧрдпा рд╡्рдпрдХ्рддि -
(1) рдпрджि рд╡рд╣ рдХिрд╕ी рди्рдпाрд╕ рдЕрдерд╡ा рд▓ाрдн рдХे рдкрдж рдкрд░ рд╣ै, рдЙрд╕ рдкрдж рд╕े рдд्рдпाрдЧрдкрдд्рд░ рджे рджेрдЧा, рдпा
(2) рдпрджि рд╡рд╣ рдХोрдИ рд╡्рдпрд╡рд╕ाрдп рдХрд░ рд░рд╣ा рд╣ै, рдЙрд╕ рд╡्рдпрд╡рд╕ाрдп рдХे рдХाрд░्рдп рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдЕрдерд╡ा рдк्рд░рдмрди्рдзрди рд╕े рдЕрдкрдиा рд╕рдо्рдмрди्рдз рд╕рдоाрдк्рдд рдХрд░ рд▓ेрдЧा; рдпा
(3) рдпрджि рд╡рд╣ рдХिрд╕ी рдкेрд╢े рдоें рд╣ै рддो рдЙрд╕ рдкेрд╢े рдХो рд╕्рдердЧिрдд рдХрд░рдиा рд╣ोрдЧा
(4) рдпрджि рд╡рд╣ рдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ рдЕрдерд╡ा рдкрд░ोрдХ्рд╖ рд░ूрдк рд╕े рдХिрд╕ी рдЕрди्рдп рдЧрддिрд╡िрдзि рд╕े рдЬुрдб़ा рд╣ुрдЖ рд╣ै, рдЬिрд╕рдХी рд╡рдЬрд╣ рд╕े рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдоें рдЙрд╕рдХे рджाрдпिрдд्рд╡ों рдХे рдк्рд░рджрд░्рд╢рди рдоें рд╣िрддों рдХा рдЯрдХрд░ाрд╡ рд╕рдо्рднрд╡ рд╣ै, рдЙрд╕े рдЙрд╕ рдЧрддिрд╡िрдзि рд╕े рдЕрдкрдиा рдЬुрдб़ाрд╡ рдЦрдд्рдо рдХрд░ рджेрдиा рд╣ोрдЧा.
рдЙрдкрдмрди्рдз рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै рдХि рдпрджि рдЙрд╕ рдХाрдо рдХे рдЫोрдб़ рджेрдиे рдХे рдмाрдж рднी, рдЙрд╕ рдЧрддिрд╡िрдзि рд╕े рдЬिрд╕рд╕े рд╡рд╣ рдкूрд░्рд╡ рдоें рдЬुрдб़ा рдеा, рд╕े рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдоें рдЙрд╕рдХे рдк्рд░рджрд░्рд╢рди рдкрд░ рдк्рд░рддिрдХूрд▓ рдк्рд░рднाрд╡ рдкрдб़рдиे рдХी рд╕рдо्рднाрд╡рдиा рд╣ै, рд╡рд╣ рд╡्рдпрдХ्рддि рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХा рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдЕрдерд╡ा рд╕рджрд╕्рдп рдиिрдпुрдХ्рдд рдирд╣ीं рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХेрдЧा.
5. рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХा рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ рдПрд╡ं рдЕрди्рдп рд╕ेрд╡ा рд╢рд░्рддें-
(1) рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдЕрдерд╡ा рд╕рджрд╕्рдп рдХे рд░ूрдк рдоें рдиिрдпुрдХ्рдд рд╡्рдпрдХ्рддि рдХा рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ рдХाрд░्рдпрднाрд░ рдЧ्рд░рд╣рдг рдХрд░рдиे рдХी рддिрдеि рд╕े рдкांрдЪ рд╕ाрд▓ рдпा 70 рд╡рд░्рд╖ рдХी рдЙрдо्рд░, рдЬो рднी рдкрд╣рд▓े рд╣ो, рд╣ोрдЧा.
рдЖрдЧे рдпрд╣ рднी рдЙрдкрдмрди्рдз рд╣ै рдХि
рдХ. рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХा рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдЕрдерд╡ा рд╕рджрд╕्рдп, рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рдХो рд╕рдо्рдмोрдзिрдд рд╣рд╕्рддрд▓िрдЦिрдд рдкрдд्рд░ рдХे рдЬрд░िрдП рдкрдж рдд्рдпाрдЧ рд╕рдХрддा рд╣ै;
рдЦ. рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдЕрдерд╡ा рд╕рджрд╕्рдп рдХो рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдоें рдиिрд╣िрдд рддрд░ीрдХे рд╕े рдкрдж рд╕े рд╣рдЯाрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै.
(2) рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдФрд░ рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рд╕рджрд╕्рдп рдХो рдк्рд░рддि рдоाрд╣ рдХ्рд░рдорд╢: рднाрд░рдд рдХे рдоुрдЦ्рдп рди्рдпाрдпाрдзीрд╢ рдФрд░ рдЙрдЪ्рдЪрддрдо рди्рдпाрдпाрд▓рдп рдХे рди्рдпाрдпाрдзीрд╢ों рдХे рдмрд░ाрдмрд░ рд╡ेрддрди рдоिрд▓ेрдЧा.
(3) рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдЕрдерд╡ा рд╕рджрд╕्рдп рдХे рд▓िрдП рджेрдп рднрдд्рддे рд╡ рдкेंрд╢рди рдФрд░ рдЕрди्рдп рд╕ेрд╡ा рд╢рд░्рддें рд╡рд╣ीं рд╣ोंрдЧी, рдЬैрд╕ा рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХिрдпा рдЬाрдП.
рдкрд░рди्рддु рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдЕрдерд╡ा рд╕рджрд╕्рдп рдХो рджेрдп рднрдд्рддे рд╡ рдкेंрд╢рди рдФрд░ рдЕрди्рдп рд╕ेрд╡ा рд╢рд░्рддें рдЙрд╕рдХी рдиिрдпुрдХ्рддि рдХे рдмाрдж рдЙрд╕рдХे рд▓िрдП рдмрджрд▓ी рдирд╣ीं рдЬाрдПंрдЧी.
(4) рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХाрд░्рдпाрд▓рдп рдХे рдк्рд░рд╢ाрд╕рдиिрдХ рд╡्рдпрдп, рдЬिрд╕рдоें рджेрдп рд╡ेрддрди, рднрдд्рддे рдФрд░ рдкेंрд╢рди рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ैं, рдЕрдерд╡ा рдЙрд╕ рдХाрд░्рдпाрд▓рдп рдоें рдХाрд░्рдп рдХрд░ рд░рд╣े рд╡्рдпрдХ्рддिрдпों рдХे рд╕рдо्рдмрди्рдз рдоें, рднाрд░рдд рдХी рд╕ंрдЪिрдд рдиिрдзि рдкрд░ рднाрд░िрдд рд╣ोрдЧा.
(5) `рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдиिрдзि´ рдХे рдиाрдо рд╕े рдПрдХ рдЕрд▓рдЧ рдиिрдзि рд╣ोрдЧी, рдЬिрд╕рдоें рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдж्рд╡ाрд░ा рд▓рдЧाрдП рдЧрдП рджрдг्рдб/рдЬुрд░्рдоाрдиे рдЬрдоा рд╣ोंрдЧे рдФрд░ рдЬिрд╕рдоें рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХी рдзाрд░ा 19 рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рд╡рд╕ूрд▓े рдЧрдП рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рдзрди рдХे рдиुрдХрд╕ाрди рдХा 10 рдлीрд╕рджी рднी рд╕рд░рдХाрд░ рдж्рд╡ाрд░ा рдЬрдоा рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा. рдЗрд╕ рдиिрдзि рдХा рдиिрд╕्рддाрд░рдг рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рд╡िрд╡ेрдХ рдкрд░ рд╣ोрдЧा рдФрд░ рдЗрд╕ рдиिрдзि рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХो рдмрдв़ाрдиे/рдЙрди्рдирдпрди/рдмुрдиिрдпाрджी рд╕ुрд╡िрдзाрдУं рдХे рд╡िрд╕्рддाрд░ рдХे рд▓िрдП рд╣ी рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा.
(6) рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдПрд╡ं рд╕рджрд╕्рдпрдЧрдг рднाрд░рдд рд╕рд░рдХाрд░ рдпा рдХिрд╕ी рд░ाрдЬ्рдп рд╕рд░рдХाрд░ рдЕрдерд╡ा рдРрд╕े рдХिрд╕ी рдиिрдХाрдп, рдЬो рд╕рд░рдХाрд░ рдж्рд╡ाрд░ा рд╡िрдд्рддрдкोрд╖िрдд рд╣ो, рдоें рдХिрд╕ी рднी рдкрдж рдкрд░ рдиिрдпुрдХ्рддि рдпा рд╕ंрд╕рдж, рд░ाрдЬ्рдпों рдХी рд╡िрдзाрдпिрдХा рдЕрдерд╡ा рд╕्рдеाрдиीрдп рдиिрдХाрдпों рдХा рдЪुрдиाрд╡ рд▓рдб़рдиे рдХे рдкाрдд्рд░ рдирд╣ीं рд╣ोंрдЧे, рдпрджि рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЕрдкрдиे рдкрдж рд╕े рдЗрд╕्рддीрдлा рджे рджेрдиे рдХे рдмाрдж рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдЕрдерд╡ा рд╕рджрд╕्рдп рдХे рддौрд░ рдкрд░ рдХिрд╕ी рднी рдЕрд╡рдзि рдХे рд▓िрдП рдХोрдИ рдкрдж рдЧ्рд░рд╣рдг рдХिрдпा рд╣ै. рдХिрд╕ी рд╕рджрд╕्рдп рдХो рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдиिрдпुрдХ्рдд рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै, рдмрд╢рд░्рддे рд╕рджрд╕्рдп рдФрд░ рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдХे рддौрд░ рдкрд░ рдЙрд╕рдХा рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ рдкांрдЪ рд╡рд░्рд╖ рд╕े рдЕрдзिрдХ рди рд╣ो рдФрд░ рдХोрдИ рднी рд╕рджрд╕्рдп рдЕрдерд╡ा рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдкांрдЪ рд╕ाрд▓ рдХा рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ рдкूрд░ा рд╣ोрдиे рдХे рдмाрдж рдкुрдирд░्рдиिрдпुрдХ्рддि рдпा рд╕ेрд╡ा рд╡िрд╕्рддाрд░ рдХा рдкाрдд्рд░ рдирд╣ीं рд╣ोрдЧा.
6. рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдПрд╡ं рд╕рджрд╕्рдпों рдХी рдиिрдпुрдХ्рддि
(1) рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдПрд╡ं рд╕рджрд╕्рдпों рдХी рдиिрдпुрдХ्рддि рдПрдХ рдЪрдпрди рд╕рдоिрддि рдХी рд╕ंрд╕्рддुрддि рдкрд░ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рдж्рд╡ाрд░ा рдХी рдЬाрдПрдЧी.
(2) рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рд▓ोрдЧ рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдПрд╡ं рд╕рджрд╕्рдп рдмрдирдиे рдХे рдкाрдд्рд░ рдирд╣ीं рд╣ोंрдЧे:
рдХ. рдХोрдИ рд╡्рдпрдХ्рддि, рдЬो рднाрд░рдд рдХा рдиाрдЧрд░िрдХ рдирд╣ीं рд╣ै.
рдЦ. рдХोрдИ рд╡्рдпрдХ्рддि рдЬिрд╕े рднाрд░рддीрдп рджрдг्рдб рд╕ंрд╣िрддा, рдЕрдкрд░ाрдз рд╕ंрд╣िрддा рдЕрдерд╡ा рдХिрд╕ी рдЕрди्рдп рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рддрд╣рдд рдЖрд░ोрдкिрдд рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ो рдЕрдерд╡ा рд╕ीрд╕ीрдПрд╕ рдЖрдЪрд░рдг рдиिрдпрдоों рдХे рддрд╣рдд рджрдг्рдбिрдд рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ो.
рдЧ. рдХोрдИ рд╡्рдпрдХ्рддि рдЬिрд╕рдХी рдЙрдо्рд░ 40 рд╡рд░्рд╖ рд╕े рдХрдо рд╣ो.
рдШ. рдХोрдИ рд╡्рдпрдХ्рддि рдЬो рдХिрд╕ी рднी рд╕рд░рдХाрд░ рдХी рд╕ेрд╡ा рдоें рдеा рдФрд░ рдкिрдЫрд▓े рджो рд╡рд░्рд╖ों рдХे рднीрддрд░ рдХाрд░्рдпाрд▓рдп рдЫोрдб़ рджिрдпा рдеा, рдпा рддो рдд्рдпाрдЧрдкрдд्рд░ рдЕрдерд╡ा рд╕ेрд╡ाрдиिрд╡ृрдд्рддि рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े.
(3) рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдХрдо рд╕े рдХрдо рдЪाрд░ рд╕рджрд╕्рдп рд╡िрдзिрдХ рдкृрд╖्рдарднूрдоि рдХे рд╣ोंрдЧे. рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рд╕рд╣िрдд рджो рд╕े рдЕрдзिрдХ рд╕рджрд╕्рдп рдкूрд░्рд╡ рдиौрдХрд░рд╢ाрд╣ рдирд╣ीं рд╣ोंрдЧे.
рд╕्рдкрд╖्рдЯीрдХрд░рдг: ‘рдХाрдиूрдиी рдкृрд╖्рдарднूрдоि’ рдХा рддाрдд्рдкрд░्рдп рд╣ै рдХि рд╡рд╣ рд╡्рдпрдХ्рддि рднाрд░рдд рдоें рдХрдо рд╕े рдХрдо рджрд╕ рд╕ाрд▓ों рддрдХ рди्рдпाрдпिрдХ рд╕ेрд╡ा рдоें рдкрдж рд╕рдо्рднाрд▓ рдЪुрдХा рд╣ो рдЕрдерд╡ा рдЙрдЪ्рдЪ рди्рдпाрдпाрд▓рдп рдпा рдЙрдЪ्рдЪрддрдо рди्рдпाрдпाрд▓рдп рдоें рдХрдо рд╕े рдХрдо 15 рд╕ाрд▓ рддрдХ рдЕрдзिрд╡рдХ्рддा рд░рд╣ा рд╣ो.
(4) рд╕рджрд╕्рдпों рдФрд░ рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдХी рдиिрд╖्рдаा рдЕрд╕рди्рджिрдЧ्рдз рд╣ो рдФрд░ рдкूрд░्рд╡ рдоें рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рд╕े рд▓рдб़рдиे рдХे рд╕ंрдХрд▓्рдк рдХा рдк्рд░рджрд░्рд╢рди рдХिрдпा рд╣ो.
(5) рдЪрдпрди рд╕рдоिрддि рдоें рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рд▓ोрдЧ рд╣ोंрдЧे
рдХ. рднाрд░рдд рдХे рдк्рд░рдзाрдирдорди्рдд्рд░ी
рдЦ. рд▓ोрдХрд╕рднा рдоें рдиेрддा рд╡िрдкрдХ्рд╖
рдЧ. рдЙрдЪ्рдЪрддрдо рди्рдпाрдпाрд▓рдп рдХे рд╕рдмрд╕े рдХрдо рдЙрдо्рд░ рдХे рджो рди्рдпाрдпाрдзीрд╢
рдШ. рдЙрдЪ्рдЪ рди्рдпाрдпाрд▓рдпों рдХे рд╕рдмрд╕े рдХрдо рдЙрдо्рд░ рдХे рджो рди्рдпाрдпाрдзीрд╢
рдЩ. рднाрд░рдд рдХे рдиिрдпрди्рдд्рд░рдХ рдПрд╡ं рдорд╣ाрд▓ेрдЦा рдкрд░ीрдХ्рд╖рдХ
рдЪ. рдоुрдЦ्рдп рдиिрд░्рд╡ाрдЪрди рдЖрдпुрдХ्рдд
рдЫ. рдк्рд░рдердо рдЪрдпрди рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХे рдмाрдж рд╕े рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдПрд╡ं рд╕ेрд╡ाрдиिрд╡ृрдд्рдд рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓े рд╕рджрд╕्рдп,
(6) рдк्рд░рдзाрдирдорди्рдд्рд░ी рдЪрдпрди рд╕рдоिрддि рдХे рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдХे рд░ूрдк рдоें рдХाрд░्рдп рдХрд░ेрдЧा.
(7) рдЪрдпрди рд╕рдоिрддि рдХे рд╡िрдЪाрд░ाрд░्рде рдпोрдЧ्рдп рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ों рдХी рд╕ूрдЪी рддैрдпाрд░ рдХрд░рдиे рд╣ेрддु рдПрдХ рдЦोрдЬ рдХрдоेрдЯी рд╣ोрдЧी, рдЬिрд╕рдоें рджрд╕ рд╕рджрд╕्рдп рд╣ोंрдЧे
(8) рдЦोрдЬ рд╕рдоिрддि рдХे рд╕рджрд╕्рдпों рдХा рдЪрдпрди рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рддрд░ीрдХे рд╕े рд╣ोрдЧा;
рдХ. рдЪрдпрди рд╕рдоिрддि рднाрд░рдд рдХे рдкूрд░्рд╡ рдиिрдпрди्рдд्рд░рдХ рдПрд╡ं рдорд╣ाрд▓ेрдЦा рдкрд░ीрдХ्рд╖рдХों рдФрд░ рднाрд░рдд рдХे рдоुрдЦ्рдп рдиिрд░्рд╡ाрдЪрди рдЖрдпुрдХ्рддों рдоें рд╕े рдЦोрдЬ рд╕рдоिрддि рдХे рдкांрдЪ рд╕рджрд╕्рдпों рдХा рдЪрдпрди рдХрд░ेрдЧी.
рдкрд░рди्рддु рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рд▓ोрдЧ рдЦोрдЬ рд╕рдоिрддि рдХे рд╕рджрд╕्рдп рдмрдирдиे рдХे рдкाрдд्рд░ рдирд╣ीं рд╣ोंрдЧे:
(i) рдХोрдИ рд╡्рдпрдХ्рддि рдЬिрд╕рдХे рд╡िрд░ुрдж्рдз рд╡िрдзिрд╡рдд (рд╕ाрд░рднूрдд) рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдХा рдЖрд░ोрдк рд▓рдЧ рдЪुрдХा рд╣ो.
(ii) рдХोрдИ рд╡्рдпрдХ्рддि рдЬो рд╕ेрд╡ाрдиिрд╡ृрдд्рддि рдХे рдмाрдж рдХिрд╕ी рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рджрд▓ рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ो рдЧрдпा рд╣ो рдЕрдерд╡ा рдХिрд╕ी рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рджрд▓ рд╕े рдЙрд╕рдХा рдЧрд╣рд░ा рдЬुрдб़ाрд╡ рд░рд╣ा рд╣ो.
(iii) рдХोрдИ рд╡्рдпрдХ्рддि рдЬो рдХिрд╕ी рднी рд░ूрдк рдоें рд╕рд░рдХाрд░ рдХी рд╕ेрд╡ा рдХрд░ рд░рд╣ा рд╣ो.
(iv) рдХोрдИ рд╡्рдпрдХ्рддि рдЬो рд╕ेрд╡ाрдиिрд╡ृрдд्рддि рдХे рдмाрдж рднी рд╕рд░рдХाрд░ी рдХाрд░्рдп рдХрд░ рд░рд╣ा рд╣ो, рдЙрди рдХाрд░्рдпों рдХो рдЫोрдб़рдХрд░ рдЬो рдХि рдЙрд╕ рдкрдж рдХे рд▓िрдП рдЖрд░рдХ्рд╖िрдд рд╣ैं, рдЬिрд╕рд╕े рд╡рд╣ рд╕ेрд╡ाрдиिрд╡ृрдд्рдд рд╣ुрдЖ рд╣ो.
рдЦ. рдЪрдпрдиिрдд рдЙрдкрд░ोрдХ्рдд рдкांрдЪ рд╕рджрд╕्рдп, рдиाрдЧрд░िрдХ рд╕рдоाрдЬ рд╕े рдкांрдЪ рд╕рджрд╕्рдпों рдХो рдордиोрдиीрдд рдХрд░ेंрдЧे.
(9) рдЦोрдЬ рд╕рдоिрддि рдРрд╕े рд╡рд░्рдЧ рдХे рд▓ोрдЧों рдЕрдерд╡ा рдРрд╕े рд╡्рдпрдХ्рддिрдпों рд╕े рд╕ंрд╕्рддुрддि рдЕрдорди्рдд्рд░िрдд рдХрд░ेрдЧी, рдЬिрди्рд╣ें рд╡рд╣ рдЗрд╕рдХे рд▓िрдП рдЙрдЪिрдд рд╕рдордЭрддी рд╣ो. рдЗрд╕ рд╕ंрд╕्рддुрддि рдоें рдЕрди्рдп рд╡िрд╖рдпों рдХे рд╕ाрде-рд╕ाрде рдЕрдзोрд▓िрдЦिрдд рд╡िрд╡рд░рдг рд╣ोрдиे рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рд╣ैं.
рдХ. рдЬिрд╕ рдк्рд░рдд्рдпाрд╢ी рдХी рд╕ंрд╕्рддुрддि рдХी рдЧрдИ рд╣ै, рдЙрд╕рдХा рд╡्рдпрдХ्рддिрдЧрдд рд╡िрд╡рд░рдг.
рдЦ. рдк्рд░рдд्рдпाрд╢ी рдиे рдЕрддीрдд рдоें рдЕрдЧрд░ рдХिрд╕ी рдХाрдиूрдиी рдЖрд░ोрдк рдпा рдиैрддिрдХ рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдХे рдЖрд░ोрдк рдХा рд╕ाрдордиा рдХिрдпा рд╣ै рддो рдЙрд╕рдХा рдкूрд░ा рд╡िрд╡рд░рдг.
рдЧ. рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдЕрддीрдд рдоें рдЙрд╕рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рдХिрдП рдЧрдП рдк्рд░рдпाрд╕ों рдХा рд▓िрдЦिрдд рдк्рд░рдоाрдг.
рдШ. рдЕрддीрдд рдХा рдРрд╕ा рд╡िрд╡рд░рдг рдЬो рдпрд╣ рджрд░्рд╢ाрддा рд╣ो рдХि рд╡рд╣ рдЕрдкрдиे рд╡िрд╡ेрдХ рд╕े рдиिрд░्рдгрдп рдХрд░рддा рд╣ै рдФрд░ рдХिрд╕ी рднी рддрд░рд╣ рдЙрд╕े рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдирд╣ीं рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा, рдпрджि рдХोрдИ рд╣ो рддो.
рдЩ. рдХोрдИ рдЕрди्рдп рд╕ाрдордЧ्рд░ी, рдЬिрд╕рдХा рдиिрд░्рдгрдп рдЦोрдЬ рд╕рдоिрддि рдХрд░े.
(10) рдЪрдпрди рдХे рд▓िрдП рдЕрдзोрд▓िрдЦिрдд рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХा рдЕрдиुрд╕рд░рдг рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा -
рдХ. рдк्рд░рдд्рдпाрд╢िрдпों рдХी рд╕ूрдЪी рдЙрдирдХे рд╕рдоूрдЪे рд╡िрд╡рд░рдг рдХे рд╕ाрде, рдЬो рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЙрдкрд░ोрдХ्рдд рдк्рд░ाрд░ूрдк рдоें рджिрдпा рд╣ो, рдЙрд╕े рд╡ेрдмрд╕ाрдЗрдЯ рдкрд░ рдк्рд░рджрд░्рд╢िрдд рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा.
рдЦ. рдЗрди рдиाрдоों рдкрд░ рдЬрдирддा рдХी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдоांрдЧी рдЬाрдПрдЧी.
рдЧ. рдЦोрдЬ рд╕рдоिрддि рдЗрди рдк्рд░рдд्рдпाрд╢िрдпों рдХी рдкृрд╖्рдарднूрдоि рдФрд░ рдкрд╣рд▓े рдХिрдП рдЧрдП рдХाрд░्рдпों рд╕े рд╕рдо्рдмрди्рдзिрдд рд╕ूрдЪрдиाрдПं рдЬुрдЯाрдиे рдХे рд▓िрдП рдХोрдИ рднी рдоाрдз्рдпрдо рдЗрд╕्рддेрдоाрд▓ рдХрд░ рд╕рдХрддी рд╣ै.
рдШ. рдк्рд░рдд्рдпाрд╢िрдпों рдХे рдмाрд░े рдоें рдПрдХрдд्рд░िрдд рд╕рднी рд╕ाрдордЧ्рд░ी рдЦोрдЬ рд╕рдоिрддि рдХे рд╣рд░ рд╕рджрд╕्рдп рдХो рдЕрдЧ्рд░िрдо рддौрд░ рдкрд░ рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдХрд░ाрдИ рдЬाрдПрдЧी. рд╕рдоिрддि рдХे рд╕рджрд╕्рдп рд╣рд░ рдк्рд░рдд्рдпाрд╢ी рдХा рдЕрдкрдиी рдУрд░ рд╕े рдЖंрдХрд▓рди рдХрд░ेंрдЧे.
рдЩ. рд╕рдоिрддि рдоिрд▓рдХрд░ рд╣рд░ेрдХ рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ рдХे рдмाрд░े рдоें рдк्рд░ाрдк्рдд рд╕ाрдордЧ्рд░िрдпों рдкрд░ рдЪрд░्рдЪा рдХрд░ेрдЧी. рдЪрдпрди рдоुрдЦ्рдпрдд: рд╕рд░्рд╡рд╕рдо्рдорддि рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा.
рдкрд░рди्рддु рдЬांрдЪ рд╕рдоिрддि рдХे рддीрди рдпा рдЕрдзिрдХ рд╕рджрд╕्рдп рдЕрдЧрд░ рд▓िрдЦिрдд рдХाрд░рдгों рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдХिрд╕ी рд╕рджрд╕्рдп рдХे рдЪрдпрди рдкрд░ рдЖрдкрдд्рддि рдХрд░рддे рд╣ैं рддो рдЙрд╕рдХा рдЪрдпрди рдирд╣ीं рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा.
рдЪ. рдЦोрдЬ рд╕рдоिрддि рдХुрд▓ рд░िрдХ्рддिрдпों рдХी рддीрди рдЧुрдиा рд╕ंрдЦ्рдпा рдХे рдмрд░ाрдмрд░ рдиाрдоों рдХी рд╕ूрдЪी рдмрдиाрдХрд░ рдЪрдпрди рд╕рдоिрддि рдХे рд╡िрд░ाрдЪाрд░्рде рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХрд░ेрдЧी
рдЫ. рдЪрдпрди рд╕рдоिрддि, рд░िрдХ्рддिрдпों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рдХे рдмрд░ाрдмрд░ рд╕ंрдЦ्рдпा рдоें рдк्рд░рдд्рдпाрд╢िрдпों рдХा рдЪрдпрди рдХрд░ рдк्рд░рдзाрдирдорди्рдд्рд░ी рдХो рджेрдЧी. рдЪрдпрди рдоुрдЦ्рдпрдд: рд╕рд░्рд╡рд╕рдо्рдорддि рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा.
рдкрд░рди्рддु рдЕрдЧрд░ рдЪрдпрди рд╕рдоिрддि рдХे рддीрди рдпा рдЕрдзिрдХ рд╕рджрд╕्рдп рдХिрд╕ी рд╕рджрд╕्рдп рдХे рдЪрдпрди рдХा рд╡िрд░ोрдз рд▓िрдЦिрдд рд░ूрдк рдоें рджेрддे рд╣ैं, рддो рдЙрд╕ рд╡्рдпрдХ्рддि рдХा рдЪрдпрди рдирд╣ीं рд╣ोрдЧा.
рдЬ. рдЦोрдЬ рд╕рдоिрддि рдХी рд╕рднी рдмैрдардХें рдФрд░ рд╕рднी рдЪрдпрди рдХी рд╡ीрдбिрдпो рд░िрдХॉрд░्рдбिंрдЧ рд╣ोрдЧी рдФрд░ рдЗрд╕े рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा.
(11) рдЪрдпрди рд╕рдоिрддि рдж्рд╡ाрд░ा рддрдп рдХिрдП рдЧрдП рдиाрдоों рдХी рдЕрдиुрд╢ंрд╕ा рдк्рд░рдзाрдирдорди्рдд्рд░ी рддрдд्рдХाрд▓ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рд╕े рдХрд░ेंрдЧे, рдЬो рдЗрд╕ рдЕрдиुрд╢ंрд╕ा рдк्рд░ाрдк्рддि рдХे рдПрдХ рдорд╣ीрдиे рдХे рднीрддрд░ рдиिрдпुрдХ्рддि рдХा рдЖрджेрд╢ рдЬाрд░ी рдХрд░ेंрдЧे.
(12) рдЕрдЧрд░ рдЪрдпрди рд╕рдоिрддि рдХा рдХोрдИ рд╕рджрд╕्рдп рдЪрдпрди рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХे рдЬाрд░ी рд░рд╣рдиे рдХे рджौрд░ाрди рд╣ी рд╕ेрд╡ाрдиिрд╡ृрдд рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै рддो рдЙрд╕ рд╕्рдеिрддि рдоें рд╡рд╣ рд╕рджрд╕्рдп рдЪрдпрди рд╕рдоिрддि рдоें рддрдм рддрдХ рдмрдиा рд░рд╣ेрдЧा, рдЬрдм рддрдХ рдХि рдЪрдпрди рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдкूрд░ी рди рд╣ो рдЬाрдП.
7. рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдЕрдерд╡ा рд╕рджрд╕्рдпों рдХो рд╣рдЯाрдиा -
(1) рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдпा рдХिрд╕ी рд╕рджрд╕्рдп рдХो рдХेрд╡рд▓ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рдХे рдЖрджेрд╢ рд╕े рддрднी рдЙрд╕рдХे рдкрдж рд╕े рд╣рдЯाрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै рдЬрдмрдХि рдиिрдо्рди рдоें рд╕े рдХोрдИ рдПрдХ рдпा рдЕрдзिрдХ рдЖрдзाрд░ рд╣ो -
рдХ. рдХрджाрдЪाрд░ рдк्рд░рдоाрдгिрдд рд╣ोрдиे рдкрд░
рдЦ. рдкेрд╢ाрдЧрдд, рдоाрдирд╕िрдХ рдпा рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рдЕрдХ्рд╖рдорддा
рдЧ. рджिрд╡ाрд▓िрдпा
рдШ. рдиैрддिрдХ рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рд╕े рд╕рдо्рдмрдж्рдз рдЖрд░ोрдк рд▓рдЧрдиे рдкрд░
рдЩ. рдкрдж рдкрд░ рд░рд╣рддे рд╣ुрдП рдХिрд╕ी рджूрд╕рд░े рд╡ैрддрдиिрдХ рдХाрд░्рдпों рдоें рд▓िрдк्рдд рдкाрдП рдЬाрдиे рдкрд░
рдЪ. рдРрд╕े рдЖрд░्рдеिрдХ рд▓ाрдн рдпा рдЕрди्рдп рд▓ाрдн рд╣ाрд╕िрд▓ рдХрд░рдиे рдкрд░ рдЬो рдЙрд╕ рд╡्рдпрдХ्рддि рдХे рд╕рджрд╕्рдп рдпा рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдХे рд░ूрдк рдоें рдХाрд░्рдп рдХो рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै.
рдЫ. рдЕрдкрдиे рдкाрд╕ рд╡िрдЪाрд░ाрдзीрди рдоाрдорд▓े рдоें, рдХिрд╕ी рдХा рдкрдХ्рд╖ рд▓ेрдиे рдХे рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рд╕े рдЕрдерд╡ा рдХिрд╕ी рдХो рдлंрд╕ाрдиे рдХे рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рд╕े, рдмाрд╣рд░ी рдк्рд░рднाрд╡ рдж्рд╡ाрд░ा рдиिрд░्рджेрд╢िрдд/рд╕ंрдЪाрд▓िрдд рд╣ोрдиे рдкрд░
рдЬ. рдХिрд╕ी рд╕рд░рдХाрд░ी рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХो рдЕрдиुрдЪिрдд рд░ूрдк рд╕े рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХрд░рдиे рдпा рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХрд░рдиे рдХा рдк्рд░рдпाрд╕ рдХрд░рдиे рдкрд░.
рдЭ. рдРрд╕ी рдХोрдИ рдЪूрдХ рдпा рдРрд╕ा рдХोрдИ рдХाрд░्рдп рдХрд░рдиे рдкрд░, рдЬो рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдиिрд░ोрдзी рдХाрдиूрди рдХे рддрд╣рдд рджрдг्рдбрдиीрдп рд╣ै, рдпा рдХिрд╕ी рдХрджाрдЪाрд░ рдоें рд▓िрдк्рдд рдкाрдП рдЬाрдиे рдкрд░.
рдЮ. рдпрджि рдХोрдИ рд╕рджрд╕्рдп рдпा рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдХिрд╕ी рднी рддрд░ीрдХे рд╕े, рднाрд░рдд рд╕рд░рдХाрд░ рдЕрдерд╡ा рдХिрд╕ी рдк्рд░рджेрд╢ рд╕рд░рдХाрд░ рдж्рд╡ाрд░ा рдпा рдЙрд╕рдХे рдХिрд╕ी рдЕрдзिрдХाрд░ी рдпा рдЙрд╕рдХे рдк्рд░рддिрдиिрдзि рдж्рд╡ाрд░ा рд╕्рдеाрдкिрдд рдЕрдиुрдмрди्рдз рдпा рд╕рдордЭौрддे рдоें рд░ुрдЪि рд░рдЦрддा рд╣ो рдпा рдЙрд╕рд╕े рд╕рдо्рдмрдж्рдз рд╣ो, рдпा рдЙрд╕рд╕े рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓े рд▓ाрднों рд╕े рдЕрдерд╡ा рдЙрд╕рд╕े рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓ी рдХिрд╕ी рддрд░рд╣ рдХी рдЖрдп рд╕े рд╕рджрд╕्рдп рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рдХिрд╕ी рдФрд░ рддрд░рд╣ рд╕े рд╕рдо्рдмрди्рдз рд░рдЦрддा рд╣ो, рдпा рдХिрд╕ी рдиिрдЧрдоिрдд рдХрдо्рдкрдиी рд╕े рд╕рдо्рдмрдж्рдз рд╣ो, рдЙрд╕े рдХрджाрдЪाрд░ рдХा рджोрд╖ी рд╕рдордЭा рдЬाрдПрдЧा.
(2) рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдХिрд╕ी рд╕рджрд╕्рдп рдпा рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдХो рдиिрд╖्рдХाрд╕िрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдЕрдзोрд▓िрдЦिрдд рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХा рдЕрдиुрд╕рд░рдг рдХрд░рдиा рд╣ोрдЧा.
рдХ. рдХोрдИ рднी рд╡्рдпрдХ्рддि рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдПрдХ рдпा рдЕрдзिрдХ рд╕рджрд╕्рдпों рдпा рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдаोрд╕ рд╕рдмूрдд рдкेрд╢ рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдЙрд╕рдХे рдиिрд╖्рдХाрд╕рди рдХी рдпाрдЪिрдХा рдкेрд╢ рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै.
рдЦ. рдРрд╕ी рдпाрдЪिрдХा рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрдиे рдкрд░ рд╕ुрдк्рд░ीрдо рдХोрд░्рдЯ рдЗрд╕рдХी рд╕ुрдирд╡ाрдИ рдХрд░ेрдЧा рдФрд░ рдЕрдзोрд▓िрдЦिрдд рдоें рд╕े рдПрдХ рдпा рдПрдХ рд╕े рдЕрдзिрдХ рдХрджрдо рдЙрдаा рд╕рдХрддा рд╣ै:
(i) рд╕ुрдк्рд░ीрдо рдХोрд░्рдЯ рдж्рд╡ाрд░ा рдиिрдпुрдХ्рдд рд╡िрд╢ेрд╖ рдЬांрдЪ рджрд▓ рдХो рдЬांрдЪ рдХा рдЖрджेрд╢, рдпрджि рдк्рд░рдердо рджृрд╖्рдЯрдпा рдЗрд╕рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рдорд╣рд╕ूрд╕ рд╣ोрддी рд╣ै рдФрд░ рдЕрдЧрд░ рд╕рдо्рдмрди्рдзिрдд рдкрдХ्рд╖ों рдж्рд╡ाрд░ा рджाрдпрд░ рд╣рд▓рдлрдиाрдоों рд╕े рдЗрд╕рдХा рдиिрд░्рдгрдп рдХрд░рдиा рд╕рдо्рднрд╡ рди рд╣ो рд╕рдХे. рд╡िрд╢ेрд╖ рдЬांрдЪ рджрд▓ рддीрди рдорд╣ीрдиे рдХे рдЕрди्рджрд░ рдЕрдкрдиी рд░िрдкोрд░्рдЯ рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХрд░ेрдЧा.
(ii) рд╡िрд╢ेрд╖ рдЬांрдЪ рджрд▓ рдж्рд╡ाрд░ा рдЙрдкрдмрди्рдз (1) рдХे рддрд╣рдд рдЬांрдЪ рд▓рдо्рдмिрдд рд╣ोрдиे рдкрд░, рдЙрд╕ рд╕рджрд╕्рдп рд╕े рдЖंрд╢िрдХ рдЕрдерд╡ा рдкूрд░ा рдХाрдо рд╡ाрдкрд╕ рд▓े рд▓ेрдиे рдХा рдЖрджेрд╢ рджेрдиा
(iii) рдХोрдИ рдоाрдорд▓ा рди рдмрдирдиे рдХी рд╕्рдеिрддि рдоें рдпाрдЪिрдХा рд░рдж्рдж рдХрд░рдиा
(iv) рдЖрдзाрд░ों рдХी рдкुрд╖्рдЯि рд╣ोрдиे рдкрд░, рд╕рдо्рдмрди्рдзिрдд рд╕рджрд╕्рдп рдЕрдерд╡ा рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдХो рд╣рдЯाрдиे рдХी рдЕрдиुрд╢ंрд╕ा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рдХे рдкाрд╕ рднेрдЬрдиा
(v) рдпрджि рдк्рд░рдердорджृрд╖्рдЯрдпा рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдиिрд░ोрдзी рдХाрдиूрди рдпा рдХिрд╕ी рдЕрди्рдп рдХाрдиूрди рдХे рддрд╣рдд рдХिрд╕ी рджрдг्рдбрдиीрдп рдЕрдкрд░ाрдз рдХा рдоाрдорд▓ा рдмрдирддा рд╣ो рддो рд╕рдоुрдЪिрдд рдПрдЬेंрд╕ी рдХो рдХेрд╕ рджрд░्рдЬ рдХрд░рдиे рдФрд░ рдЬांрдЪ рдХा рдиिрд░्рджेрд╢ рджेрдиा
рдЧ. рд╕ुрдк्рд░ीрдо рдХोрд░्рдЯ рдХे рдкांрдЪ рд╡рд░िрд╖्рдарддрдо рди्рдпाрдпрдзीрд╢ों рдХे рдкैрдирд▓ рдХी рдкीрда рдмрдиेрдЧी. рдкрд░рди्рддु рдЕрдЧрд░ рдЗрди рди्рдпाрдпाрдзीрд╢ों рдоें рд╕े рдХोрдИ рднी рдХрднी рдЪрдпрди рд╕рдоिрддि рдХा рд╕рджрд╕्рдп рд░рд╣ा рд╣ो рдпा рдЬिрд╕рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдХोрдИ рдоाрдорд▓ा рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рд╕рдордХ्рд╖ рд▓рдо्рдмिрдд рд╣ो, рд╡рд╣ рдЙрд╕ рдкीрда рдХा рд╕рджрд╕्рдп рдирд╣ीं рд╣ो рд╕рдХेрдЧा.
рдШ. рд╕ुрдк्рд░ीрдо рдХोрд░्рдЯ рдРрд╕ी рдпाрдЪिрдХाрдУं рдХो рдЗрд╕ рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдЦ़ाрд░िрдЬ рдирд╣ीं рдХрд░ рд╕рдХрддा рдХि рдЙрд╕рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдкрд╣рд▓े рд╕े рдРрд╕ा рд╣ी рдоाрдорд▓ा рд╡िрдЪाрд░ाрдзीрди рд╣ै.
рдЩ. рдЕрдЧрд░ рд╕ुрдк्рд░ीрдо рдХोрд░्рдЯ рдХो рд▓рдЧрддा рд╣ै рдХि рдпाрдЪिрдХा рдиुрдХрд╕ाрди рдкрд╣ुंрдЪाрдиे рдХी рдоंрд╢ा рдпा рдмुрд░ी рдиीрдпрдд рд╕े рджाрдпрд░ рдХी рдЧрдИ рд╣ै рддो рдЕрджाрд▓рдд рд╢िрдХाрдпрддрдХрд░्рддा рдкрд░ рдЬुрд░्рдоाрдиा рд▓рдЧा рд╕рдХрддी рд╣ै рдпा рдЙрд╕े рдПрдХ рд╕ाрд▓ рддрдХ рдХैрдж рдХी рд╕рдЬा рд╕ुрдиा рд╕рдХрддी рд╣ै.
рдЪ. рд╕ुрдк्рд░ीрдо рдХोрд░्рдЯ рд╕े рдЙрдкрдпुрд░्рдХ्рдд рдЙрдкрдмрди्рдз (рдЦ)(iv) рдоें рдЕрдиुрд╢ंрд╕ा рдоिрд▓рдиे рдХी рд╕्рдеिрддि рдоें рдк्рд░рдзाрдирдорди्рдд्рд░ी, рд╕рджрд╕्рдп рдпा рд╕рджрд╕्рдпों рдЕрдерд╡ा рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдХो рддрдд्рдХाрд▓ рд╣рдЯाрдП рдЬाрдиे рдХी рдЕрдиुрд╢ंрд╕ा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рд╕े рдХрд░рдиी рд╣ोрдЧी рдЬो рдЙрд╕ рд╕рджрд╕्рдп рдпा рд╕рджрд╕्рдпों рдЕрдерд╡ा рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдХो рдЕрдиुंрд╢рд╕ा рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрдиे рдХे рдПрдХ рдорд╣ीрдиे рдХे рднीрддрд░ рд╣рдЯाрдиे рдХा рдЖрджेрд╢ рдЬाрд░ी рдХрд░ेंрдЧे.
рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХी рд╢рдХ्рддिрдпां рдПрд╡ं рдХाрд░्рдп
8. рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдХाрд░्рдп:
(1) рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдРрд╕ी рд╢िрдХाрдпрддों рдХी рдк्рд░ाрдк्рддिрдпों рдХे рд▓िрдП рдЙрдд्рддрд░рджाрдпी рд╣ोрдЧा рдЬिрдирдоें-
рдХ. рдЬिрд╕рдоें рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдиिрд░ोрдзрдХ рдХाрдиूрди рдХे рдЕрдзीрди рдЪूрдХ рдХे рдЖрд░ोрдк рд╣ों рдпा рджрдг्рдбрдиीрдп — рдХृрдд्рдп рдХे рдЖрд░ोрдк рд▓рдЧाрдП рдЧрдП рд╣ों,
рдЦ. рдЬрд╣ां рд╕рд░рдХाрд░ी рд╕ेрд╡рдХ рдкрд░ рджुрд░्рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдХे рдЖрд░ोрдк рд╣ों,
рдЧ. рд╢िрдХाрдпрдд
рдШ. рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдЖрд╡ाрдЬ़ рдЙрдаाрдиे рд╡ाрд▓ों рд╕े рдоिрд▓ी рд╢िрдХाрдпрддें,
рдЩ. рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХे рдЦिрд▓ाрдл рд╢िрдХाрдпрддें
(1рдХ) рдЕрдкрдиे рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХी рдЕрдЦрдг्рдбрддा рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рдиा, рдЪाрд╣े рд╡рд╣ рд╕्рдеाрдИ рд╣ों рдЕрдерд╡ा рдЕрди्рдп, рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХा рдоुрдЦ्рдп рдХрд░्рддрд╡्рдп рд╣ोрдЧा. рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдЗрд╕े рдпрд╣ рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдкूрд░्рдгрдд рд╕рдХ्рд╖рдо рдПрд╡ं рд╕рд╢рдХ्рдд рд╣ोрдЧा.
(2) рд▓ोрдХрдкाрд▓, рдЬांрдЪ рдПрд╡ं рдкूрдЫрддाрдЫ рдХे рдмाрдж, рдЬैрд╕ा рд╡рд╣ рдЙрдЪिрдд рд╕рдордЭे, рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдХाрд░्рдпों рдоें рд╕े рдПрдХ рдпा рдПрдХाрдзिрдХ рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै:
рдХ. рдЕрдЧрд░ рдк्рд░рдердо рджृрд╖्рдЯрдпा рд╢िрдХाрдпрдд рдирд╣ीं рдмрдирддी рд╣ै рддो рдоाрдорд▓ा рдмрди्рдж рдХрд░рдиा, рдЕрдерд╡ा
рдЦ. рд╕рд░рдХाрд░ी рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдФрд░ рд╕ाрде рд╣ी рд╕ाрде рдЙрд╕ рд╡्рдпрдХ्рддि, рдЬो рдЗрд╕ рдХृрдд्рдп рдоें рдкрдХ्рд╖рдХाрд░ рд╣ै, рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдЖрд░ोрдк- рдкрдд्рд░ рджाрдЦिрд▓ рдХрд░рдиा
рдЧ. рдЕрдЧрд░ рд╕рд░рдХाрд░ी рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдиिрд░ोрдзрдХ рдХाрдиूрди рдХे рдЕрдзीрди рдЕрди्рддрдд: рджोрд╖ी рдкाрдпा рдЬाрддा рд╣ै рддो рд╕ुрд╕ंрдЧрдд рдЖрдЪाрд░ рд╕ंрд╣िрддा рдХे рддрд╣рдд рдЙрд╕ рдкрд░ рдпुрдХ्рддिрдпुрдХ्рдд рджрдг्рдб рдЖрд░ोрдкिрдд рдХрд░рдиे рдХी рдЕрдиुрд╢ंрд╕ा рдХрд░рдиा рдФрд░ рдЙрд╕ рд╕рд░рдХाрд░ी рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдХी рдмрд░्рдЦाрд╕्рддрдЧी рдХी рднी рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рд╕िрдлाрд░िрд╢ рдХрд░рдиा
рдШ. рдЬांрдЪ рдХे рдЕрдзीрди рд╡िрд╖рдпрдЧрдд рдпрджि рдХिрд╕ी рд▓ाрдЗрд╕ेंрд╕ рдпा рдкрдЯ्рдЯा рдпा рд╕्рд╡ीрдХृрддि рдпा рдаेрдХा рдпा рд╕рдордЭौрддे рдХो рд░рдж्рдж рдХрд░рдиे рдЕрдерд╡ा рд╕ंрд╢ोрдзिрдд рдХрд░рдиे рдХा рдЖрджेрд╢ рджे рд╕рдХрддा рд╣ै
рдЩ. рдЕрдЧрд░ рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдХे рдХृрдд्рдп рдоें рд╕рдо्рдмрди्рдзिрдд рдк्рд░рддिрд╖्рдаाрди рдпा рдХрдо्рдкрдиी рдпा рдаेрдХेрджाрд░ рдпा рдХिрд╕ी рдЕрди्рдп рдХो рд╢ाрдоिрд▓ рдкाрдпा рдЬाрддा рд╣ै рддो рдЙрд╕े рдк्рд░рддिрдмрди्рдзिрдд рд╕ूрдЪी рдоें рдбाрд▓рдиे рдХा рдЖрджेрд╢ рджेрдиा
рдЪ. рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рдк्рд░ाрд╡рдзाрдиों рдХे рдоुрддाрдмिрдХ, рд╕рдоुрдЪिрдд рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рдХो рд╢िрдХाрдпрддों рдХे рдиिрд╡ाрд░рдг рдХे рд▓िрдП рдЙрдкрдпुрдХ्рдд рджिрд╢ा рдиिрд░्рджेрд╢ рдЬाрд░ी рдХрд░рдиा
рдЫ. рдЕрдЧрд░ рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдЖрджेрд╢ рдХा рд╡िрдзिрд╡рдд рдЕрдиुрдкाрд▓рди рдирд╣ीं рд╣ोрддा рд╣ै, рддो рдЙрди рдЖрджेрд╢ों рдХा рдЕрдиुрдкाрд▓рди рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рддрд╣рдд рдЖрджेрд╢ рдЬाрд░ी рдХрд░рдиा
рдЬ. рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рд╡िрднिрди्рди рдк्рд░ाрд╡рдзाрдиों рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдЖрд╡ाрдЬ़ рдЙрдаाрдиे рд╡ाрд▓ों рдХो рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдк्рд░рджाрди рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдЬрд░ूрд░ी рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдХрд░рдиा
(3) рдЕрдЧрд░ рдХिрд╕ी рднी рдоाрдорд▓े рдоें рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХो рдХिрд╕ी рд╕्рд░ोрдд рд╕े рдЬाрдирдХाрд░ी рд╣ो рд╣ै, рддो рд╡рд╣ рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд, рдЕрдЧрд░ рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рдХा рдХोрдИ рдоाрдорд▓ा рдЙрдкрдмрди्рдз (1) рдХी рдзाрд░ा (рдХ), (рдЦ), (рдЧ) рдпा (рдШ) рдоें рдЙрд▓्рд▓ेрдЦिрдд рд╣ै, рд╕्рд╡рдд: рд╕ंрдЬ्рдЮाрди рд▓ेрддे рд╣ुрдП рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै.
(4) рд╕рдордп-рд╕рдордп рдкрд░ рдЬрд░ूрд░рдд рдкрдб़рдиे рдкрд░ рд╕рдоुрдЪिрдд рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХो рдЙрдирдХे рдХाрдордХाрдЬ, рдк्рд░рд╢ाрд╕рди рдПрд╡ं рдЕрди्рдп рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдоें рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХे рд▓िрдП рджिрд╢ा-рдиिрд░्рджेрд╢ рдЬाрд░ी рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै, рддाрдХि рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░, рджुрд░्рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░, рдЬрди рд╢िрдХाрдпрдд рдПрд╡ं рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдЖрд╡ाрдЬ़ рдЙрдаाрдиे рд╡ाрд▓ों рдХी рдк्рд░рддाрдб़рдиा рдХी рдЧुंрдЬाрдЗрд╢ рдФрд░ рд╕рдо्рднाрд╡рдиा рдХрдо рд╣ो рд╕рдХे
(5) рдЗрд╕ рдзाрд░ा рдХी рдЙрдкрдзाрд░ा (2) (рдЧ) рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдж्рд╡ाрд░ा рдЬाрд░ी рдХिрдП рдЧрдП рдЖрджेрд╢ рд╕рд░рдХाрд░ рдХे рд▓िрдП рдмाрдз्рдпрдХाрд░ी рд╣ोंрдЧे рдФрд░ рдЖрджेрд╢ рдоिрд▓рдиे рдХे рдПрдХ рд╕рдк्рддाрд╣ рдХे рдЕрди्рджрд░ рдЙрд╕рдХा рдХाрд░्рдпाрди्рд╡рдпрди рдЬрд░ूрд░ी рд╣ोрдЧा.
(6) рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдиिрд░ोрдзрдХ рдХाрдиूрди рдХी рдзाрд░ा 19 рдХो рд╕рдоाрдк्рдд рдХрд░ рджिрдпा рдЬाрдПрдЧा. рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рдХाрд░्рдпाрди्рд╡рдпрди рдоें рджिрд▓्рд▓ी рд╡िрд╢ेрд╖ рдкुрд▓िрд╕ рд╕ंрд╕्рдеाрдкрдиा рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХी рдзाрд░ा 6-рдХ рд▓ाрдЧू рдирд╣ीं рд╣ोрдЧी.
(7) рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХी рдХिрд╕ी рднी рдХाрд░्рдпрд╡ाрд╣ी рдоें рдЕрдкрд░ाрдз рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╕ंрд╣िрддा (рд╕ीрдЖрд░рдкीрд╕ी) рдХी рдзाрд░ा 197 рд▓ाрдЧू рдирд╣ीं рд╣ोрдЧी. рдХिрд╕ी рднी рдХाрдиूрди рдХे рддрд╣рдд рд▓ोрдХрдкाрд▓ рд╕े рдПрдХ рдмाрд░ рд╕्рд╡ीрдХृрддि рдоिрд▓ рдЬाрдиे рдХे рдмाрдж, рдРрд╕ी рд╕рднी рд╕्рд╡ीрдХृрддिрдпां, рдЬो рдЖрд░рдо्рднिрдХ рдЬांрдЪ рдХे рд▓िрдП рдЬрд░ूрд░ी рд╣ैं, рдк्рд░рджрдд्рдд рдоाрдиी рдЬाрдПंрдЧी.
9. рд╕рд░्рдЪ рд╡ाрд░рдг्рдЯ рдЬाрд░ी рд╣ोрдиा рдЖрджि-
(1) рдЬрд╣ां рд▓ोрдХрдкाрд▓, рдЕрдкрдиे рдкाрд╕ рдЙрдкрд▓рдм्рдз рд╕ूрдЪрдиा рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░
рдХ. рдЕрдЧрд░ рдпрд╣ рдпрдХीрди рдХрд░рдиे рдХा рдХोрдИ рдХाрд░рдг рджेрдЦрддा рд╣ै, рдХि рдХोрдИ рд╡्рдпрдХ्рддि-
(i) рдЬिрд╕े рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рд╕рдо्рдорди рдпा рдиोрдЯिрд╕ рдЬाрд░ी рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै рдпा рдЬाрд░ी рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै, рдЬो рдХिрд╕ी рдЬांрдЪ рдХे рд▓िрдП рдЬ़рд░ूрд░ी рдпा рдЙрдкрдпोрдЧी рдХोрдИ рд╕рдо्рдкрдд्рддि рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬ рдпा рдЕрди्рдп рдХोрдИ рд╡рд╕्рддु рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдирд╣ीं рдХрд░ेрдЧा, рдпा рдирд╣ीं рдХрд░ рдкाрдПрдЧा, рдпा рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдирд╣ीं рдХрд░рдиे рдХी рд╡рдЬрд╣ рд╣ोрдЧा,
(ii) рдЬिрд╕рдХे рдХрдм्рдЬे рдоें рдоुрдж्рд░ा, рд╕्рд╡рд░्рдг, рдЖрднूрд╖рдг рдпा рджूрд╕рд░ी рдоूрд▓्рдпрд╡ाрди рдЪीрдЬें рдпा рд╡рд╕्рддुрдПं рд╣ैं рдФрд░ рдРрд╕ी рдоुрдж्рд░ा, рд╕्рд╡рд░्рдг, рдЖрднूрд╖рдг рдпा рджूрд╕рд░ी рдоूрд▓्рдпрд╡ाрди рдЪीрдЬें рд╣ैं рдЬिрдирдХी рдШोрд╖рдгा, рд╕рдо्рдкрдд्рддि рдХी рдШोрд╢рдгा рдХрд░рдиे рд╕рдо्рдмрди्рдзी рдХिрд╕ी рднी рдк्рд░рднाрд╡ी рдХाрдиूрди рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рд╕рдХ्рд╖рдо рдк्рд░ाрдзिрдХाрд░ рдХे рд╕рдордХ्рд╖, рдЕंрд╢рдд: рдпा рдкूрд░्рдгрдд: рдирд╣ीं рдХी рдЧрдИ рд╣ै
рдЦ. рд╡िрдЪाрд░ рдХрд░рддा рд╣ो рдХि рдЙрд╕рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рдЖрд░рдо्рдн рдХी рдЧрдИ рдХिрд╕ी рднी рдЬांрдЪ рдпा рдЕрди्рдп рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп, рд╕ाрдоाрди्рдп рдЦोрдЬ рдпा рдиिрд░ीрдХ्рд╖рдг рдж्рд╡ाрд░ा рдкूрд░ा рд╣ोрдЧा,
рд╕рд░्рдЪ рд╡ाрд░рдг्рдЯ рдХे рдЬ़рд░िрдП рдХिрд╕ी рдРрд╕े рдкुрд▓िрд╕ рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХो, рдЬिрд╕рдХा рдУрд╣рджा рдкुрд▓िрд╕ рдЗंрд╕्рдкेрдХ्рдЯрд░ рд╕े рдиीрдЪे рдирд╣ीं рд╣ोрдЧा, рддрд▓ाрд╢ी рд▓ेрдиे, рдиिрд░ीрдХ्рд╖рдг рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рддрджाрдиुрд╕ाрд░ рдЕрдзिрдХृрдд рдХрд░ेрдЧा, рдФрд░ рдРрд╕ा рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рд╡рд╣ рдЕрдзिрдХाрд░ी-
(i) рдХिрд╕ी рднी рдЗрдоाрд░рдд рдпा рд╕्рдеाрди, рдЬрд╣ां рдЙрд╕े рдРрд╕ी рдХिрд╕ी рд╕рдо्рдкрдд्рддि, рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬ, рд░рдХрдо, рд╕्рд╡рд░्рдг, рдЖрднूрд╖рдг рдпा рдЕрди्рдп рдоूрд▓्рдпрд╡ाрди рд╡рд╕्рддु рдХे рд░рдЦे рдЬाрдиे рдХे рд╕рди्рджेрд╣ рдХा рдХाрд░рдг рд╣ो, рд╡рд╣ рдк्рд░рд╡ेрд╢ рдХрд░ рд╕рдХेрдЧा рдФрд░ рддрд▓ाрд╢ी рд▓े рд╕рдХेрдЧा.
(ii) рдХिрд╕ी рдРрд╕े рд╡्рдпрдХ्рддि рдХी рддрд▓ाрд╢ी рд▓े рд╕рдХेрдЧा рдЬिрд╕ рдкрд░ рдХि рд╕्рд╡рдпं рдХो рдЫिрдкाрдиे рдпा рдХिрд╕ी рд╡рд╕्рддु рдХो рдЫिрдкाрдиे рдХा рд╕рди्рджेрд╣ рд╣ो.
(iii) рд╡рд╣ рдЙрдк рдиिрдпрдо-(i) рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдк्рд░ाрдк्рдд рд╢рдХ्рддिрдпों рдХे рддрд╣рдд рдРрд╕ा рдХोрдИ рднी рджрд░рд╡ाрдЬा, рдмрдХ्рд╕ा, рд▓ॉрдХрд░, рд╕ेрдл, рдЖрд▓рдоाрд░ी рдпा рдЕрди्рдп рдкाрдд्рд░ рдзाрд░рдХ рдХा рддाрд▓ा рддोрдб़ рд╕рдХेрдЧा рдЬिрд╕рдХी рдЪाрдмी рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдирд╣ीं рд╣ै.
(iv) рдРрд╕ी рддрд▓ाрд╢ी рдоें рдк्рд░ाрдк्рдд рдХिрд╕ी рд╕рдо्рдкрдд्рддि, рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬ, рд░рдХрдо, рд╕्рд╡рд░्рдг, рдЖрднूрд╖рдг рдпा рдЕрди्рдп рдХीрдорддी рдЪीрдЬों рдЬрдм्рдд рдХрд░े
(v) рдХिрд╕ी рднी рд╕рдо्рдкрдд्рддि рдпा рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬ рдкрд░ рдкрд╣рдЪाрди рдХे рдЪिрди्рд╣ рдмрдиाрдП рддाрдХि рдХोрдИ рдЙрд╕े рдиिрдХाрд▓ рди рд╕рдХे рдЕрдерд╡ा рдЙрд╕рдХी рдирдХрд▓ рди рдХрд░ рд╕рдХें.
(vi) рдРрд╕ी рдХिрд╕ी рднी рд╕рдо्рдкрдд्рддि, рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬ, рдкैрд╕े, рд╕्рд╡рд░्рдг, рдЖрднूрд╖рдг рдпा рдЕрди्рдп рдоूрд▓्рдпрд╡ाрди рд╡рд╕्рддुрдУं рдпा рдЪीрдЬों рдХो рд╕ूрдЪीрдмрдж्рдз рдХрд░ рджрд░्рдЬ рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा.
(2) рдЙрдкрдзाрд░ा (1) рдХे рддрд╣рдд рддрд▓ाрд╢ी рдПрд╡ं рдЬрдм्рддी рдоें, рдпрдеाрд╕рдо्рднрд╡, рдЕрдкрд░ाрдз рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╕ंрд╣िрддा, 1973 рдХे рд╕рдо्рдмрди्рдзिрдд рдк्рд░ाрд╡рдзाрди рд▓ाрдЧू рд╣ोंрдЧे
(3) рдЙрдкрдзाрд░ा (1) рдХे рдЕрдзीрди рд╕рднी рдЙрдж्рджेрд╢्рдпों рдХे рд▓िрдП рдЬाрд░ी рд╕рднी рд╡ाрд░рдг्рдЯ, рдЕрдкрд░ाрдз рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╕ंрд╣िрддा, 1973 рдХी рдзाрд░ा 93 рдХे рдЕрдзीрди рдЕрджाрд▓рдд рдж्рд╡ाрд░ा рдЬाрд░ी рд╡ाрд░рдг्рдЯ рд╕рдордЭा рдЬाрдПрдЧा.
10. рд╕ाрдХ्рд╖्рдп-
(1) рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рдк्рд░ाрд╡рдзाрдиों рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдХिрд╕ी рднी рдЬांрдЪ рдХे рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рд╕े, (рдЕрдЧрд░ рдХोрдИ рдк्рд░ाрд░рдо्рднिрдХ рдЬांрдЪ рд╣ै, рд╕рд╣िрдд) рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХिрд╕ी рднी рд╕рд░рдХाрд░ी рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдпा рдХोрдИ рдЕрди्рдп рд╡्рдпрдХ्рддि, рдЬो рдЙрдирдХी рд░ाрдп рдоें рдХिрд╕ी рдЬांрдЪ рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ाрд╕ंрдЧिрдХ рд╕ूрдЪрдиा рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдХрд░ाрдиे рдпा рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬ рджेрдиे рдоें рд╕рдХ्рд╖рдо рд╣ै, рд╕ूрдЪрдиा рджेрдиे рдЕрдерд╡ा рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬ़ рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХрд░ाрдиे рдХे рд▓िрдП рддрд▓рдм рдХрд░ рд╕рдХेрдЧा.
(2) рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХो рдиाрдЧрд░िрдХ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╕ंрд╣िрддा, 1908 рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдХोрдИ рдпाрдЪिрдХा рджाрдпрд░ рдХрд░рддे рд╣ुрдП, рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдоाрдорд▓ों рдоें, рдРрд╕ी рдХिрд╕ी рднी рдЬांрдЪ рдХे рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рд╕े (рдЖрд░рдо्рднिрдХ рдЬांрдЪ рд╕рд╣िрдд) рд╡े рд╕ाрд░ी рд╢рдХ्рддिрдпां рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोंрдЧी рдЬो рдиाрдЧрд░िрдХ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╕ंрд╣िрддा, 1908 рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдХिрд╕ी рдк्рд░рдХाрд░ рдХा рдиिрдкрдЯाрд░ा рдХрд░рддे рд╣ुрдП рджीрд╡ाрдиी рди्рдпाрдпाрд▓рдп рдХो рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ैं -
рдХ. рдХिрд╕ी рднी рд╡्рдпрдХ्рддि рдХो рдЙрдкрд╕्рдеिрдд рд░рд╣рдиे рдХे рд▓िрдП рдмाрдз्рдп рдХрд░рдиे рдФрд░ рдЙрд╕े рд╕рдо्рдорди рдЬाрд░ी рдХрд░рдиे рдФрд░ рдЙрд╕рд╕े рд╢рдкрде рд▓ेрдиा;
рдЦ. рдХिрд╕ी рднी рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬ рдХी рдЦोрдЬ рдПрд╡ं рдЙрд╕े рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХрд░рдиा;
рдЧ. рд╣рд▓рдлрдиाрдоे рдкрд░ рд╕ाрдХ्рд╖्рдп рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиा;
рдШ. рдХिрд╕ी рди्рдпाрдпाрд▓рдп рдпा рдХाрд░्рдпाрд▓рдп рд╕े рдХोрдИ рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рд░िрдХाрд░्рдб рдпा рдЙрд╕рдХी рдк्рд░рддिрд▓िрдкि рд╣ाрд╕िрд▓ рдХрд░рдиा;
рдЩ. рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬ рдпा рдЧрд╡ाрд╣ рдХी рдЬांрдЪ рдХे рдХे рд▓िрдП рдЖрджेрд╢ рдЬाрд░ी рдХрд░рдиा;
рдЪ. рдЧрд▓рдд рдпा рдЕрдлрд╕ोрд╕рдиाрдХ рджाрд╡ा рдпा рд░рдХ्рд╖ा рдХे рдЖрд▓ोрдХ рдоें рдХ्рд╖рддिрдкूрд░्рддि рднुрдЧрддाрди рдХा рдЖрджेрд╢;
рдЫ. рджेрд░ी рдХे рд▓िрдП рд╣рд░्рдЬाрдиे рдХा рдЖрджेрд╢
рдЬ. рдРрд╕े рдЕрди्рдп рдоाрдорд▓े, рдЬिрди्рд╣ें рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै
(3) рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рд╕рдо्рдоुрдЦ рдХोрдИ рднी рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рднाрд░рддीрдп рджрдг्рдб рд╕ंрд╣िрддा рдХी рдзाрд░ा 193 рдХे рдЕрд░्рде рдоें рдПрдХ рди्рдпाрдпिрдХ рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рд╕рдордЭी рдЬाрдПрдЧी.
11. рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХी рд░िрдкोрд░्рдЯ рдЗрдд्рдпाрджि-
(1) рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖, рдк्рд░рддिрд╡рд░्рд╖, рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рдХो рдЕрдкрдиे рдХाрд░्рдп рдиिрд╖्рдкाрджрди рдкрд░, рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдк्рд░ाрд░ूрдк рдоें рдк्рд░рддिрд╡ेрджрди рдкेрд╢ рдХрд░ेंрдЧे.
(2) рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि, рдк्рд░рддिрд╡ेрджрди рдХी рдк्рд░рддि, рд╡्рдпाрдЦ्рдпाрдд्рдордХ рдЬ्рдЮाрдкрди рджेрддे рд╣ुрдП рд╕ंрд╕рдж рдХे рджोрдиों рд╕рджрдиों рдоें рд░рдЦрд╡ाрдПंрдЧे.
(3) рд▓ोрдХрдкाрд▓ рд╣рд░ेрдХ рдорд╣ीрдиे рдЕрдкрдиी рд╡ेрдмрд╕ाрдЗрдЯ рдкрд░ рдРрд╕े рдоाрдорд▓ों рдХी рдПрдХ рд╕ूрдЪी, рд╕ंрдХ्рд╖िрдк्рдд рд╡िрд╡рд░рдг, рдкрд░िрдгाрдо рдПрд╡ं рдХृрдд рдЕрдерд╡ा рдк्рд░рд╕्рддाрд╡िрдд рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдХे рд╡िрд╡рд░рдг рдХे рд╕ाрде рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рдХрд░ेрдЧा, рдЗрд╕ рд╡ेрдмрд╕ाрдЗрдЯ рдкрд░ рдкिрдЫрд▓े рдПрдХ рдорд╣ीрдиे рдоें рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдж्рд╡ाрд░ा рдк्рд░ाрдк्рдд рдоाрдорд▓ों рдХी рд╕ूрдЪी, рдиिрдкрдЯाрдП рдЧрдП, рдФрд░ рд▓рдо्рдмिрдд рдкрдб़े рдоाрдорд▓ों рдХी рд╕ूрдЪी рднी рднी рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рдХी рдЬाрдПрдЧी.
12. рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдПрдХ рдоाрди्рдп рдкुрд▓िрд╕ рдЕрдзिрдХाрд░ी рд╣ोрдЧा
(1) рдЕрдкрд░ाрдз рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╕ंрд╣िрддा рдХी рдзाрд░ा 36 рдХे рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдХे рд▓िрдП, рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖, рд╕рджрд╕्рдп рдФрд░ рдЗрд╕рдХी рдЬांрдЪ рд╢ाрдЦा рдХे рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рдХो рдкुрд▓िрд╕ рдЕрдзिрдХाрд░ी рдоाрдиा рдЬाрдПрдЧा.
(2) рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдиिрд╡ाрд░рдг рдЕрдзिрдиिрдпрдо 1988 рдХे рддрд╣рдд рдХिрд╕ी рдЕрдкрд░ाрдз рдХी рдЫाрдирдмीрди рдХрд░рддे рд╣ुрдП рд╡े рдЙрд╕ рдоाрдорд▓े рдоें рдХिрд╕ी рджूрд╕рд░े рдХाрдиूрди рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдХिрд╕ी рдЕрдкрд░ाрдз рдХी рдЬांрдЪ рдХे рд▓िрдП рднी рд╕рдХ्рд╖рдо рд╣ोंрдЧे.
13. рдЖрджेрд╢ों рдХी рдЕрд╡рдЬ्рдЮा рдоें рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХी рд╢рдХ्рддि-
(1) рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдЖрджेрд╢ рдоें рдЙрди рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рдХा рдиाрдо рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा, рдЬो рдЙрд╕े рдЕрдорд▓ рдоें рд▓ाрдПंрдЧे, рдЖрджेрд╢ рдХे рдЕрдорд▓ рдоें рд▓ाрдиे рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдФрд░ рдЙрд╕рдХे рдЕрдиुрдкाрд▓рди рдХी рд╕рдордп рд╕ीрдоा рдХा рд╡िрд╡рд░рдг рднी рд╕्рдкрд╖्рдЯ рджिрдпा рдЬाрдПрдЧा.
(2) рдЕрдЧрд░ рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдЖрджेрд╢ рдХा рдХ्рд░िрдпाрди्рд╡рдпрди рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдФрд░ рд╕рдордп рд╕ीрдоा рдХे рднीрддрд░ рдирд╣ीं рд╣ोрддा рд╣ै рддो рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдЕрд╡рдоाрдирдиा рдХे рджोрд╖ी рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рдкрд░ рдЬुрд░्рдоाрдиा рд▓рдЧाрдиे рдХा рдиिрд░्рдгрдп рд▓े рд╕рдХрддा рд╣ै.
(3) рд╕рдо्рдмрди्рдзिрдд рд╡िрднाрдЧ рдХे рдЖрд░ेрдЦрдг рдФрд░ рд╕ंрд╡िрддрд░рдг рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХो, рдЙрдкрдзाрд░ा (2) рдХे рддрд╣рдд рдЬाрд░ी рдЖрджेрд╢ рдоें рдЙрд▓्рд▓ेрдЦिрдд, рдЬुрд░्рдоाрдиा рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рдХे рд╡ेрддрди рдоें рд╕े рдХाрдЯрдиे рдХा рдиिрд░्рджेрд╢ рджिрдпा рдЬाрдПрдЧा.
рдкрд░рди्рддु рдЬिрди рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рдкрд░ рдЬुрд░्рдоाрдиा рд▓рдЧेрдЧा, рдЙрди्рд╣ें рд╕ुрдирд╡ाрдИ рдХा рдПрдХ рдоौрдХा рджिрдП рдмिрдиा рдЙрдирдХा рд╡ेрддрди рдирд╣ीं рдХрдЯेрдЧा. рдпрд╣ рднी рдХि рдЕрдЧрд░ рдЖрд░ेрдЦрдг рдФрд░ рд╕ंрд╡िрддрд░рдг рдЕрдзिрдХाрд░ी рдЗрди рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рдХा рд╡ेрддрди рдХाрдЯрдиे рдоें рдЕрд╕рдорд░्рде рд╣ोрддा рд╣ै рддो рд╡рд╣ рд╕्рд╡ंрдп рд╣ी рдЗрд╕ рджрдг्рдб рдХे рд▓िрдП рдЙрдд्рддрд░рджाрдпी рд╣ोрдЧा.
(4) рдЕрдкрдиे рдЖрджेрд╢ рдХी рдЕрдиुрдкाрд▓рдиा рдХрд░ाрдиे рдХे рд▓िрдП, рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдкाрд╕ рд╡े рд╕рднी рдЕрдзिрдХाрд░ рдХ्рд╖ेрдд्рд░, рд╢рдХ्рддिрдпां рдПрд╡ं рдЕрдзिрдХाрд░ рд╣ोंрдЧे рдЬोрдХि рдЙрдЪ्рдЪ рди्рдпाрдпाрд▓рдп рдХे рдкाрд╕ рд╣ैं, рдФрд░ рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдЕрдкрдиी рдЕрд╡рдоाрдирдиा рдХे рд╕рдо्рдмрди्рдз рдоें рдЗрдирдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдХрд░ рд╕рдХेрдЧा, рдФрд░ рдЗрд╕ рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдХे рд▓िрдП рди्рдпाрдпाрд▓рдп рдХी рдЕрд╡рдоाрдирдиा рдЕрдзिрдиिрдпрдо резрепренрез (1971 рдХा рдХेрди्рдж्рд░ीрдп рдЕрдзिрдиिрдпрдо 70) рдХो рд╕ंрд╢ोрдзिрдд рдХрд░рддे рдЙрдЪ्рдЪ рди्рдпाрдпाрд▓рдп рдХे рд▓िрдП рдиिрд╣िрдд рд╕рди्рджрд░्рдн рдоें рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХी рдЕрд╡рдоाрдирдиा рдХो рднी рд╢ाрдоिрд▓ рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै.
13рдХ. рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХी рдиिрд╡ाрд░рдг рдзाрд░ा 4 рдХे рддрд╣рдд рд╡िрд╢ेрд╖ рди्рдпाрдпाрдзीрд╢
(1) рд╡ाрд░्рд╖िрдХ рдЖрдзाрд░ рдкрд░, рд▓ोрдХрдкाрд▓ рд╡िрд╢ेрд╖ рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рд░ोрдХрдеाрдо рдЕрдзिрдиिрдпрдо 1988 рдХी рдзाрд░ा 4 рдХे рддрд╣рдд рд╣рд░ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рди्рдпाрдпाрдзीрд╢ों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рдХा рдЖंрдХрд▓рди рдХрд░ेрдЧा рдФрд░ рд╕िрдлाрд░िрд╢ рдХे рддीрди рдорд╣ीрдиे рдХे рднीрддрд░ рд╣ी рд╕рд░рдХाрд░ рдЙрддрдиी рд╣ी рд╕ंрдЦ्рдпा рдоें рди्рдпाрдпाрдзीрд╢ों рдХी рдиिрдпुрдХ्рддि рдХрд░ेрдЧी.
рдкрд░рди्рддु рдпрд╣ рднी рдХि рд▓ोрдХрдкाрд▓ рд╡िрд╢ेрд╖ рди्рдпाрдпाрдзीрд╢ों рдХी рдЙрддрдиी рд╣ी рд╕ंрдЦ्рдпा рдХी рд╕िрдлाрд░िрд╢ рдХрд░ेрдЧा рдЬिрддрдиी рдХि рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рддрд╣рдд рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдоाрдорд▓े рдХा рдиिрдкрдЯाрд░ा рдПрдХ рд╡рд░्рд╖ рдХे рднीрддрд░ рд╣ोрдиे рдХे рд▓िрдП рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ोंрдЧी.
(2) рдХोрдИ рдирдИ рдиिрдпुрдХ्рддि рдХрд░рдиे рд╕े рдкрд╣рд▓े, рд╕рд░рдХाрд░, рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ों рдХी рдиिрд╖्рдаा рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рдиे рд╣ेрддु, рдЪрдпрди рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдкрд░ рд▓ोрдХрдкाрд▓ рд╕े рдкрд░ाрдорд░्рд╢ рдХрд░ेрдЧी. рд╕рд░рдХाрд░ рдЙрди рд╕िрдлाрд░िрд╢ों рдХो рд▓ाрдЧू рднी рдХрд░ेрдЧी.
13рдЦ. рдЕрдиुрд░ोрдз рдкрдд्рд░ рдЬाрд░ी рдХрд░рдиा: рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХी рдЦрдг्рдбрдкीрда рдХो рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдоें рд▓рдо्рдмिрдд рдХिрд╕ी рдоाрдорд▓े рдоें рдЕрдиुрд░ोрдз рдкрдд्рд░ (рдПрдХ рди्рдпाрдпाрдзीрд╢ рдХो рджूрд╕рд░े рди्рдпाрдпाрдзीрд╢ рдж्рд╡ाрд░ा рдЬाрд░ी рдХिрдП рдЬाрдиा рд╡ाрд▓ा) рдЬाрд░ी рдХрд░рдиे рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ рд╣ोрдЧा.
13рдЧ. рднाрд░рддीрдп рддाрд░ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рддрд╣рдд рдЕрдзिрдХाрд░: рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХी рдЦрдг्рдбрдкीрда, рднाрд░рддीрдп рддाрд░ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХी рдзाрд░ा 5 рдХे рддрд╣рдд рдкрджрдиाрдоिрдд рдк्рд░ाрдзिрдХрд░рдг рдоाрди्рдп рд╣ोрдЧी. рдЗрд╕ рдкीрда рдХो рдЯेрд▓ीрдлोрди, рдЗрдг्рдЯрд░рдиेрдЯ рдЕрдерд╡ा рднाрд░рддीрдп рддाрд░ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рддрдеा, рд╕ूрдЪрдиा рдФрд░ рдк्рд░ौрдж्рдпोрдЧिрдХी рдЕрдзिрдиिрдпрдо 2000 рддрдеा рднाрд░рддीрдп рддाрд░ рдЕрдзिрдиिрдпрдо 1885 рдХे рддрд╣рдд рдЬाрд░ी рдиिрдпрдоाрд╡рд▓ी рдХे рд╕рд╣िрдд, рджाрдпрд░े рдоें рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рдЕрди्рдп рдоाрдз्рдпрдо рдЗрдд्рдпाрджि рдкрд░ рд╕ंрдЪрд░िрдд рд╕рди्рджेрд╢ों, рдЖрдХрдб़ों рдФрд░ рдЖрд╡ाрдЬों рдкрд░ рдиिрдЧрд░ाрдиी рд░рдЦрдиे рдпा рдЙрди्рд╣ें рд░ोрдХрдХрд░ рд╕ुрдирдиे рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ рд╣ोрдЧा.
рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХी рдХाрд░्рдпрдк्рд░рдгाрд▓ी
14. рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХी рдХाрд░्рдпрдк्рд░рдгाрд▓ी:
(1) рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХी рд╕ंрд╕्рдеा рдХे рд╕рдордЧ्рд░ рдк्рд░рд╢ाрд╕рди рдФрд░ рдкрд░्рдпрд╡ेрдХ्рд╖рдг рдХे рд▓िрдП рдЙрдд्рддрд░рджाрдпी рд╣ोрдЧा.
(2) рдиीрддि-рдиिрдпрдо рдиिрд░्рдзाрд░рдг рд╕рд╣िрдд рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдХाрдордХाрдЬ рдХे рд▓िрдП рдЖрди्рддрд░िрдХ рдк्рд░рдгाрд▓ी рд╡िрдХрд╕िрдд рдХрд░рдиे, рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдоें рд╡िрднिрди्рди рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рдХो рдХाрд░्рдп рджेрдиे, рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдоें рд╡िрднिрди्рди рдкрджाрдзिрдХाрд░िрдпों рдХो рдЕрдзिрдХाрд░ рджेрдиे рдЬैрд╕े рдХाрд░्рдп рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдПрд╡ं рд╕рджрд╕्рдпों рдж्рд╡ाрд░ा рдПрдХ рд╕ंрд╕्рдеा рдХे рддौрд░ рдкрд░ рд╕ाрдоूрд╣िрдХ рд░ूрдк рд╕े рдХिрдП рдЬाрдПंрдЧे.
(3) рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдХी рдк्рд░рдзाрдирдорди्рдд्рд░ी рдХे рд╕ाрде рд╡िрдд्рдд рдФрд░ рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХी рдЬрд░ूрд░рдд рдХे рдЖрдХрд▓рди рдХे рд▓िрдП рд╡ाрд░्рд╖िрдХ рдмैрдардХ рд╣ोрдЧी. рдЗрд╕ рдмैрдардХ рдоें рд╣ुрдП рдиिрд░्рдзाрд░рдг рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдж्рд╡ाрд░ा рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХो рд╕ंрд╕ाрдзрди рдк्рд░рджाрди рдХрд░ाрдП рдЬाрдПंрдЧे.
(3рдХ) рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рд╡्рдпрдп рднाрд░рдд рдХे рд╕рдоेрдХिрдд рдиिрдзि рд╕े рджिрдпा рдЬाрдПрдЧा.
(3рдЦ) рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдФрд░ рд╕рджрд╕्рдп рдЕрдкрдиे рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХी рдЕрдЦрдг्рдбрддा рдФрд░ рд╕рднी рддрд░рд╣ рдХी рдкूрдЫрддाрдЫ рдФрд░ рдЬांрдЪ рдХी рдЕрдЦрдг्рдбрддा рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рд╣рд░ рд╕рдо्рднрд╡ рдХрджрдо рдЙрдаाрдПंрдЧे. рдЗрд╕ рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдХे рд▓िрдП рд╡े рдЕрдпोрдЧ्рдп рдЕрдерд╡ा рдн्рд░рд╖्рдЯ рдХрд░्рдоिрдпों рдХो рдд्рд╡рд░िрдд рд╕рдЬ़ा рджेрдиे рд╣ेрддु рдиिрдпрдо рдмрдиाрдиे, рдХाрдо рдХा рдоाрдирджрдг्рдб рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХрд░рдиे, рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХрд░рдиे рдЕрдерд╡ा рдЕрди्рдп рдХोрдИ рдХрджрдо рдЙрдаाрдиे рдХे рд▓िрдП рд╕рдХ्рд╖рдо рд╣ोंрдЧे.
(3рдЧ) рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдФрд░ рд╕рджрд╕्рдп рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдж्рд╡ाрд░ा рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рд╕рдордп рд╕ीрдоा рдХा рдХрдб़ाрдИ рд╕े рдкाрд▓рди рдХрд░ाрдиे рдХे рд▓िрдП рдЬ़िрдо्рдоेрджाрд░ рд╣ोंрдЧे рдФрд░ рд╕рдоुрдЪिрдд рдХрджрдо рдЙрдаाрдиे рдХे рд▓िрдП рд╕рдХ्рд╖рдо рд╣ोрдЧें.
(3рдШ) рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рд╕े рдк्рд░рд╢ाрд╕рдиिрдХ, рд╡िрдд्рддीрдп рдФрд░ рдХाрд░्рдпाрдд्рдордХ рд╕рд╣िрдд рд╕рднी рдоाрдорд▓ों рдоें рд╕рд░рдХाрд░ рдХे рд╣рд╕्рддрдХ्рд╖ेрдк рд╕े рд╕्рд╡рддрди्рдд्рд░ рд╣ोрдЧा.
(4) рд▓ोрдХрдкाрд▓ рддीрди рдпा рдЕрдзिрдХ рд╕рджрд╕्рдпों рдХी рдкीрда рдоें рдХाрд░्рдп рдХрд░ेрдЧा. рдЗрд╕ рдкीрда рдХा рдЧрдарди рдЖрдХ्рд░рдоिрдХ рддрд░ीрдХे рд╕े рд╣ोрдЧा рдФрд░ рдЙрди्рд╣ें рдоाрдорд▓े рдХрдо्рдк्рдпूрдЯрд░ рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рдЖрдХ्рд░рдоिрдХ рддрд░ीрдХे рд╕े рд╕ौंрдкे рдЬाрдПंрдЧे. рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдкीрда рдоें рдХрдо рд╕े рдХрдо рдПрдХ рд╕рджрд╕्рдп рд╡िрдзिрдХ рдкृрд╖्рдарднूрдоि рд╡ाрд▓ा рд╣ोрдЧा.
(5) рдЗрди рдкीрдаों рдХा рджाрдпिрдд्рд╡ рд╣ोрдЧा :
рдХ. рдХुрдЫ рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рд╢्рд░ेрдгी рдХे рдоाрдорд▓ों рдоें рдЕрднिрдпोрдЬрди рдЖрд░рдо्рдн рдХрд░рдиे рдХी рдЕрдиुрдорддि рджेрдиा
рдЦ. рдЕрдкрдиे рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХे рдЦिрд▓ाрдл рд╢िрдХाрдпрдд рд╕ुрдирдиा
рдЧ. рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рдж्рд╡ाрд░ा рдЬांрдЪ рдЕрдерд╡ा рд╕рддрд░्рдХрддा рдХे рдмрди्рдж рдХрд░ рджिрдП рдоाрдорд▓े рдпा рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдж्рд╡ाрд░ा рд╕рдордп-рд╕рдордп рдкрд░ рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХी рдЧрдИ рд╢्рд░ेрдгी рдХे, рдоाрдорд▓ों рдоें рдЕрдкीрд▓
рдШ. рдРрд╕े рдЕрди्рдп рдЖрджेрд╢ों рдХे рд▓िрдП, рдЬिрдирдХा рдиिрд░्рдгрдп рд╕рдордп-рд╕рдордп рдкрд░ рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдж्рд╡ाрд░ा рд▓िрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै.
рдкрд░рди्рддु рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХि рдкूрд░ी рдкीрда рдоाрдкрджрдг्рдб рдмрдиाрдПрдЧी рдХि рдХिрд╕ рддрд░рд╣ рдХे рдоाрдорд▓े рд╕рджрд╕्рдпों рдХी рдкीрда рджेрдЦेрдЧी рдФрд░ рдХौрди рд╕े рдоाрдорд▓ों рдХा рдиिрд░्рдгрдп рдоुрдЦ्рдп рд╕рддрд░्рдХрддा рдЕрдзिрдХाрд░ी рдпा рд╕рддрд░्рдХрддा рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рдХे рд╕्рддрд░ рдкрд░ рд╣ोрдЧा. рдпे рдоाрдкрджрдг्рдб рд╕рд░рдХाрд░ рдХो рд╣ुрдП рдШाрдЯे рдФрд░/рдпा рдЬрдирддा рдкрд░ рдЙрд╕рдХे рдЕрд╕рд░ рдФрд░/рдпा рджोрд╖ी рдХी рд╕्рдеिрддि рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рд╣ो рд╕рдХрддे рд╣ैं.
рд▓ोрдХрдкाрд▓ рд╕्рд╡рдд: рдЬांрдЪ-рдкрдб़рддाрд▓ рдХрд░рдиे рдХा рдиिрд░्рдгрдп рд▓े рд╕рдХрддा рд╣ै.
(6) рдХैрдмिрдиेрдЯ рдХे рдХिрд╕ी рднी рд╕рджрд╕्рдп рдХे рдЦिрд▓ाрдл рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХी рдкूрд░ी рдкीрда рдЬांрдЪ-рдкрдб़рддाрд▓ рдпा рдЕрднिрдпोрдЧ рд╢ुрд░ू рдХрд░ рд╕рдХрддी рд╣ै.
(7) рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рдк्рд░ाрд╡рдзाрди рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдХुрдЫ рдоुрдж्рджों рдкрд░ рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХी рдкूрд░ी рдкीрда рдиिрд░्рдгрдп рд▓ेрдЧी. рдЙрд╕ рдкीрда рдоें рдХрдо рд╕े рдХрдо рд╕ाрдд рд╕рджрд╕्рдп рд╣ोंрдЧे.
(8) рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХी рдмैрдардХ рдХे рдХाрд░्рдп рд╡िрд╡рд░рдг рдФрд░ рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬ рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рд╣ोंрдЧे.
15. рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдкाрд╕ рд╢िрдХाрдпрдд рджрд░्рдЬ рдХрд░ाрдиा:
(1) рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рдк्рд░ाрд╡рдзाрдиों рдХे рдЕрдзीрди, рдХोрдИ рднी рд╡्рдпрдХ्рддि рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХो рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рддрд╣рдд рд╢िрдХाрдпрдд рджрд░्рдЬ рдХрд░ा рд╕рдХрддा рд╣ैं.
рдмрд╢рд░्рддे рдЗрд╕ рд╢िрдХाрдпрдд рдХे рдоाрдорд▓े рдоें, рдпрджि рд╡्рдпрдХ्рддि рдорд░ рдЪुрдХा рд╣ै рдпा рдХिрд╕ी рднी рдХाрд░рдг рд╕े рд╡рд╣ рдЦुрдж рдпрд╣ рдХाрд░्рдп рдХрд░рдиे рдоें рдЕрд╕рдорд░्рде рд╣ै, рддो рдпрд╣ рдЙрд╕ рд╡्рдпрдХ्рддि рдХे рд╡ैрдзाрдиिрдХ рдк्рд░рддिрдиिрдзि рдпा рдЙрд╕рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рд▓िрдЦिрдд рд░ूрдк рд╕े рдЕрдзिрдХृрдд рдХिрд╕ी рдЕрди्рдп рд╡्рдпрдХ्рддि рдж्рд╡ाрд░ा рд╢िрдХाрдпрдд рджрд░्рдЬ рдХрд░ाрдИ рдЬा рд╕рдХрддी рд╣ै рдФрд░ рдпрджि рд╢िрдХाрдпрдд рд╣ो рдЪुрдХी рд╣ै рддो рд▓िрдЦिрдд рддौрд░ рдЕрдзिрдХृрдд рдк्рд░рддिрдиिрдзि рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рд╢िрдХाрдпрдд рдХो рдЬाрд░ी рд░рдЦा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ैं.
рдпрд╣ рднी рдХि рдиाрдЧрд░िрдХ рдЕрдкрдиी рд╢िрдХाрдпрдд рджेрд╢ рдоें рдХрд╣ीं рднी рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдХिрд╕ी рднी рдХाрд░्рдпाрд▓рдп рдоें рджрд░्рдЬ рдХрд░ा рд╕рдХрддे рд╣ैं. рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХाрд░्рдпाрд▓рдп рдХा рдпрд╣ рдХрд░्рд░्рддрд╡्рдп рд╣ोрдЧा рдХि рд╡рд╣ рдЕрдкрдиे рддрд╣рдд рдХिрд╕ी рдпुрдХ्рддिрдпुрдХ्рдд рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХो рд╢िрдХाрдпрдд рдкрдд्рд░ рд╣рд╕्рддाрди्рддрд░िрдд рдХрд░ рджे.
(2) рд╢िрдХाрдпрдд рдХिрд╕ी рд╕ाрджे рдХाрдЧрдЬ рдкрд░ рднी рд▓िрдЦрдХрд░ рджрд░्рдЬ рдХрд░ाрдИ рдЬा рд╕рдХрддी рд╣ै рдкрд░рди्рддु рдЙрд╕рдоें рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдж्рд╡ाрд░ा рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рд╕рднी рд╡िрд╡рд░рдг рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ोрдиे рдЪाрд╣िрдП.
(2рдХ) рдЕрдкрдиी рд╡ाрд░्рд╖िрдХ рд░िрдкोрд░्рдЯ рд╕ंрд╕рдж рдоें рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХрд░рдиे рдХे рдмाрдж, рднाрд░рдд рдХे рдиिрдпрди्рдд्рд░рдХ рдПрд╡ं рдорд╣ाрд▓ेрдЦा рдкрд░ीрдХ्рд╖рдХ рдРрд╕े рд╕рднी рдоाрдорд▓ों рдХो рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХो рдЕрдЧ्рд░ेрд╢िрдд рдХрд░ेंрдЧे, рдЬो рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдЖрд░ोрдк рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХрд░рддे рд╣ैं рдФрд░ рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдЙрди рдкрд░ рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рдк्рд░ाрд╡рдзाрдиों рдХे рдЕрдиुрд░ूрдк рд╣ी рдХाрд░्рдп рдХрд░ेрдЧा.
(3) рд╢िрдХाрдпрдд рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрдиे рдкрд░, рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдпрд╣ рдлैрд╕рд▓ा рдХрд░ेрдЧा рдХि рдпрд╣ рдЖрд░ोрдк рд╣ै рдпा рд╢िрдХाрдпрдд рдпा рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдЖрд╡ाрдЬ рдЙрдаाрдиे рд╡ाрд▓े рдХी рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдХे рд▓िрдП рдЕрдиुрд░ोрдз рд╣ै рдпा рджोрдиों рдХा рдоिрд╢्рд░рдг рд╣ै рдпा рдЗрд╕рд╕े рдХुрдЫ рдЕрдзिрдХ рд╣ै.
(4) рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХो рд╣рд░ рд╢िрдХाрдпрдд рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рддौрд░ рдкрд░ рдиिрдкрдЯाрдиी рд╣ोрдЧी.
рдкрд░рди्рддु рд╢िрдХाрдпрддрдХрд░्рддा рдХो рд╕ुрдирд╡ाрдИ рдХा рдЕрд╡рд╕рд░ рджिрдП рдмिрдиा рдХिрд╕ी рд╢िрдХाрдпрдд рдХो рдмрди्рдж рдирд╣ीं рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा.
16. рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдж्рд╡ाрд░ा рдЬिрди рдоाрдорд▓ों рдХी рдЬांрдЪ рдХी рдЬा рд╕рдХрддी рд╣ै- рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рдк्рд░ाрд╡рдзाрдиों рдХे рдЕрдзीрди рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХिрд╕ी рдРрд╕े рдХाрд░्рдп рдХी рдЬांрдЪ рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै рдЬो рдХिрд╕ी рд▓ोрдХрд╕ेрд╡рдХ рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ो, рдЕрдерд╡ा рдЙрд╕рдХी рд╕ाрдоाрди्рдп рдпा рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рд╕्рд╡ीрдХृрддि рд╕े рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ो, рдЬिрд╕рдХी рд╢िрдХाрдпрдд рдХी рд░िрдкोрд░्рдЯ рдХी рдЧрдИ рд╣ो рдЕрдерд╡ा рдРрд╕े рдХाрд░्рдп рдХे рдмाрд░े рдоें рдХोрдИ рдЖрд░ोрдк рд▓рдЧाрдпा рдЧрдпा рд╣ो.
рдкрд░рди्рддु рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рдХे рдХाрд░्рдп рдХी рд╕्рд╡рдд: рдЕрдерд╡ा рд╕рд░рдХाрд░ рдж्рдзाрд░ा рдХрд╣े рдЬाрдиे рдкрд░ рднी рдЬांрдЪ рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै, рдпрджि рдЙрд╕рдХी рд▓िрдЦिрдд рд░ाрдп рдоें рдРрд╕े рдХाрдо рдоें рдХोрдИ рд╢िрдХाрдпрдд рдпा рдЖрд░ोрдк рд╣ो рдпा рд╣ोрдиे рдХी рд╕рдо्рднाрд╡рдиा рд╣ो.
17. рд╡े рдоाрдорд▓े рдЬो рдЬांрдЪ рдХे рджाрдпрд░े рд╕े рдмाрд╣рд░ рд╣ोंрдЧे
(1) рд▓ोрдХрдкाрд▓, рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдиिрдо्рди рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдХे рд╕рдо्рдмрди्рдз рдоें рд╢िрдХाрдпрдд рдХे рдоाрдорд▓े рдоें, рдХोрдИ рдЬांрдЫ рдирд╣ीं рдХрд░ेрдЧा -
рдХ. рдпрджि рд╢िрдХाрдпрддрдХрд░्рддा рдХे рдкाрд╕ рдХिрд╕ी рдЕрди्рдп рдХाрдиूрди рдж्рд╡ाрд░ा рдк्рд░рджрдд्рдд рдХिрд╕ी рдк्рд░ाрдзिрдХрд░рдг рдХे рд╕ाрдордиे рдЕрдкीрд▓, рдкुрдирд░ीрдХ्рд╖рдг, рд╕рдоीрдХ्рд╖ा рдпा рдХिрд╕ी рдЕрди्рдп рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдХोрдИ рдиिрд╡ाрд░рдг рд╣ै, рдпा рдеा рдФрд░ рдЙрд╕рдиे рдЙрд╕рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдирд╣ीं рдХिрдпा рд╣ै.
рдЦ. рди्рдпाрдпिрдХ рд╡ рдЕрд░्рдж्рдз рди्рдпाрдпिрдХ рдиिрдХाрдпों рдж्рд╡ाрд░ा рд▓िрдП рдЧрдП рдиिрд░्рдгрдп рдЬрдм рддрдХ рдХि рд╢िрдХाрдпрддрдХрд░्рддा рджुрд░्рднाрд╡рдиाрдкूрд░्рдг рд╣ोрдиे рдХा рдЖрд░ोрдк рди рд▓рдЧाрдП.
рдЧ. рдпрджि рдкूрд░ी рд╢िрдХाрдпрдд рддाрдд्рд╡िрдХ рд░ूрдк рдоें рдХिрд╕ी рди्рдпाрдпाрд▓рдп рдпा рд╕рдХ्рд╖рдо рди्рдпाрдп рдЕрдзिрдХाрд░ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХी рдЕрд░्рдз- рди्рдпाрдпрдпिрдХ рд╕ंрд╕्рдеा рдХे рд╕рдордХ्рд╖ рд▓рдо्рдмिрдд рд╣ै
рдШ. рдРрд╕ी рдХोрдИ рд╢िрдХाрдпрдд рдЬрд╣ां рдЗрд╕े рдиिрдкрдЯाрди рдХрд░рдиे рдоें рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рдПрд╡ं рдЕрдмोрдз्рдп рд╡िрд▓рдо्рдм рд╣ो.
(2) рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдоें рдРрд╕ा рдХुрдЫ рднी рдирд╣ीं рд╣ै рдХि рд▓ोрдХрдкाрд▓ рд╕ंрд╕рдж рдХे рдХिрд╕ी рд╕рджрди рдХे рдкीрдаाрд╕ीрди рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХी рд╕्рд╡ीрдХृрддि рд▓ेрдиे рдХे рдмाрдж рд╣ी рдХिрд╕ी рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдХी рдЬांрдЪ рдХрд░ेрдЧा.
(3) рдЗрд╕ рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж рдХी рдХोрдИ рдмाрдд рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХो рдХрджाрдЪाрд░ рдпा рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдпा рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдЖрд╡ाрдЬ рдЙрдаाрдиे рд╡ाрд▓े рдХी рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдХे рдЦिрд▓ाрдл рд╢िрдХाрдпрдд рджрд░्рдЬ рдХрд░рдиे рд╕े рдирд╣ीं рд░ोрдХ рд╕рдХрддी рд╣ै.
18. рд╢िрдХाрдпрдд рдФрд░ рдЬांрдЪ рд╕े рд╕рдо्рдмрди्рдзिрдд рдк्рд░ाрд╡рдзाрди-
(1) рдХ. рд▓ोрдХрдкाрд▓, рдХिрд╕ी рд╢िрдХाрдпрдд, рдЖрд░ोрдк рдХे рд░ूрдк рдоें рдк्рд░ाрдк्рдд рдХिрд╕ी рд╢िрдХाрдпрдд рдЕрдерд╡ा рджोрдиों, рдпा рд╕्рд╡рдд: рд╕ंрдЬ्рдЮाрди рд╕े рдЙрдаाрдП рдЧрдП рдХिрд╕ी рдоाрдорд▓े рдоें, рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬ़ों рдХो рджेрдЦрддे рд╣ुрдП, рдЬांрдЪ рдпा рдкूрдЫрддाрдЫ рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╢ुрд░ू рдХрд░рдиे рдХा рдиिрд░्рдгрдп рд▓े рд╕рдХрддा рд╣ै, рдпा рдЬांрдЪ рдФрд░ рдкूрдЫрддाрдЫ рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХी рд╕ुрдирд╡ाрдИ рдХे рдкрд╣рд▓े рдк्рд░ाрд░рдо्рднिрдХ рдЬांрдЪ рдХा рдиिрд░्рдгрдп рд▓े рд╕рдХрддा рд╣ै рдпा рдХिрд╕ी рджूрд╕рд░े рд╡्рдпрдХ्рддि рдХो рдк्рд░ाрд░рдо्рднिрдХ рдЬांрдЪ рдХрд░рдиे рдХा рдиिрд░्рджेрд╢ рджे рд╕рдХрддा рд╣ै рддाрдХि рдХिрд╕ी рдЬांрдЪ рдХे рд▓िрдП рдЙрдЪिрдд рдЖрдзाрд░ рд╣ै рдпा рдирд╣ीं рдпрд╣ рддрдп рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХें. рдк्рд░ाрдердоिрдХ рдЬांрдЪ рдХे рдкрд░िрдгाрдо рдЖрддे рд╣ी рдЗрд╕рдХी рдЬाрдирдХाрд░ी, рдФрд░ рдпрджि рдоाрдорд▓े рдХो рдмрди्рдж рдХрд░рдиे рдХा рдиिрд░्рдгрдп рд▓िрдпा рдЬाрддा рд╣ै рддो рдЬांрдЪ рдХे рджौрд░ाрди рдПрдХрдд्рд░ рдХी рдЧрдИ рд╕рдорд╕्рдд рд╕ाрдордЧ्рд░ी рд╢िрдХाрдпрдХрд░्рддा рдХो рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдХрд░ाрдИ рдЬाрдПрдЧी.
рд╕ाрде рд╣ी рдпрд╣ рднी рдХि рдпрджि, рдХिрд╕ी рдоाрдорд▓े рдХो рдмрди्рдж рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै рддो рдЙрд╕рд╕े рд╕рдо्рдмрди्рдзिрдд рд╕рднी рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬ рд╕ाрд░्рд╡рдЬिрдирдХ рдоाрдиे рдЬाрдПंрдЧे. рд╣рд░ рдорд╣ीрдиे, рдмрди्рдж рдХिрдП рдЧрдП рдРрд╕े рдоाрдорд▓ों рдХी рд╕ूрдЪी, рдоाрдорд▓े рдХो рдмрди्рдж рдХिрдП рдЬाрдиे рдХे рдХाрд░рдг рд╕рд╣िрдд, рд╡ेрдмрд╕ाрдЗрдЯ рдкрд░ рдбाрд▓ी рдЬाрдПрдЧी. рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рдмрди्рдж рдХिрдП рдЧрдП рдоाрдорд▓ों рд╕े рд╕рдо्рдмрди्рдзिрдд рд╕ाрд░ी рд╕ाрдордЧ्рд░ी рд╕ूрдЪрдиा рдХे рдЕрдзिрдХाрд░ рдХे рдХाрдиूрди рдХे рддрд╣рдд, рдЬाрдирдХाрд░ी рдоांрдЧрдиे рд╡ाрд▓े рдХिрд╕ी рднी рд╡्рдпрдХ्рддि рдХो, рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдХрд░ाрдИ рдЬाрдПрдЧी
рдкрд░рди्рддु рд╕ाрде рд╣ी рдпрд╣ рднी рдХि рдХिрд╕ी рднी рд╢िрдХाрдпрдд рдпा рдЖрд░ोрдк рдХो, рд╢िрдХाрдпрддрдХрд░्рддा рдХे рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдЕрдерд╡ा рдк्рд░ेрд░рдгा рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдЦाрд░िрдЬ़ рдирд╣ीं рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХेрдЧा.
рд╕ाрде рд╣ी рдпрд╣ рднी рдХि, рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рд╕рдордХ्рд╖ рдХी рдЧрдИ рд╕рднी рд╕ुрдирд╡ाрдЗрдпों рдХी рд╡ीрдбिрдпो рд░िрдХाрд░्рдбिंрдЧ рд╣ोрдЧी рдФрд░ рдХिрд╕ी рднी рд╡्рдпрдХ्рддि рдХो, рдк्рд░рддिрдпां рдмрдиाрдиे рдХे рдоूрд▓्рдп рдЕрджा рдХрд░рдиे рдкрд░, рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдХрд░ाрдИ рдЬाрдПрдЧी.
рдЦ. рдХिрд╕ी рд╢िрдХाрдпрдд рдХी рдк्рд░ाрд░рдо्рднिрдХ рдЬांрдЪ рдХे рд▓िрдП рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдж्рд╡ाрд░ा рдоाрдорд▓े рдХी рдкрд░िрд╕्рдеिрдпों рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рддрдп рдХी рдЬाрдПрдЧी рдФрд░ рдпрджि рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рдк्рд░рддीрдд рд╣ोрддा рд╣ै рддो рд▓ोрдХрдкाрд▓ рд╕рдо्рдмрди्рдзिрдд рд▓ोрдХ рд╕ेрд╡рдХ рд╕े рдЯिрдк्рдкрдгी рднी рдЖрдорди्рдд्рд░िрдд рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै.
рдкрд░рди्рддु рдпрд╣ рднी рдХि, рдк्рд░ाрдердоिрдХ рдЬांрдЪ рдкूрд░ी рдХрд░рдиे рдФрд░ рдоुрдХрджрдоे рдХो рдмрди्рдж рдХрд░рдиे рдпा рдЬांрдЪ рдХे рд▓िрдП рдЖрдЧे рдмрдв़ाрдиे рдХा рдиिрд░्рдгрдп рд╢िрдХाрдпрдд рдк्рд░ाрдУрдд рдХрд░рдиे рдХे рдПрдХ рдоाрд╣ рдХे рдЕрди्рджрд░ рдФрд░ рдиिрд╢्рдЪिрдд рддौрд░ рдкрд░ рддीрди рдоाрд╣ рдХे рдЕрди्рджрд░ рд▓े рд▓िрдпा рдЬाрдПрдЧा. рдпрджि рдПрдХ рдорд╣ीрдиे рдоें рдЬांрдЪ рдкूрд░ी рдирд╣ीं рд╣ो рдкाрддी рд╡рд╣ां рдЬांрдЪ рдкूрд░ी рд╣ोрдиे рдкрд░ рд╡िрд▓рдо्рдм рдХा рдХाрд░рдг рд▓िрдЦिрдд рддौрд░ рдкрд░ рджрд░्рдЬ рдХрд░ рдХे рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा.
рдЧ. рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рддрд╣рдд рдХोрдИ рднी рд╢िрдХाрдпрдд рдЧुрдордиाрдо рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдирд╣ीं рдХी рдЬाрдПрдЧी. рд╢िрдХाрдпрддрдХрд░्рддा рдХो рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдкाрд╕ рдЕрдкрдиी рдкрд╣рдЪाрди рдЬ़ाрд╣िрд░ рдХрд░рдиी рд╣ोрдЧी. рддрдеाрдкि рдпрджि рд╢िрдХाрдпрдХрд░्рддा рдЪाрд╣рддा рд╣ै рддो рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдж्рд╡ाрд░ा рдЙрд╕рдХी рдкрд╣рдЪाрди рдЧोрдкрдиीрдп рд░рдЦी рдЬाрдПрдЧी.
(2) рдЬрд╣ां рд▓ोрдХрдкाрд▓ рд╕ीрдзे рд╕ीрдзे рдпा рдк्рд░ाрд░рдо्рднिрдХ рдЬांрдЪ рдХे рдмाрдж рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдЬांрдЪ рдк्рд░рд╕्рддाрд╡िрдд рдХрд░рддा рд╣ै, рддो-
рдХ. рдЬрд░ुрд░ी рд╕рдордЭрдиे рдкрд░ рдЬांрдЪ рд╕े рд╕рдо्рдмрди्рдзिрдд рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬों рдХो рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд╕्рдеाрди рдкрд░ рд░рдЦрдиे рдХा рдиिрд░्рджेрд╢ рджे рд╕рдХрддा рд╣ै.
рдЦ. рдЬांрдЪ рдХे рдЙрдЪिрдд рдЪрд░рдг рдкрд░ рдпा рдЦрдд्рдо рд╣ोрдиे рдкрд░, рдЬांрдЪ рд░िрдкोрд░्рдЯ рдХी рдк्рд░рддि, рдЙрд╕рдХे рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖ рдПрд╡ं рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖ рд╕े рд╕рдо्рдмрди्рдзिрдд рдЖрдзाрд░ рд╕ाрдоिрдЧ्рд░ी рдХी рдк्рд░рддि рд╕рдо्рдмрди्рдзिрдд рд▓ोрдХ рд╕ेрд╡рдХ рдФрд░ рд╢िрдХाрдпрддрдХрд░्рддा рдХो рдЕрдЧ्рд░ेрд╢िрдд рдХी рдЬाрдПрдЧी.
рдЧ. рд╕рдо्рдмрди्рдзिрдд рд▓ोрдХ рд╕ेрд╡рдХ рдФрд░ рд╢िрдХाрдпрддрдХрд░्рддा рдХो рдЯिрдк्рдкрдгी рдФрд░ рд╕ुрдирд╡ाрдИ рдХा рдоौрдХा рджिрдпा рдЬाрдПрдЧा.
рд╕ाрде рд╣ी рдпрд╣ рднी рдХि рдЕрддि рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпों рдХो рдЫोрдб़ рдХрд░ рдРрд╕ी рд╕ुрдирд╡ाрдИ рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рд░ूрдк рд╕े рдХी рдЬाрдПрдЧी, рдФрд░ рдЙрд╕े рд▓िрдЦिрдд рддौрд░ рдкрд░ рд░िрдХाрд░्рдб рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा, рдЬрд╣ां рдпрд╣ рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рд╣िрдд рдоें рдирд╣ीं рд╣ै, рди्рдпाрдп рдХे рд╣िрдд рдХे рд▓िрдП рдЗрд╕े рдХैрдорд░े рдоें рд░िрдХाрд░्рдб рдХрд░ рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा.
(3) рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдХिрд╕ी рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдХे рд╕рдо्рдмрди्рдз рдоें рд▓ोрдХ рд╕ेрд╡рдХ рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдЬांрдЪ рдХрд░рдиा рдЙрд╕ рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдХो, рдпा рдЬांрдЪ рдХे рдЕрдзीрди рдХिрд╕ी рдоाрдорд▓े рдХे рд╕рдо्рдмрди्рдз рдоें рдЖрдЧे рдХोрдИ рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдХिрд╕ी рдЕрди्рдп рд▓ोрдХ рд╕ेрд╡рдХ рдХी рд╢рдХ्рддि рдХो рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдирд╣ीं рдХрд░ेрдЧा.
(4) рдпрджि рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рддрд╣рдд рдк्рд░ाрд░рдо्рднिрдХ рдЬांрдЪ рдХे рджौрд░ाрди, рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдк्рд░рдердо рджृрд╖्рдЯрдпा рд╕рди्рддुрд╖्рдЯ рд╣ै рдХि рдЖрд░ोрдкों рдпा рд╢िрдХाрдпрддों рдХे рдкрд░िрдк्рд░ेрдХ्рд╖्рдп рдоें рдкूрд░ी рдпा рдЖंрд╢िрдХ рддौрд░ рдкрд░ рдХिрд╕ी рднी рддрд░рд╣ рдХी рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдХी рд╕рдо्рднाрд╡рдиा рд╣ै рддो рд╡рд╣ рдПрдХ рдЕрди्рддрд░िрдо рдЖрджेрд╢ рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े, рд▓ोрдХ рдк्рд░ाрдзिрдХрд░рдг рдХो рдиिрд░्рдгрдп рдпा рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдХे рдХ्рд░िрдпाрди्рд╡рдпрди рдпा рдЕрдорд▓ीрдХрд░рдг рдкрд░ рд░ोрдХ рд▓рдЧाрдиे рдХी рд╕िрдлाрд░िрд╢ рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै, рдпा рдРрд╕े рдиिрдпрдо рд╡ рд╢рд░्рддों рдкрд░ рд╡рд╣ рдмाрдз्рдпрдХाрд░ी рдпा рдиिрд╡ाрд░рдХ рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै, рдЬो рдФрд░ рдЬ्рдпाрджा рдиुрдХрд╕ाрди рд╕े рд░ोрдХрдиे рдХे рд╡рд╣ рдЕрдкрдиे рдЖрджेрд╢ рдоें рдЙрд▓्рд▓ेрдЦिрдд рдХрд░े. рд▓ोрдХ рдк्рд░ाрдзिрдХрд░рдг рдЗрд╕ рдЙрдк рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдЖрджेрд╢ рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рдХे 15 рджिрди рдХे рдЕрди्рджрд░ рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХी рд╕िрдлाрд░िрд╢ों рдкрд░ рдпा рддो рдЕрдорд▓ рдХрд░ेрдЧा рдпा рдЙрди्рд╣ें рдиाрдоंрдЬुрд░ рдХрд░ेрдЧा. рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдпрджि рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╕рдордЭे рддो, рд▓ोрдХ рдк्рд░ाрдзिрдХрд░рдг рдХो рдЙрдкрдпुрдХ्рдд рдиिрд░्рджेрд╢ рджेрдиे рдХी рдоांрдЧ рдХрд░рддे рд╣ुрдП рд╕рдо्рдмрди्рдзिрдд рдЙрдЪ्рдЪ рди्рдпाрдпाрд▓рдп рдоें рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै.
(5) рд▓ोрдХрдкाрд▓, рдпрджि рдЬांрдЪ рдХे рджौрд░ाрди рд╕рди्рддुрд╖्рдЯ рд╣ोрддा рд╣ै рдХि рдХिрд╕ी рдоाрдорд▓े рдоें рдЕрднिрдпोрдЧ рд╢ुрд░ू рд╣ोрдиे рдХी рд╕рдо्рднाрд╡рдиा рд╣ै, рдпा рдЬांрдЪ рдХी рд╕рдоाрдк्рддि рдкрд░ рдЕрднिрдп्рдЧ рд╢ुрд░ू рдХрд░рддे рд╕рдордп, рдоाрдорд▓े рдоें рд╕рднी рдЖрд░ोрдкिрдпों рдХी рдЪрд▓ рдЕрдЪрд▓ рд╕рдо्рдкिрдд्рддि рдХी рд╕ूрдЪी рдмрдиाрдПрдЧा рдФрд░ рдЙрд╕े рдЕрдзिрд╕ूрдЪिрдд рдХрд░ेрдЧा. рдЕрдзिрд╕ूрдЪрдиा рдХे рдкрд╢्рдЪाрдд рдЗрд╕ рд╕рдо्рдкрдд्рддि рдХे рд╣рд╕्рддाрди्рддрд░рдг рдХी рдЕрдиुрдорддि рдирд╣ीं рд╣ोрдЧी. рдЕрди्рддिрдо рд╕рдЬा рдХी рд╕्рдеिрддि рдоें рдЕрджाрд▓рдд, рдЕрди्рдп рдЙрдкाрдпों рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा, рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХी рдзाрд░ा 19 рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд, рдЗрд╕ рд╕рдо्рдкрдд्рддि рд╕े рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдХे рдЪрд▓рддे рд╣ुрдИ рдХ्рд╖рддि рдХी рд╡рд╕ूрд▓ी рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै.
(6) рдпрджि рд╢िрдХाрдпрддों рдХी рдЬांрдЪ рдФрд░ рдкूрдЫрддाрдЫ рдХे рджौрд░ाрди, рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХो рд▓рдЧрддा рд╣ै рдХि рд╕рд░рдХाрд░ी рд╕ेрд╡рдХ рдХे рдкрдж рдкрд░ рдмрдиे рд░рд╣рдиा рдЬांрдЪ рдпा рдкूрдЫрддाрдЫ рдХो рдк्рд░рддिрдХूрд▓ рдвंрдЧ рд╕े рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै рдпा рд╡рд╣ рд╕рд░рдХाрд░ी рд╕ेрд╡рдХ рд╕рдмूрддों рдХो рдирд╖्рдЯ рдпा рдЫेрдб़рдЫाрдб़ рдпा рдЧрд╡ाрд╣ों рдХो рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै, рддो рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдЙрд╕ рд╕рд░рдХाрд░ी рд╕ेрд╡рдХ рдХे рд╕्рдеाрдиाрди्рддрд░рдг рдпा рдиिрд▓рдо्рдмрди рдХी рдЙрдкрдпुрдХ्рдд рд╕िрдлाрд░िрд╢ рдЬाрд░ी рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै. рд▓ोрдХ рдк्рд░ाрдзिрдХрд░рдг рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдж्рд╡ाрд░ा рдХी рдЧрдИ рд╕िрдлाрд░िрд╢ рдХे рдоिрд▓рдиे рдХे 15 рджिрди рдХे рднीрддрд░ рдЗрд╕े рдЙрдк рдзाрд░ा рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдЗрд╕े рдоाрди рднी рд╕рдХрддा рд╣ै рдпा рдордиा рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै. рдпрджि рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдЗрд╕े рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдоाрдирддा рд╣ै рддो рд╡рд╣ рд╕рдо्рдмрди्рдзिрдд рдЙрдЪ्рдЪ рди्рдпाрдпाрд▓рдп рдоें рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै рдФрд░ рд▓ोрдХ рдк्рд░ाрдзिрдХрд░рдг рдХे рд▓िрдП рдЙрдкрдпुрдХ्рдд рдиिрд░्рджेрд╢ рдХी рдоांрдЧ рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै.
(7) рд▓ोрдХрдкाрд▓, рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдкूрдЫрддाрдЫ рдЕрдерд╡ा рдЬांрдЪ рдХे рдХिрд╕ी рднी рдЪрд░рдг рдоें, рдЕрди्рддрд░िрдо рдЖрджेрд╢ рдХे рдЬ़рд░िрдП, рд╕рдХ्рд╖рдо рдк्рд░ाрдзिрдХाрд░ों рдХो рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдХрд░рдиे, рдкूрдЫрддाрдЫ рдпा рдЬांрдЪ рд░ोрдХрдиे рдХा рдиिрд░्рджेрд╢ рджे рд╕рдХрддा рд╣ै-
рдХ. рд▓ोрдХ рд╕ेрд╡рдХ рдХे рдк्рд░рд╢ाрд╕рдиिрдХ рдХाрд░्рдп рд╕े рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рд░ाрдЬрд╕्рд╡ рдЕрдкрд╡्рдпрдп рдХो рд░ोрдХрдиे рдпा рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рд╕рдо्рдкрдд्рддि рдХी рдХ्рд╖рддि рдХे рд▓िрдП
рдЦ. рд╕рд░рдХाрд░ी рд╕ेрд╡рдХ рдХे рдХाрд░्рдпों рдоें рдХрджाрдЪाрд░ рдХो рд░ोрдХрдиे рдХे рд▓िрдП
рдЧ. рд╕рд░рдХाрд░ी рд╕ेрд╡рдХ рдж्рд╡ाрд░ा рдн्рд░рд╖्рдЯ рддрд░ीрдХे рд╕े рдЕрд░्рдЬिрдд рд╕рдо्рдкрдд्рддि рдХो рдЫिрдкाрдиे рд╕े рд░ोрдХрдиे рдХे рд▓िрдП,
рдЗрд╕ рдЙрдк рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рд▓ोрдХ рдк्рд░ाрдзिрдХрд░рдг рдЖрджेрд╢ рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рдХे 15 рджिрди рдХे рднीрддрд░ рдЗрд╕ рдкрд░ рдЕрдорд▓ рдХрд░ेрдЧा рдЕрди्рдпрдеा рдиाрдоंрдЬूрд░ рдХрд░ेрдЧा. рдпрджि рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдЗрд╕े рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╕рдордЭे рддो рд╡рд╣ рд╕рдо्рдмрди्рдзिрдд рдЙрдЪ्рдЪ рди्рдпाрдпाрд▓рдп рдоें рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै рдФрд░ рд▓ोрдХ рдк्рд░ाрдзिрдХрд░рдг рдХे рд▓िрдП рдЙрдкрдпुрдХ्рдд рдиिрд░्рджेрд╢ рдХी рдоांрдЧ рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै.
(8) рдЬрд╣ां, рд╢िрдХाрдпрдд рдкрд░ рдЬांрдЪ рдХे рдмाрдж, рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдпрд╣ рдкाрддा рд╣ै рдХि, рдорди्рдд्рд░िрдпों, рд╕ंрд╕рдж рд╕рджрд╕्рдпों рдПрд╡ं рди्рдпाрдпрдзीрд╢ों рдХे рдЕрддिрд░िрдХ्рдд, рдХिрд╕ी рд▓ोрдХ рд╕ेрд╡рдХ рдХे рдЦिрд▓ाрдл рд╢िрдХाрдпрдд рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рдЖрд░ोрдк рдХी рдкुрд╖्рдЯि рд╣ोрддी рд╣ै рдФрд░ рд╕рдо्рдмрди्рдзिрдд рд▓ोрдХ рд╕ेрд╡рдХ рдХो рдЕрдкрдиे рдкрдж рдкрд░ рдХाрдпрдо рдирд╣ीं рд░рд╣рдиा рдЪाрд╣िрдП рддो рд╡рд╣ рдЗрд╕ рд╣ेрддु рдЖрджेрд╢ рдЬाрд░ी рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै, рдпрджि рд▓ोрдХрд╕ेрд╡рдХ рдорди्рдд्рд░ी рд╣ै рддो рд▓ोрдХрдкाрд▓ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рдХो рдРрд╕ी рд╢िрдХाрдпрдд рдХрд░ेрдЧा. рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рдж्рд╡ाрд░ा рд╕िрдлाрд░िрд╢ рдк्рд░ाрдУрдд рдХрд░рдиे рдХे рдПрдХ рдоाрд╣ рдХे рдЕрди्рджрд░, рдЙрд╕े рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдХрд░рдиे рдпा рдиाрдоंрдЬूрд░ рдХрд░рдиे рдХा рдиिрд░्рдгрдп рд▓िрдпा рдЬाрдПрдЧा.
рдкрд░рди्рддु рдпрд╣ рднी рдХि рдЗрд╕ рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж рдХे рдк्рд░ाрд╡рдзाрди рдк्рд░рдзाрдирдорди्рдд्рд░ी рдкрд░ рд▓ाрдЧू рдирд╣ीं рд╣ोंрдЧे.
(9) рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рд╕рднी рд░िрдХाрд░्рдб рдФрд░ рд╕ूрдЪрдиाрдПं рд╕ूрдЪрдиा рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ рдХाрдиूрди рдХे рддрд╣рдд рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рдХिрдП рдЬाрдПंрдЧे. рдФрд░ рдпрд╣ां рддрдХ рдХि рдЬांрдЪ рд╡ рдкूрдЫрддाрдЫ рдХी рд╕्рдеिрддि рднी, рдЬрдм рддрдХ рдХि рдЙрд╕ рд╕ूрдЪрдиा рдХे рдЬाрд░ी рдХрд░рдиे рд╕े рдХिрд╕ी рдЬांрдЪ рд╡ рдкूрдЫрддाрдЫ рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдкрд░ рдк्рд░рддिрдХूрд▓ рдк्рд░рднाрд╡ рди рдкрдб़рддा рд╣ो, рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдХрд░ाрдП рдЬाрдПंрдЧे.
рдн्рд░рд╖्рдЯрдЪाрд░ рдХे рдЪрд▓рддे рд╕рд░рдХाрд░ рдХो рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓े рдиुрдХрд╕ाрди рдХी рднрд░рдкाрдИ рдФрд░ рджрдг्рдб
19. рд╕рд░рдХाрд░ рдХो рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓े рдиुрдХрд╕ाрди рдХी рд╡рд╕ूрд▓ी: рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдиिрд░ोрдзрдХ рдХाрдиूрди 1988 рдХी рдзाрд░ा 19 рдХे рддрд╣рдд рдЬрдм рдХोрдИ рд╡्рдпрдХ्рддि рджोрд╖ी рдкाрдпा рдЬाрддा рд╣ै, рддрдм рдкрд░ीрдХ्рд╖рдг рди्рдпाрдпाрд▓рдп, рд╕рд░рдХाрд░ рдХो рд╣ुрдП рдиुрдХрд╕ाрди рдФрд░ рджोрд╖ी рдж्рд╡ाрд░ा рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдЕрд░्рдЬिрдд рд▓ाрдн рдХी рдЧрдгрдиा рдХрд░, рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рдХी рдХुрд▓ рд░ाрд╢ि рдХो рд╡िрднिрди्рди рджोрд╖िрдпों рдХे рдКрдкрд░ рдЖрд░ोрдкिрдд рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा рдФрд░ рдЙрдирдХी рд╕рдо्рдкрдд्рддि рдХे рдЬ़рд░िрдП рд╡рд╕ूрд▓ा рдЬाрдПрдЧा.
19рдХ. рдЕрдкрд░ाрдз рдХे рд▓िрдП рд╕рдЬ़ा рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдиिрд░ोрдзрдХ рдХाрдиूрди рдХी рдЙрдкрдзाрд░ा 2 (4) рдФрд░ рдЙрдкрдзाрд░ा 28рдП рдХे рдЕрдз्рдпाрдп iii рдоें рд╡िрд░्рдгрдд рдЕрдкрд░ाрдз рдХे рд▓िрдП рдХрдо рд╕े рдХрдо рдПрдХ рд╡рд░्рд╖ рдХे рд╕рд╢्рд░рдо рдХाрд░ाрд╡ाрд╕ рдХी рд╕рдЬ़ा рд╣ोрдЧी рдФрд░ рдЗрд╕े рдЙрдо्рд░рдХैрдж рдХे рддрдХ рднी рдмрдв़ाрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै.
рджोрд╖ी рд╡्рдпрдХ्рддि рдХे рд╕рд░рдХाрд░ рдоें рдЙрдЪ्рдЪ рдкрдж рдкрд░ рдЖрд╕ीрди рд╣ोрдиे рдХी рд╕्рдеिрддि рдоें рдпрд╣ рд╕рдЬ़ा рдФрд░ рднी рдХрдаोрд░ рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै.
рдЗрд╕рдХे рдЕрддिрд░िрдХ्рдд, рдмрд╢рд░्рддें рдХि, рдЕрдкрд░ाрдз рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХी рдЙрдкрдзाрд░ा 2(4) рдХे рддрд╣рдд рд╡िрд░्рдгрдд рд╣ै рдФрд░ рд▓ाрднाрд░्рдеी рдПрдХ рд╡्рдпाрд╡рд╕ाрдпिрдХ рдЗрдХाрдИ рд╣ै рддो, рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдоें рд╡рд░्рдгिрдд рдПрд╡ं рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдиिрд╡ाрд░рдг рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдЕрди्рдп рд╕рдЬा рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рдЬрдирддा рдХो рд╣ुрдП рдиुрдХрд╕ाрди рдХा рдХी рдкांрдЪ рдЧुрдиा рд░ाрд╢ि рджोрд╖ी рд╕े рдЬुрд░्рдоाрдиे рдХे рд░ूрдк рдоें рд╡рд╕ूрд▓ी рдЬाрдПрдЧी, рдЕрдЧрд░ рджोрд╖ी рдХी рд╕рдо्рдкрдд्рддि рдЕрдкрд░्рдпाрдк्рдд рд╣ै рддो рдпрд╣ рд╡рд╕ूрд▓ी рд╡्рдпाрд╡рд╕ाрдпिрдХ рдИрдХाрдИ рдФрд░ рдЙрд╕рдХे рдиिрджेрд╢рдХों рдХी рд╡्рдпрдХ्рддिрдЧрдд рд╕рдо्рдкрдд्рддि рд╕े рд╡рд╕ूрд▓ी рдЬा рд╕рдХрддी рд╣ै.
рдЙрдЪ्рдЪ рди्рдпाрдпाрд▓рдп рдпा рдЙрдЪ्рдЪрддрдо рди्рдпाрдпाрд▓рдп рдХे рди्рдпाрдпрдзीрд╢ों рдХे рдЦिрд▓ाрдл рд╢िрдХाрдпрддों рдХा рдиिрдкрдЯाрди
19рдЦ. рд╣ाрдИрдХोрд░्рдЯ рдпा рд╕ुрдк्рд░ीрдордХोрд░्рдЯ рдХे рдЬрдЬों рдХे рдЦिрд▓ाрдл рд╢िрдХाрдпрддों рдХी рдк्рд░ाрдк्рддि рд╡ рдиिрдкрдЯाрдиा:
(1) рд╣ाрдИрдХोрд░्рдЯ рдпा рд╕ुрдк्рд░ीрдордХोрд░्рдЯ рдХे рдЬрдЬों рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдХिрд╕ी рднी рд╢िрдХाрдпрдд рдХो рдХेрд╡рд▓ рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рд╣ी рджेрдЦे.
(2) рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рдХी рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рд╢िрдХाрдпрдд рдХी рдк्рд░ाрд░рдо्рднिрдХ рдЬांрдЪ рд╣ोрдЧी, рдЬो рдк्рд░рдердо рджृрд╖्рдЯрдпा рдпрд╣ рдЖрдХрд▓рди рдХрд░ेрдЧी рдХि рдХ्рдпा рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдиिрд░ोрдзрдХ рдХाрдиूрди рдХे рддрд╣рдд рдкрд░्рдпाрдк्рдд рд╕рдмूрдд рд╣ैं. рдпрд╣ рдЬांрдЪ рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдХिрд╕ी рдПрдХ рд╕рджрд╕्рдп рдж्рд╡ाрд░ा рдХी рдЬाрдПрдЧी, рдЬो рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХी рдкूрд░्рдг рдкीрда рдХे рд╕рдордХ्рд╖ рдЗрд╕े рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХрд░ेрдЧा. рдкрд░рди्рддु рдпрд╣ рдкूрд░्рдг рдкीрда, рд╡िрдзिрдХ рдкृрд╖्рдЯрднूрдоि рдХे рдХрдо рд╕े рдХрдо рддीрди рдХाрдиूрдиी рд╕рджрд╕्рдпों рдХी рд╣ोрдЧी.
(3) рдХोрдИ рднी рдоाрдорд▓ा рд╡िрдзिрдХ рдкृрд╖्рдарднूрдоि рдХे рд╕рджрд╕्рдпों рдХे рдмрд╣ुрдордд рд╡ाрд▓ी рдкूрд░्рдг рдкीрда рдХे рдЕрдиुрдоोрджрди рдХे рдмрдЧैрд░ рдкंрдЬीрдХृрдд рдирд╣ीं рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा.
(4) рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рдХे рдоाрдорд▓ों рдХी рдЬांрдЪ рдПрдХ рд╡िрд╢ेрд╖ рдЯीрдо рдж्рд╡ाрд░ा рд╣ोрдЧी, рдЬिрд╕рдХा рдиेрддृрдд्рд╡ рдХрдо рд╕े рдХрдо рдкुрд▓िрд╕ рдЕрдзीрдХ्рд╖рдХ рд╕्рддрд░ рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХрд░ेрдЧा.
(5) рдЕрднिрдпोрдЬрди рдЖрд░рдо्рдн рдХрд░рдиे рдЕрдерд╡ा рди рдХрд░рдиे рдХा рдиिрд░्рдгрдп рднी, рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХी рд╡िрдзिрдХ рдкृрд╖्рдарднूрдоि рдХे рд╕рджрд╕्рдпों рдХे рдмрд╣ुрдордд рд╡ाрд▓ी рдкूрд░्рдг рдкीрда рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рд╣ी рд▓िрдпा рдЬाрдПрдЧा.
рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдЖрд╡ाрдЬ рдЙрдаाрдиे рд╡ाрд▓ों рдХा рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг:
20. рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдЖрд╡ाрдЬ рдЙрдаाрдиे рд╡ाрд▓ों рдХा рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг:
(1) рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдЖрд╡ाрдЬ рдЙрдаाрдиे рд╡ाрд▓ा рдХोрдИ рд╡्рдпрдХ्рддि, рдпрджि рдЙрд╕рдХा рд╡्рдпाрд╡рд╕ाрдпिрдХ рдпा рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рдЙрдд्рдкीрдб़рди рд╣ो рд░рд╣ा рд╣ो рдпा рдРрд╕ी рдзрдордХी рджी рдЧрдИ рд╣ो рддो рд▓ोрдХрдкाрд▓ рд╕े рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдоांрдЧ рд╕рдХрддा рд╣ै,
(2) рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рдХी рдХोрдИ рд╢िрдХाрдпрдд рдоिрд▓рдиे рдкрд░ рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдиिрдо्рди рдХрджрдо рдЙрдаाрдПрдЧा:
рдХ. рд╡्рдпाрд╡рд╕ाрдпिрдХ рдЙрдд्рдкीрдб़рди: рдЙрдкрдпुрдХ्рдд рдЬांрдЪ рдХे рдмाрдж рдЕрдЧрд░ рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдорд╣рд╕ूрд╕ рдХрд░рддा рд╣ै рдХि рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рддрд╣рдд рдЖрд░ोрдк рд▓рдЧाрдиे рдХे рдмाрдж рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдЖрд╡ाрдЬ рд╡ाрд▓े рдХो рд╡ाрд╕्рддрд╡ рдоें рдЦрддрд░ा рд╣ै рддो рд╡рд╣ рдпрдеाрд╢ीрдШ्рд░ , рд▓ेрдХिрди рд╢िрдХाрдпрдд рдоिрд▓рдиे рдХे рдПрдХ рдоाрд╣ рд╕े рдЕрдзिрдХ рдирд╣ीं, рд╕рдХ्рд╖рдо рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХो рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдиिрд░्рджेрд╢ाрдиुрд╕ाрд░ рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рдХрджрдо рдЙрдаाрдиे рдХा рдЖрджेрд╢ рджेрдЧा.
рдЦ. рдЕрдЧрд░ рднрд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдХे рд╡िрд░ूрдж्рдз рдЖрд╡ाрдЬ рдЙрдаाрдиे рд╡ाрд▓ा рд╢िрдХाрдпрдд рдХрд░рддा рд╣ै рдХि рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рддрд╣рдд рдЖрд░ोрдк рд▓рдЧाрдиे рдХे рдмाрдж рдЙрд╕рдХा рд╡्рдпाрд╡рд╕ाрдпिрдХ рдЙрдд्рдкीрдб़рди рд╣ुрдЖ рд╣ै рдЕрдерд╡ा рдЙрд╕े рдкेрд╢ेрдЧрдд рд░ूрдк рд╕े рдиुрдХрд╕ाрди рдкрд╣ुंрдЪाрдпा рдЧрдпा рд╣ै рдФрд░ рдЬांрдЪ рдХे рдмाрдж рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХी рдпрд╣ рд░ाрдп рдмрдирддी рд╣ै рдХि рд╕ूрдЪрдиाрджाрддा рдХो рд╡ाрд╕्рддрд╡ рдоें рдиुрдХрд╕ाрди рдкрд╣ुंрдЪाрдпा рдЧрдпा рд╣ै рддो рдпрдеाрд╢ीрдШ्рд░, рд▓ेрдХिрди рд╢िрдХाрдпрдд рдоिрд▓рдиे рдХे рдПрдХ рдоाрд╣ рд╕े рдЕрдзिрдХ рдирд╣ीं, рдпुрдХ्рддिрдпुрдХ्рдд рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХो рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдиिрд░्рджेрд╢ाрдиुрд╕ाрд░ рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдХрд░рдиे рдХा рдЖрджेрд╢ рджेрдЧा.
рдк्рд░ाрд╡рдзाрди (рдХ) рдХे рддрд╣рдд рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдзрдордХी рджेрдиे рд╡ाрд▓े рдпा рдиुрдХрд╕ाрди рдкрд╣ुंрдЪाрдиे рд╡ाрд▓े рд╕рд░рдХाрд░ी рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХे рд╡िрд░ुрдж्рдз рд╕ुрд╕ंрдЧрдд рдиिрдпрдоों рдХे рддрд╣рдд рдЙрдЪिрдд рджрдг्рдб рдХा рдЖрджेрд╢ рдиिрд░्рдЧрдд рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै рд▓ेрдХिрди рдк्рд░ाрд╡рдзाрди (рдЦ) рдХे рддрд╣рдд рдиिрд╢्рдЪिрдд рд░ूрдк рд╕े рдРрд╕ा рдХрд░ेрдЧा.
рдкрд░рди्рддु рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд╕рд░рдХाрд░ी рд╕ेрд╡рдХ рдХो рдЕрдкрдиा рдкрдХ्рд╖ рд░рдЦрдиे рдХा рдПрдХ рдЕрд╡рд╕рд░ рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдХрд░ाрдП рдмिрдиा рджंрдб़ рдХा рдиिрд░्рдзाрд░рдг рдирд╣ीं рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХेрдЧा.
рдЧ. рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рдиुрдХрд╕ाрди рдХी рдзрдордХी: рд▓ोрдХрдкाрд▓, рдпुрдХ्рддिрдпुрдХ्рдд рдЬांрдЪ рдХрд░ाрдПрдЧा рдФрд░ рдЕрдЧрд░ рдЙрд╕े рд▓рдЧे рдХि рд╡ाрд╕्рддрд╡ рдоें рдзрдордХी рджी рдЧрдИ рд╣ै рдФрд░ рдпрд╣ рдзрдордХी рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рддрд╣рдд рдЖрд░ोрдкрдг рдпा рд╕ूрдЪрдиा рдХे рдЕрдзिрдХाрд░ рдХे рддрд╣рдд рдЖрд╡ेрджрди рдХрд░рдиे рдХे рд╡рдЬрд╣ рд╕े рджी рдЧрдИ рд╣ै, рддो рдХिрд╕ी рднी рдЕрди्рдп рдХाрдиूрди рдХे рдмाрд╡рдЬूрдж рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдЕрдзिрдХрддрдо рдПрдХ рд╕рдк्рддाрд╣ рдХे рдЕрди्рджрд░ рдЙрдкрдпुрдХ्рдд рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХे рд╕ाрде рдкुрд▓िрд╕ рдХो рдЙрдХ्рдд рд╡्рдпрдХ्рддि рдХो рдЙрдЪिрдд рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдХрд░ाрдиे рдХे рд╕ाрде, рдзрдордХी рджेрдиे рд╡ाрд▓ों рдХे рд╡िрд░ुрдж्рдз рдЖрдкрд░ाрдзिрдХ рдоुрдХрджрдоा рджрд░्рдЬ рдХрд░ рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдХрд░рдиे рдХा рдиिрд░्рджेрд╢ рджेрдЧा.
рдЕрдЧрд░ рдзрдордХी рдЧрдо्рднीрд░ рдПрд╡ं рд╕िрди्рдирдХрдЯ рд╣ै рддो рд▓ोрдХрдкाрд▓ рддрдд्рдХाрд▓ рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдХрд░рддे рд╣ुрдП, рдХुрдЫ рдШрдг्рдЯों рдХे рдЕрди्рджрд░ рдЙрдХ्рдд рд╡्рдпрдХ्рддि рдХो рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рд╣рдорд▓े рд╕े рдмрдЪाрдиे рдХा рдЙрдкाрдп рдХрд░ेрдЧा. рдЕрдЧрд░ рд╢िрдХाрдпрддрдХрд░्рддा рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдпा рдХिрд╕ी рд╕рджрд╕्рдп рд╕े рдоिрд▓рдиा рдЪाрд╣рддा рд╣ै рддो рд╡рд╣ рдЙрдирд╕े рдлोрди рдпा рд╡ीрдбिрдпो рдХांрдл्рд░ेंрд╕िंрдЧ рдХे рдЬрд░िрдП рдмाрдд рдХрд░рдиे рдпा рд╡्рдпрдХ्рддिрдЧрдд рд░ूрдк рд╕े рдоिрд▓рдиे рдХे рд▓िрдП рдЕрдзिрдХृрдд рд╣ोрдЧा.
рдШ. рдпрджि рдХोрдИ рд╡्рдпрдХ्рддि рд╢िрдХाрдпрдд рдХрд░рддा рд╣ै рдХि рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдЖрд░ोрдк рд▓рдЧाрдиे рдХी рд╡рдЬрд╣ рд╕े рдЙрд╕ рдкрд░ рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рд╣рдорд▓ा рд╣ुрдЖ рд╣ै рдФрд░ рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдЬांрдЪ рдХे рдмाрдж рдЗрд╕ рдмाрдд рд╕े рдЖрд╢्рд╡рд╕्рдд рд╣ोрддा рд╣ै рдХि рдЙрд╕ рд╡्рдпрдХ्рддि рдкрд░ рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рддрд╣рдд рдЖрд░ोрдкрдг рдпा рд╕ूрдЪрдиा рдХे рдЕрдзिрдХाрд░ рдХे рддрд╣рдд рдЖрд╡ेрджрди рдХрд░рдиे рдХी рд╡рдЬрд╣ рд╕े рд╣рдорд▓ा рд╣ुрдЖ рд╣ै, рддो рдХिрд╕ी рднी рдЕрди्рдп рдХाрдиूрди рдХे рдмाрд╡рдЬूрдж, рд▓ोрдХрдкाрд▓ ,рдпрдеाрд╢ीрдШ्рд░ рд▓ेрдХिрди рдЕрдзिрдХ рд╕े рдЕрдзिрдХ 24 рдШрдг्рдЯे рдХे рдЕрди्рджрд░ рд╕рдо्рдмрди्рдзिрдд рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рдХो – рдЙрдХ्рдд рд╡्рдпрдХ्рддि рдХो рдЙрдЪिрдд рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдХрд░ाрдиे, рд╣рдорд▓ाрд╡рд░ों рдХे рд╡िрд░ुрдж्рдз рдЖрдкрд░ाрдзिрдХ рдоुрдХрджрдоा рджрд░्рдЬ рдХрд░ाрдиे рдХे рд╕ाрде рд╕ाрде рдпрд╣ рднी рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рдиे рдХि рдЙрд╕ рд╡्рдпрдХ्рддि рдХे рд╕ाрде рджोрдмाрд░ा рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рдХी рдШрдЯрдиा рди рд╣ो, рдХे рдЖрджेрд╢ рдЬाрд░ी рдХрд░ेрдЧा. рдЕрдЧрд░ рд╢िрдХाрдпрддрдХрд░्рддा рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдпा рдХिрд╕ी рд╕рджрд╕्рдп рд╕े рдоिрд▓рдиा рдЪाрд╣рддा рд╣ै рддो рд╡рд╣ рдЙрдирд╕े рдлोрди рдпा рд╡ीрдбिрдпो рдХांрдл्рд░ेंрд╕िंрдЧ рдХे рдЬрд░िрдП рдмाрдд рдХрд░рдиे рдпा рд╡्рдпрдХ्рддिрдЧрдд рд░ूрдк рд╕े рдоिрд▓рдиे рдХे рд▓िрдП рдЕрдзिрдХृрдд рд╣ोрдЧा.
(рдШ рдХ) рдЕрдЧрд░ рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдЖрд╡ाрдЬ़ рдЙрдаाрдиे рд╡ाрд▓ा рдХोрдИ рд╡्рдпрдХ्рддि рдЖрд░ोрдк рд▓рдЧाрддा рд╣ै рдХि рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рддрд╣рдд рдЖрд░ोрдкрдг рдпा рд╕ूрдЪрдиा рдХे рдЕрдзिрдХाрд░ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рдЗрд╕्рддेрдоाрд▓ рдХी рд╡рдЬрд╣ рд╕े рдЙрд╕рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдкुрд▓िрд╕ рдпा рдХिрд╕ी рдк्рд░ाрдзिрдХाрд░ी рдиे рдоाрдорд▓ा рджрд░्рдЬ рдХрд░ाрдпा рд╣ै рдпा рдоाрдорд▓ा рджрд░्рдЬ рдХрд░ाрдиे рдХा рдЙрдкрдХ्рд░рдо рдХिрдпा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै рддो рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдЬांрдЪ рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдЙрдкрдпुрдХ्рдд рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рдХो рдРрд╕ा рдоाрдорд▓ा рд╡ाрдкрд╕ рд▓ेрдиे рдХा рдЖрджेрд╢ рдиिрд░्рдЧрдд рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै.
(рдШ рдЦ) рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рдиुрдХрд╕ाрди рдХी рдзрдордХी рдХे рдоाрдорд▓े рдоें рдпा рдХोрдИ рдРрд╕ा рд╡्рдпрдХ्рддि рдЬिрд╕ рдкрд░ рд╣рдорд▓ा рд╣ुрдЖ рд╣ै, рджेрд╢ рдоें рдХрд╣ीं рднी рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдХाрд░्рдпाрд▓рдп рдоें рд╢िрдХाрдпрдд рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै рдФрд░ рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХाрд░्рдпाрд▓рдп рдХा рдпрд╣ рдХрд░्рд░्рддрд╡्рдп рд╣ोрдЧा рдХि рд╡рд╣ рдЙрд╕ рд╢िрдХाрдпрдд рдХो рддрдд्рдХाрд▓ рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдЙрдкрдпुрдХ्рдд рдЕрдзिрдХाрд░ी рддрдХ рдкрд╣ुंрдЪा рджे.
(рдШ рдЧ) рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдЖрд╡ाрдЬ़ рдЙрдаाрдиे рд╡ाрд▓े рдХो рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдк्рд░рджाрди рдХрд░рдиे рдХा рдЙрдд्рддрд░рджाрдпिрдд्рд╡ рдЕрдкрдиे рдЕрдзीрди рдХिрд╕ी рд╕рддрд░्рдХрддा рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХो рд╕ौंрдк рд╕рдХрддा рд╣ै рдФрд░ рдЗрд╕ рдоाрдорд▓े рдоें рдЙрд╕ рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХो рдпрд╣ рдЕрдзिрдХाрд░ рд╣ोрдЧा рдХि рд╡рд╣ рдЙрдкрдпुрдХ्рдд рдк्рд░ाрдзिрдХाрд░ी рдЬिрд╕рдоें рдкुрд▓िрд╕ рднी рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ोрдЧी, рдХो рдЙрдХ्рдд рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдЖрд╡ाрдЬ़ рдЙрдаाрдиे рд╡ाрд▓े рдХी рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░ाрдиे рдХे рд▓िрдП рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рдХрджрдо рдЙрдаाрдиे рдХा рдиिрд░्рджेрд╢ рджे рд╕рдХрддा рд╣ै.
(рдШ рдШ) рдЕрдЧрд░ рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдкाрд╕ рд╢िрдХाрдпрдд рдХे рдмाрдж рдХिрд╕ी рд╡्рдпрдХ्рддि рдкрд░ рд╣рдорд▓ा рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै рддो рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рд╕рдо्рдмрди्рдзिрдд рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХो рдХрд░्рд░्рддрд╡्рдп рдХा рдиिрд░्рд╡рд╣рди рди рдХрд░ рдкाрдиे рдпा рдоिрд▓ीрднрдЧрдд рдпा рджोрдиों рдХा рджोрд╖ी рдард╣рд░ाрдпा рдЬाрдПрдЧा, рдЬрдм рддрдХ рд╡рд╣ рдЗрд╕рдХी рдкुрд╖्рдЯि рдирд╣ीं рдХрд░ рджेрддा рдХि рдЙрд╕рдиे рдЕрдкрдиी рдУрд░ рд╕े рдХोрдИ рдХोрд░ рдХрд╕рд░ рдирд╣ीं рдЫोрдб़ी рд╣ै.
рдЩ. рдЕрдЧрд░ рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдЖрд╡ाрдЬ़ рдЙрдаाрдиे рд╡ाрд▓ा рд╡्рдпрдХ्рддि рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдиिрд╡ाрд░рдг рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рддрд╣рдд рджрдг्рдбрдиीрдп рдХिрд╕ी рдХृрдд्рдпा рдХा рдЖрд░ोрдк рд▓рдЧाрддा рд╣ै рддो рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдк्рд░ाрд╡рдзाрди (рдЧ) рдХे рдоाрдорд▓े рдХे рддрд╣рдд рдЖрд░ोрдкों рдХी рдЬांрдЪ рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рд╡िрд╢ेрд╖ рджрд▓ рдХा рдЧрдарди рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै рдЬो рдк्рд░ाрдердоिрдХрддा рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдПрдХ рдорд╣ीрдиे рдХे рднीрддрд░ рдоाрдорд▓े рдХी рдЬांрдЪ рдкूрд░ा рдХрд░ेрдЧा рдФрд░ рдк्рд░ाрд╡рдзाрди (рдШ) рдХे рдоाрдорд▓ों рдХे рддрд╣рдд рдиिрд╢्рдЪिрдд рд░ूрдк рд╕े рдРрд╕ा рдХрд░ेрдЧा.
рдЪ. рдЕрдЧрд░ рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдЖрд╡ाрдЬ рдЙрдаाрдиे рд╡ाрд▓ा рдХोрдИ рдРрд╕ा рдЖрд░ोрдк рд▓рдЧाрддा рд╣ै рдЬो рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдиिрд╡ाрд░рдг рдЕрдзिрдиिрдпрдо рд╕े рдЕрд▓рдЧ рдХिрд╕ी рдЕрди्рдп рдХाрдиूрди рдХे рддрд╣рдд рджрдг्рдбрдиीрдп рд╣ै, рддो рдк्рд░ाрд╡рдзाрди (рдЧ) рдХे рдЕрдзीрди рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рдоाрдорд▓े рдоें рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдЙрд╕ рдРрдЬेंрд╕ी, рдЬिрд╕рдХे рдкाрд╕ рдЙрд╕ рдХाрдиूрди рдХो рд▓ाрдЧू рдХрд░рдиे рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ рд╣ै, рдХो рд╕ूрдЪрдиाрджाрддा рдХे рдЕрд░ोрдкों рдХी рдЬांрдЪ рдХे рд▓िрдП рд╡िрд╢ेрд╖ рджрд▓ рдмрдиाрдиे рдФрд░ рдк्рд░ाрдердоिрдХрддा рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдж्рд╡ाрд░ा рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рд╕рдордп рд╕ीрдоा рдХे рднीрддрд░ рдЬांрдЪ рдкूрд░ी рдХрд░рдиे рдХा рдиिрд░्рджेрд╢ рджे рд╕рдХрддा рд╣ै рдФрд░ рдк्рд░ाрд╡рдзाрди (рдШ) рдХे рдЕрдзीрди рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рдоाрдорд▓े рдоें рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдиिрд╢्рдЪिрдд рд░ूрдк рд╕े рдРрд╕ा рдХрд░ेрдЧा.
рдЫ. рдЙрдкрдиिрдпрдо (рдЫ) рдХे рдЕрдзीрди рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рдоाрдорд▓ों рдоें рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХो рдЙрдкрдпुрдХ्рдд рдРрдЬेंрд╕ी рдХो рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рдХी рдЬांрдЪ рдХी рдиिрдЧрд░ाрдиी рдХрд░рдиे рдФрд░ рдЕрдЧрд░ рдЬрд░ूрд░ी рд╣ुрдЖ рддो рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдиिрд░्рджेрд╢ рдХे рдЕрдиुрд░ूрдк рдРрдЬेंрд╕ी рдХो рдЦुрдж рдЬांрдЪ рдХрд░рдиे рдХा рдиिрд░्рджेрд╢ рдЬाрд░ी рдХрд░рдиे рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ рд╣ोрдЧा.
рдЬ. рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдЖрд╡ाрдЬ़ рдЙрдаाрдиे рд╡ाрд▓ा, рдЬिрд╕े рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рдиुрдХрд╕ाрди рдкрд╣ुंрдЪाрдиे рдХी рдзрдордХी рджी рдЧрдИ рд╣ै рдпा рдЙрд╕े рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рд░ूрдк рд╕े рдиुрдХрд╕ाрди рдкрд╣ुंрдЪाрдпा рдЧрдпा рд╣ै, рд╕ीрдзे рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рд╕े рдоिрд▓ рд╕рдХрддा рд╣ै рдФрд░ рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ 24 рдШрдг्рдЯे рдХे рднीрддрд░ рдЙрд╕рд╕े рдоिрд▓ेंрдЧे рдФрд░ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рдк्рд░ाрд╡рдзाрдиों рдХे рдоुрддाрдмिрдХ рдЙрдЪिрдд рдХрд░्рд░рд╡ाрдИ рдХрд░ेंрдЧे.
(3) рдЕрдЧрд░ рдХोрдИ рд╢िрдХाрдпрддрдХрд░्рддा рдЕрдиुрд░ोрдз рдХрд░рддा рд╣ै рдХि рдЙрд╕рдХी рдкрд╣рдЪाрди рдЧुрдк्рдд рд░рдЦी рдЬाрдП рддो рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдРрд╕ा рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░ेрдЧा. рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдЗрд╕ рдмाрд░े рдоें рд╡िрд╕्рддृрдд рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХрд░ेрдЧा рдХि рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рдХी рд╢िрдХाрдпрддों рдХो рдХैрд╕े рдЖрдЧे рдмрдв़ाрдпा рдЬाрдПрдЧा.
(4) рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдЬुрд▓्рдо рдХी рдкुрдирд░ाрд╡ृрдд्рддि рд░ोрдХрдиे рдХे рд▓िрдП рд▓ोрдХ рдк्рд░ाрдзिрдХाрд░िрдпों рдХो рдиीрддिрдпों рдФрд░ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдоें рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХा рдЖрджेрд╢ рдиिрд░्рдЧрдд рдХрд░ेрдЧा.
(5) рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдЖрд╡ाрдЬ़ рдЙрдаाрдиे рд╡ाрд▓ों рд╕े рд╢िрдХाрдпрдд рдХी рдк्рд░ाрдк्рддि рдФрд░ рдиिрдкрдЯाрди рдХे рд▓िрдП рдЙрдкрдпुрдХ्рдд рдиिрдпрдо рдмрдиाрдПрдЧा.
рд╢िрдХाрдпрдд рдиिрд╡ाрд░рдг рдк्рд░рдгाрд▓ी
21. рдиाрдЧрд░िрдХ рдШोрд╖рдгाрдкрдд्рд░:
(1) рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рд▓ोрдХ рдк्рд░ाрдзिрдХрд░рдг рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рдк्рд░рднाрд╡ рдоें рдЖрдиे рдХे рдЕрдзिрдХрддрдо рдПрдХ рд╕ाрд▓ рдХे рднीрддрд░ рдиाрдЧрд░िрдХ рдЕрдзिрдХाрд░ рдкрдд्рд░ рдХी рддैрдпाрд░ी рдФрд░ рдХाрд░्рдпाрди्рдпрд╡рди рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░ेрдЧा.
(2) рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдиाрдЧрд░िрдХ рдШोрд╖рдгाрдкрдд्рд░ рдоें рдЙрд╕ рд▓ोрдХ рдк्рд░ाрдзिрдХрд░рдг рдХी рдХाрд░्рдп рдХी рдк्рд░рддिрдмрдж्рдзрддा рдХे рдмाрд░े рдоें, рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдХाрд░्рдп рдк्рд░рддिрдмрдж्рдзрддा рдХो рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдЬ़िрдо्рдоेрджाрд░ рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рдХे рдмाрд░े рдоें рдФрд░ рдЗрд╕рдХे рд▓िрдП рд╕рдордп рд╕ीрдоा рдХे рдмाрд░े рдоें рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╡िрд╡рд░рдг рд╣ोрдЧा.
(3) рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рд▓ोрдХ рдк्рд░ाрдзिрдХрд░рдг рдПрдХ рдк्рд░ाрдзिрдХाрд░ी рдиाрдоिрдд рдХрд░ेрдЧा, рдЬिрд╕े рд▓ोрдХ рд╢िрдХाрдпрдд рдиिрд╡ाрд░рдг рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХрд╣ा рдЬाрдПрдЧा, рдЬिрд╕рдХे рдкाрд╕ рд╢िрдХाрдпрддрдХрд░्рддा рдиाрдЧрд░िрдХ рдШोрд╖рдгाрдкрдд्рд░ рдХे рдЙрд▓्рд▓ंрдШрди рдХी рд╢िрдХाрдпрддें рд▓ेрдХрд░ рдЬाрдПंрдЧे.
рдпрд╣ рднी рдХि рд▓ोрдХ рдк्рд░ाрдзिрдХрд░рдг рдРрд╕ी рд╣рд░ рдЬрдЧрд╣ рдкрд░, рдХрдо рд╕े рдХрдо рдПрдХ рд▓ोрдХ рд╢िрдХाрдпрдд рдиिрд╡ाрд░рдг рдЕрдзिрдХाрд░ी рдиिрдпुрдХ्рдд рдХрд░ेрдЧा рдЬрд╣ां рдЙрд╕рдХा рдХाрд░्рдпाрд▓рдп рд╣ोрдЧा.
рд▓ोрдХ рд╢िрдХाрдпрдд рдиिрд╡ाрд░рдг рдЕрдзिрдХाрд░ी рд╡िрднाрдЧ рдХा рдк्рд░рдоुрдЦ рд╣ोрдЧा рдпा рдЙрд╕рд╕े рдПрдХ рджрд░्рдЬे рдиीрдЪे рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ी, рд▓ेрдХिрди рдЕрдЧрд░ рдХिрд╕ी рдЬрдЧрд╣ рд╡िрднाрдЧ рдк्рд░рдоुрдЦ рдирд╣ीं рд╣ै рддो рд╡рд╣ां рдХे рд╕рдмрд╕े рд╡рд░िрд╖्рда рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХो рд▓ोрдХ рд╢िрдХाрдпрдд рдиिрд╡ाрд░рдг рдЕрдзिрдХाрд░ी рдиिрдпुрдХ्рдд рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा.
(4) рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рд▓ोрдХ рдк्рд░ाрдзिрдХрд░рдг рд╕ाрд▓ рдоें рдХрдо рд╕े рдХрдо рдПрдХ рдмाрд░ рдЕрдкрдиे рдоुрдЦ्рдп рд╕рддрд░्рдХрддा рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХी рдоौрдЬूрджрдЧी рдоें рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рдмैрдардХ рдХрд░ рдиाрдЧрд░िрдХ рдШोрд╖рдгाрдкрдд्рд░ рдХी рд╕рдоीрдХ्рд╖ा рдХрд░ рдФрд░ рдЙрд╕рдоें рд╕ंрд╢ोрдзрди рдХрд░ेрдЧा.
(5) рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХिрд╕ी рд▓ोрдХ рдк्рд░ाрдзिрдХрд░рдг рдХो рдЕрдкрдиे рдиाрдЧрд░िрдХ рдШोрд╖рдгाрдкрдд्рд░ рдоें рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХा рдЖрджेрд╢ рдиिрд░्рдЧрдд рдХрд░ рд╕рдХेрдЧा рдФрд░ рд▓ोрдХ рдк्рд░ाрдзिрдХрд░рдг рдХो рдЖрджेрд╢ рдоिрд▓рдиे рдХे рдПрдХ рд╕рдк्рддाрд╣ рдХे рднीрддрд░ рдЙрдХ्рдд рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХрд░рдиा рд╣ोрдЧा.
рдк्рд░ाрд╡рдзाрдиों рдХे рдоुрддाрдмिрдХ рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рдХे рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХो рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХी рдХрдо рд╕े рдХрдо рддीрди рд╕рджрд╕्рдпीрдп рдкीрда рдж्рд╡ाрд░ा рдЕрдиुрдоोрджिрдд рдХрд░ाрдиा рд╣ोрдЧा.
рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рдХे рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдоें рдиाрдЧрд░िрдХ рдШोрд╖рдгाрдкрдд्рд░ рдХी рдоौрдЬूрджा рд╕рдордп рд╕ीрдоा рдмрдв़рдиी рдпा рд╡рд░्рдгिрдд рдХाрд░्рдпों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рдШрдЯрдиी рдирд╣ीं рдЪाрд╣िрдП.
21рдХ. рд╢िрдХाрдпрдд рдк्рд░ाрдк्рддि рд╡ рдиिрдкрдЯाрди:
(1) рдХिрд╕ी рд▓ोрдХ рдк्рд░ाрдзिрдХрд░рдг рдХा рдоुрдЦ्рдп рд╕рддрд░्рдХрддा рдЕрдзिрдХाрд░ी рдЙрд╕ рд▓ोрдХ рдк्рд░ाрдзिрдХрд░рдг рд╕े рд╕рдо्рдмрди्рдзिрдд рд╢िрдХाрдпрддों рдХो рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рдПрд╡ं рдиिрдкрдЯाрдиे рдХे рд▓िрдП рдЙрддрдиी рд╕ंрдЦ्рдпा рдоें рд╕рддрд░्рдХрддा рдЕрдзिрдХाрд░ी рдШोрд╖िрдд рдХрд░ेрдЧा рдЬिрддрдиा рдЙрдЪिрдд рд▓рдЧे, рдЬो рдХि рдЕрдкीрд▓ीрдп рд╢िрдХाрдпрдд рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХे рддौрд░ рдкрд░ рдЬाрдиे рдЬाрдПंрдЧे।
(2) рдпрджि рдХोрдИ рдиाрдЧрд░िрдХ рдЬрди рд╢िрдХाрдпрдд рдиिрд╡ाрд░рдг рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХे рд╕рдордХ्рд╖ рд╢िрдХाрдпрдд рдХрд░рдиे рдХे рдПрдХ рдоाрд╣ рдХे рдЕрди्рджрд░ рд╢िрдХाрдпрдд рдХा рд╕рди्рддुрд╖्рдЯिрдкूрд░्рдг рдиिрд╡ाрд░рдг рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рдоें рд╡िрдлрд▓ рд░рд╣рддा рд╣ै рддो, рдЕрдкीрд▓ीрдп рд╢िрдХाрдпрдд рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХे рд╕рдордХ्рд╖ рд╢िрдХाрдпрдд рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै।
рдкрд░рди्рддु рд╢िрдХाрдпрдд рдХी рдЧрдо्рднीрд░рддा рдПрд╡ं рддाрдд्рдХाрд▓िрдХрддा рдкрд░ рд╡िрдЪाрд░ рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдЕрдкीрд▓ीрдп рд╢िрдХाрдпрдд рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХो рдпрджि рдорд╣рд╕ूрд╕ рд╣ोрддा рд╣ै рдХि, рдРрд╕ा рдХрд░рдиा рдЬрд░ूрд░ी рд╣ै рддो, рд╡рд╣ рдРрд╕ी рд╢िрдХाрдпрдд рдХो рдЬрд▓्рдж рднी рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдХрд░рдиे рдХा рдиिрд░्рдгрдп рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै।
(3) рдпрджि рд╢िрдХाрдпрдд рдЙрд╕ рд▓ोрдХ рдк्рд░ाрдзिрдХрд░рдг рдХे рдиाрдЧрд░िрдХ рдЪाрд░्рдЯрд░ рдоें рд╡िрд░्рдгрдд рдоुрдж्рджे рд╕े рд╕рдо्рдмрди्рдзिрдд рдирд╣ीं рд╣ै рддो, рдЕрдкीрд▓ीрдп рд╢िрдХाрдпрдд рдЕрдзिрдХाрд░ी, рд╢िрдХाрдпрдд рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рдХे рдПрдХ рдоाрд╣ рдХे рдЕрди्рджрд░, рдпा рддो рд╢िрдХाрдпрдд рдХो рдиाрдоंрдЬूрд░ рдХрд░рдиे рдпा рдЖрджेрд╢ рдоें рд╡िрд░्рдгрдд рддрд░ीрдХे рд╕े рдЙрд╕ рд╕рдордп рдХे рдЕрди्рджрд░ рд╢िрдХाрдпрдд рдХे рд╕рдоाрдзाрди рдХे рд▓िрдП рд▓ोрдХ рдк्рд░ाрдзिрдХрд░рдг рдХो рдиिрд░्рджेрд╢ рджेрддे рд╣ुрдП рдПрдХ рдЖрджेрд╢ рдЬाрд░ी рдХрд░ेрдЧा.
рдкрд░рди्рддु рдпрд╣ рднी рдХि рд╢िрдХाрдпрддрдХрд░्рддा рдХो рд╕ुрдирд╡ाрдИ рдХा рдЕрд╡рд╕рд░ рджिрдпे рдмрдЧैрд░ рдХोрдИ рд╢िрдХाрдпрдд рдиाрдоंрдЬूрд░ рдирд╣ीं рдХी рдЬाрдПрдЧी.
(4) рдЕрдкीрд▓ीрдп рд╢िрдХाрдпрдд рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХो рдк्рд░ेрд╖िрдд рд╢िрдХाрдпрдд рдХो рд╕рддрд░्рдХрддा рджृрд╖्рдЯिрдХोрдг рд╡ाрд▓ी рд╢िрдХाрдпрдд рд╕рдордЭा рдЬाрдПрдЧा, рдпрджि:
рдХ. рд╢िрдХाрдпрддрдХрд░्рддा, рд╕िрдЯिрдЬ़рди рдЪाрд░्рдЯрд░ рдоें рд╡рд░्рдгिрдд рдоुрдж्рджों рдХे рд▓िрдП, рдЬрди рд╢िрдХाрдпрдд рдиिрд╡ाрд░рдг рдЕрдзिрдХाрд░ी рд╕े рд╕рди्рддुрд╖्рдЯिрдкूрд░्рдг рдиिрд╡ाрд░рдг рдкाрдиे рдоें рд╡िрдлрд▓ рд░рд╣ा рд╣ै, рдЕрдерд╡ा, рдФрд░
рдЦ. рд╕िрдЯीрдЬ़рди рдЪाрд░्рдЯрд░ рдоें рд╡िрд░्рдгрдд рдоुрдж्рджों рд╕े рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдХे рд▓िрдП, рдпрджि рдЗрд╕ рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж рдХे рдЙрдк-рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж (3) рдоें рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдЕрдкीрд▓ीрдп рд╢िрдХाрдпрдд рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХे рдЖрджेрд╢ рдХा рдЙрд▓्рд▓ंрдШрди рд╣ोрддा рд╣ै।
(5) рдЗрд╕ рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж рдХे рдЙрдк-рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж (4) рдоें рд╡рд░्рдгिрдд, рд╣рд░ेрдХ рдоाрдорд▓े рдХो рдиिрдо्рди рддрд░ीрдХे рд╕े рд╕рдоाрдзाрди рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा:
рдХ. рд╕ुрдирд╡ाрдИ рдХा рд╡ाрдЬिрдм рдЕрд╡рд╕рд░ рджेрдиे рдХे рдмाрдж, рдЕрдкीрд▓ीрдп рд╢िрдХाрдпрдд рдЕрдзिрдХाрд░ी рд╢िрдХाрдпрдХрд░्рддा рдХी рд╢िрдХाрдпрдд рдХो рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рд╕рдордп рдоें рд╕рди्рддुрд╖्рдЯिрдкूрд░्рдг рдиिрд╡ाрд░рдг рдоें рд╡िрдлрд▓рддा рдХे рд▓िрдП рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рддрдп рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдЖрджेрд╢ рдЬाрд░ी рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै рдФрд░ рдЙрд╕ рд▓ोрдХ рдк्рд░ाрдзिрдХрд░рдг рдХे рдЖрд░ेрдЦрдг рдПрд╡ं рд╕ंрд╡िрддрд░рдг рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХो рдЖрджेрд╢ рдоें рд╡िрд░्рдгрдд рддрд░ीрдХे рд╕े рдЙрд╕ рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХे рд╡ेрддрди рд╕े рдЬुрд░्рдоाрдиे рдХी рд░рдХрдо рд╡рд╕ूрд▓рдиे рдХा рдиिрд░्рджेрд╢ рджे рд╕рдХрддा рд╣ै, рдЕрдкीрд▓ीрдп рд╢िрдХाрдпрдд рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХे рдиिрд░्рджेрд╢ рдЕрдиुрд╕ाрд░, рд╡рд╣ рдЬुрд░्рдоाрдиा рд╕िрдЯीрдЬ़рди рдЪाрд░्рдЯрд░ рдоें рдиिрджिрд░्рд╖्рдЯ рд╕рдордп рд╕ीрдоा рдкूрд░ा рд╣ोрдиे рдХे рджिрди рд╕े рдпा рдЙрд╕ рд╢िрдХाрдпрдд рдХे рдиिрд╡ाрд░рдг рдХे рд▓िрдП рдЗрд╕ рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж рдХे рдЙрдк-рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж (3) рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдЬाрд░ी рдЖрджेрд╢ рдоें рдиिрджिрд░्рд╖्рдЯ рд╕рдордп рд╕ीрдоा рдХे рджिрди рд╕े рдЧрдгрдиा рдХрд░рдХे рдк्рд░рддिрджिрди рд╡िрд▓рдо्рдм рдХे рд▓िрдП рд░ुрдкрдпे 250 рд╕े рдХрдо рдирд╣ीं рд╣ोрдиा рдЪाрд╣िрдП।
рдЦ.рдХрдеिрдд рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рдХे рд╡ेрддрди рд╕े рд╡рд╕ूрд▓ी рдЧрдИ рд░рдХрдоों рдХो рд╢िрдХाрдпрддрдХрд░्рддा рдХो рдХ्рд╖рддिрдкूрд░्рддि рдХे рд▓िрдП рдЖрд░ेрдЦрдг рдПрд╡ं рд╕ंрд╡िрддрд░рдг рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХो рдиिрд░्рджेрд╢ рджेрдиा।
(6) рдЗрд╕ рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж рдХे рдЙрдк-рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж (5) рдХी рдЙрдкрдзाрд░ा(рдХ) рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдЬाрд░ी рдХिрдП рдЬाрдиे рд╡ाрд▓े рдЖрджेрд╢ рдоें рдЙрд▓्рд▓ेрдЦिрдд рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рдХो рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХрд░рдиा рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ोрдЧा рдХि рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдиेрдХрдиीрдпрддी рд╕े рдХाрд░्рдп рдХिрдпा рд╣ै рдФрд░ рдЙрдирдХा рдХोрдИ рдн्рд░рд╖्рдЯ рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдирд╣ीं рд╣ै। рдпрджि рд╡े рдРрд╕ा рдХрд░рдиे рдоें рд╡िрдлрд▓ рд░рд╣рддे рд╣ैं рддो, рдЕрдкीрд▓ीрдп рд╢िрдХाрдпрдд рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХрдеिрдд рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдХेрди्рдж्рд░ीрдп рдиाрдЧрд░िрдХ рд╕ेрд╡ा рд╡िрдиिрдпрдо рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдЬुрд░्рдоाрдиा рд▓рдЧाрдиे рдХी рд╕िрдлाрд░िрд╢ рдХрд░ेрдЧा.
21рдЦ. рд╡ाрд░्рд╖िрдХ рдЕрдЦрдг्рдбрддा рд▓ेрдЦा рдкрд░ीрдХ्рд╖рдг : рд╕рдордп-рд╕рдордп рдкрд░ рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХी рдУрд░ рд╕े рддрдп рджिрд╢ाрдиिрд░्рджेрд╢ों рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рд▓ोрдХрдкाрд▓ рд╣рд░ेрдХ рд╡िрднाрдЧ рдХी рд╡ाрд░्рд╖िрдХ рдЕрдЦрдг्рдбрддा рд▓ेрдЦा рдкрд░ीрдХ्рд╖рдг рдХрд░ेрдЧा।
рдмрдб़े рдпा рдЫोрдЯे рджрдг्рдб рдХा рдЕрдзिрд░ोрдкрдг
21рдЧ. рдХрджाрдЪाрд░ рдХे рдЖрд░ोрдк рдХी рд╢िрдХाрдпрддें рд╕рддрд░्рдХрддा рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХे рдкाрд╕ рдХी рдЬाрдПंрдЧी. рдЗрди рд╢िрдХाрдпрддों рдкрд░ рд╡рд╣ी рдЬांрдЪ рднी рдХрд░ेрдЧा.
21рдШ. рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж 21рдХ рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рд╕рддрд░्рдХрддा рджृрд╖्рдЯिрдХोрдг рд╡ाрд▓ी рдХрджाрдЪाрд░ рдПрд╡ं рдЬрди рд╢िрдХाрдпрддों рдХे рдЖрд░ोрдк рдиिрдо्рди рддрд░ीрдХे рд╕े рд╣рд▓ рдХिрдпे рдЬाрдПंрдЧे:
(1) рд╕рддрд░्рдХрддा рдЕрдзिрдХाрд░ी рдРрд╕े рд╣рд░ेрдХ рдоाрдорд▓े рдоें рдЙрд╕े рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рдХे рддीрди рдоाрд╣ рдХे рдЕрди्рджрд░ рдЬांрдЪ рдХрд░ेрдЧा рдФрд░ рдоुрдЦ्рдп рд╕рддрд░्рдХрддा рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХो рдЕрдкрдиी рд░िрдкोрд░्рдЯ рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХрд░ेрдЧा।
(2) рд░िрдкोрд░्рдЯ рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рдХे рдПрдХ рдкрдЦрд╡ाрдб़े рдХे рдЕрди्рджрд░, рдоुрдЦ्рдп рд╕рддрд░्рдХрддा рдЕрдзिрдХाрд░ी рдЙрдк рдоुрдЦ्рдп рд╕рддрд░्рдХрддा рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рдХा рддीрди рд╕рджрд╕्рдпीрдп рдкीрда рдЧрдаिрдд рдХрд░ेрдЧा, рдЗрд╕ рдкीрда рдоें рдЙрдкрдзाрд░ा (1) рдХे рдЕрди्рджрд░ рдЬांрдЪ рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рдЕрдзिрдХाрд░ी ‘рд╢ाрдоिрд▓ рдирд╣ीं рд╣ोрдЧा.
(3) рдпрд╣ рдкीрда рдЬांрдЪ рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рд╕рддрд░्рдХрддा рдЕрдзिрдХाрд░ी, рд╢िрдХाрдпрддрдХрд░्рддा рдПрд╡ं рдЖрд░ोрдкी рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХे рд╕ाрде рд╕ाрд░ांрд╢ рд╕ुрдирд╡ाрдИ рдХрд░ेрдЧी.
(4) рдпрд╣ рдкीрда рджैрдиिрдХ рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рд╕ुрдирд╡ाрдИ рдХрд░ेрдЧी рдФрд░ рдЖрд░ोрдкी рд╕рд░рдХाрд░ी рд╕ेрд╡рдХों рдкрд░ рдПрдХ рдпा рдЕрдзिрдХ рдЫोрдЯे рдФрд░ рдмрдб़े рджрдг्рдб рд▓рдЧाрддे рд╣ुрдП рдЖрджेрд╢ рдЬाрд░ी рдХрд░ेрдЧी.
рдкрд░рди्рддु рдпे рдЖрджेрд╢ рдкीрда рдЧрдаिрдд рдХрд░рдиे рдХे рдПрдХ рдоाрд╣ рдХे рдЕрди्рджрд░ рдЬाрд░ी рдХिрдпे рдЬाрдПंрдЧे।
рд╕ाрде рд╣ी рдпрд╣ рднी рдХि рдРрд╕े рдЖрджेрд╢ рд╕рдоुрдЪिрдд рдиिрдиिрдпोрдХ्рддा рдк्рд░ाрдзिрдХрд░рдг рдХो рд╕िрдлाрд░िрд╢ рдХे рд╕्рд╡рд░ूрдк рдоें рд╣ोंрдЧे।
(5) рдкीрда рдХे рдЖрджेрд╢ рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдоुрдЦ्рдп рд╕рддрд░्рдХрддा рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХे рд╕рдордХ्рд╖ рдЕрдкीрд▓ рдХी рдЬा рд╕рдХेрдЧी, рдЬोрдХि рдЖрд░ोрдкी, рд╢िрдХाрдпрддрдХрд░्рддा рдПрд╡ं рдкूрдЫрддाрдЫ рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рд╕рддрд░्рдХрддा рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХो рд╕ुрдирд╡ाрдИ рдХा рд╡ाрдЬिрдм рдЕрд╡рд╕рд░ рджेрдиे рдХे рдмाрдж, рдЕрдзिрдХрддрдо рдПрдХ рдоाрд╣ рдХे рдЕрди्рджрд░ рдЕрдкрдиा рдЖрджेрд╢ рдЬाрд░ी рдХрд░ेрдЧा.
рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдоें рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдФрд░ рд╕्рдЯाрдл рдПрд╡ं рдЕрдзिрдХाрд░ी
22. рдоुрдЦ्рдп рд╕рддрд░्рдХрддा рдЕрдзिрдХाрд░ी:
(1) рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рд▓ोрдХ рдк्рд░ाрдзिрдХрд░рдг рдоें рдПрдХ рдоुрдЦ्рдп рд╕рддрд░्рдХрддा рдЕрдзिрдХाрд░ी рд╣ोрдЧा рдЬिрд╕рдХा рдЪрдпрди рдФрд░ рдиिрдпुрдХ्рддि рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдж्рд╡ाрд░ा рдХी рдЬाрдПрдЧी.
(2) рд╡рд╣ рд╕рдо्рдмрди्рдзिрдд рд▓ोрдХ рдк्рд░ाрдзिрдХрд░рдг рд╕े рдирд╣ीं рд╣ोрдЧा.
(3) рд╡рд╣ рдПрдХ рдИрдоाрдирджाрд░ рдиिрд╖्рдаाрд╡ाрди рдФрд░ рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдХे рдЦिрд▓ाрдл рд╕рдХ्рд░िрдп рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдХрд░рдиे рдоें рдпोрдЧ्рдп рд╡्рдпрдХ्рддि рд╣ोрдЧा.
(4) рд╡рд╣ рдХिрд╕ी рднी рд▓ोрдХ рдк्рд░ाрдзिрдХрд░рдг рдХे рдЦिрд▓ाрдл рд╢िрдХाрдпрдд рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдЙрддрд░ाрджाрдпी рд╣ोрдЧा рдФрд░ рд╢िрдХाрдпрдд рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрдиे рдХे рдЕрдзिрдХрддрдо рджो рджिрди рдХे рднीрддрд░ рд╕рдо्рдмрди्рдзिрдд рд▓ोрдХ рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХे рдкाрд╕ рдЙрд╕े рд╕्рдеाрдиाрди्рддрд░िрдд рдХрд░ेрдЧा.
(5) рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдж्рд╡ाрд░ा рд╕рдордп-рд╕рдордп рдкрд░ рджिрдП рдЧрдП рджाрдпिрдд्рд╡ों рдХे рдиिрд░्рд╡ाрд╣ рдХे рд▓िрдП рд╡рд╣ рдЙрдд्рддрд░рджाрдпी рд╣ोрдЧा, рдЬिрдирдоें, рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдж्рд╡ाрд░ा рд╕рдордп-рд╕рдордп рдкрд░ рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХिрдП рдЧрдП рддрд░ीрдХे рд╕े, рд╢िрдХाрдпрддों рдХा рдиिрдкрдЯाрди рднी рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ै.
рдкрд░рди्рддु рдЬिрди рд╢िрдХाрдпрддों рдХे рд▓िрдП рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдиिрд╡ाрд░рдг рдЕрдзिрдиिрдпрдо 1988 рдХे рддрд╣рдд рдЬांрдЪ рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै, рдЙрди्рд╣ें рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдЬांрдЪ рд╕рдо्рднाрдЧ рдХो рд╕्рдеाрдиाрди्рддрд░िрдд рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा.
рд╕ाрде рд╣ी рдпрд╣ рднी рдХि, рд╕ंрдпुрдХ्рдд рд╕рдЪिрд╡ рдпा рдЙрд╕рд╕े рдКрдкрд░ рд╕्рддрд░ рдХे рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рдХे рдЦिрд▓ाрдл, рдХाрдо рдкूрд░ा рди рд╣ोрдиे рдХी рд╢िрдХाрдпрддों рдХे рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдкрд░िрд╡ाрджों рдХो рдоुрдЦ्рдп рд╕рддрд░्рдХрддा рдЕрдзिрдХाрд░ी рдирд╣ीं рджेрдЦेрдЧा рдФрд░ рдЙрди्рд╣ें рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХो рд╕्рдеाрдиाрди्рддрд░िрдд рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा, рдЬो рдХि рдХिрди्рд╣ी рддीрди рдЕрди्рдп рдк्рд░ाрдзिрдХाрд░рдгों рдХे рдоुрдЦ्рдп рд╕рддрд░्рдХрддा рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рдХी рдПрдХ рдХрдоेрдЯी рдЧрдаिрдд рдХрд░ेрдЧा рдЬो рдЗрди рд╢िрдХाрдпрддों рдХी рдЬांрдЪ рдХрд░ेрдЧी.
(6) рдЕрдЧрд░ рдХिрд╕ी рдиाрдЧрд░िрдХ рдХो рдЬрди рд╢िрдХाрдпрдд рдЕрдзिрдХाрд░ी рд╕े рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХी рдзाрд░ा 21 рдХे рддрд╣рдд рд╕рди्рддोрд╖рдЬрдирдХ рдиिрд╡ाрд░рдг рдирд╣ीं рдоिрд▓рддा рд╣ै рддो рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХी рдУрд░ рд╕े рдоुрдЦ्рдп рд╕рддрд░्рдХрддा рдЕрдзिрдХाрд░ी рд╕рднी рд╢िрдХाрдпрддों рдХो рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░ेрдЧा рдФрд░ рдЙрд╕рдХा рдиिрдкрдЯाрди рдХрд░ेрдЧा.
(7) рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдиिрд░्рдгрдп рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рд╕рдордп-рд╕рдордп рдкрд░ рдХुрдЫ рд╕рддрд░्рдХрддा рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рдХी рдиिрдпुрдХ्рддि рдоुрдЦ्рдп рд╕рддрд░्рдХрддा рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХे рдЕрдзीрди рдХी рдЬाрдПрдЧी.
(8) рд╕рддрд░्рдХрддा рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рдПрд╡ं рдоुрдЦ्рдп рд╕рддрд░्рдХрддा рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХो рдРрд╕े рдоाрдорд▓ों рдоें рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдж्рд╡ाрд░ा рдХेрди्рдж्рд░ीрдп рдиाрдЧрд░िрдХ рд╕ेрд╡ा (рдЖрдЪрд░рдг) рдиिрдпрдо рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдФрд░ рд╕рдордп рд╕рдордп рдкрд░ рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдж्рд╡ाрд░ा рддрдп рдХिрдпे рдЬाрдиे рд╡ाрд▓े рдиिрдпрдоों рдХे рдоुрддाрдмिрдХ рдкूрдЫрддाрдЫ рдХрд░рдиे рдПрд╡ं рдЬुрд░्рдоाрдиा рд▓рдЧाрдиे рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ рд╣ोрдЧा।
23. рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдЗрдд्рдпाрджि
(1) рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдРрд╕े рдЕрдзिрдХाрд░ी рдПрд╡ं рдХрд░्рдордЪाрд░ी рд╣ोंрдЧे рдЬो рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХो рдЕрдкрдиे рдХाрд░्рдп рдХो рдкूрд░ा рдХрд░рдиे рдоें рдорджрдж рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХिрдпे рдЬा рд╕рдХрддे рд╣ैं।
(2) рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рдПрд╡ं рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рдПрд╡ं рд╢्рд░ेрдгी рдХा рдиिрд░्рдгрдп рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдж्рд╡ाрд░ा рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा।
(3) рдЙрдк-рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж (1) рдоें рд╡рд░्рдгिрдд рдЕрдзिрдХрд░िрдпों, рдПрд╡ं рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХी рд╢्рд░ेрдгिрдпां, рднрд░्рддी рдПрд╡ं рд╕ेрд╡ा рдХी рд╢рд░्рддें рд╡े рд╣ोंрдЧी рдЬो рдХि рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдж्рд╡ाрд░ा рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХी рдЬा рд╕рдХрддी рд╣ैं, рдЗрдирдоें рд╡िрд╢ेрд╖ рд╢рд░्рддें рдпा рд╡िрд╢ेрд╖ рд╡ेрддрди рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ैं рдЬो рдХि рдиिрдбрд░ рд╣ोрдХрд░ рдЕрдкрдиा рдХрд░्рд░्рддрд╡्рдп рдиिрднाрдиे рдХे рд▓िрдП рд╕рдХ्рд╖рдо рдмрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рдЬрд░ूрд░ी рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ैं।
рдкрд░рди्рддु рдпрд╣ рдХि рдЬिрд╕ рднी рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХी рдиिрд╖्рдаा рд╕рди्рджेрд╣ाрд╕्рдкрдж рд╣ो, рдЙрд╕े рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдоें рдиिрдпुрдХ्рдд рдХрд░рдиे рдХे рдмाрд░े рдоें рд╡िрдЪाрд░ рдирд╣ीं рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा।
рдЗрд╕рдХे рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдпрд╣ рднी рдХि рд╕рднी рдЕрдзिрдХाрд░ी рдПрд╡ं рдХрд░्рдордЪाрд░ी, рдЬो рдХि рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдоें рдк्рд░рддिрдиिрдпुрдХ्рддि рдкрд░ рдпा рдХिрд╕ी рддрд░рд╣ рд╕े рдХाрдо рдХрд░рддे рд╣ैं, рдЗрд╕ рдзाрд░ा рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдПрдХрд╕рдоाрди рдиिрдпрдоों рдПрд╡ं рд╢рд░्рддों рдХे рдпोрдЧ्рдп рд╣ोंрдЧे।
(4) рдЙрдк-рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж (1) рдХे рдк्рд░ाрд╡рдзाрдиों рдХे рдк्рд░рддि рдкूрд░्рд╡ाрдЧ्рд░рд╣ рдХे рдмрдЧैрд░, рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдЬांрдЪ рдХрд░рдиे рдХे рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рд╕े рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдиिрдо्рди рдХी рд╕ेрд╡ाрдПं рд▓े рд╕рдХрддा рд╣ै -
рдХ. рдХेрди्рдж्рд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдХे рдХिрд╕ी рдЕрдзिрдХाрд░ी рдпा рдЬांрдЪ рдПрдЬेंрд╕ी; рдпा
рдЦ. рдХिрд╕ी рдЕрди्рдп рд╕рд░рдХाрд░ рдХी рдкूрд░्рд╡ рд╕рд╣рдорддि рд╕े рдЙрдирдХा рдХोрдИ рдЕрдзिрдХाрд░ी рдпा рдЬांрдЪ рдПрдЬेंрд╕ी; рдпा
рдЧ. рдиिрдЬी рд╡्рдпрдХ्рддि рд╕рд╣िрдд, рдХोрдИ рд╡्рдпрдХ्рддि, рдпा рдХोрдИ рдЕрди्рдп рдПрдЬेंрд╕ी।
(5) рдЗрд╕ рдЙрдк-рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж рдоें рдЬिрдХ्рд░ рдХिрдпे рдЧрдпे рдЕрдзिрдХाрд░ी рдПрд╡ं рдХрд░्рдордЪाрд░ी рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдк्рд░рд╢ाрд╕рдиिрдХ рдПрд╡ं рдЕрдиुрд╢ाрд╕рдиिрдХ рдиिрдпрди्рдд्рд░рдг рдоें рд╣ोंрдЧे।
(6) рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХो рдЕрдкрдиे рдЕрдзिрдХाрд░ी рдЪुрдирдиे рдХी рд╢рдХ्рддि рд╣ोрдЧी। рд▓ोрдХрдкाрд▓ рд╕рд░рдХाрд░ी рдПрдЬेंрд╕िрдпों рд╕े рддрдп рд╕рдордп рдХे рд▓िрдП рдк्рд░рддिрдиिрдпुрдХ्рддि рдкрд░ рдЕрдзिрдХाрд░ी рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै рдпा рдЕрди्рдп рд╕рд░рдХाрд░ी рдПрдЬेंрд╕िрдпों рд╕े рд╕्рдеाрдпी рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдЕрдзिрдХाрд░ी рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै рдпा рд╕्рдеाрдпी рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдиिрдпрдд рд╕рдордп рдХे рд▓िрдП рдмाрд╣рд░ рд╕े рд╡्рдпрдХ्рддि рдиिрдпुрдХ्рдд рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै।
(7) рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдПрд╡ं рдЕрдзिрдХाрд░ी рдРрд╕े рд╡ेрддрдирдоाрди рдПрд╡ं рднрдд्рддे рдХे рд╣рдХрджाрд░ рд╣ोंрдЧे, рдЬो рдХि рдХेрди्рдж्рд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдХे рд╕ाрдзाрд░рдг рд╡ेрддрдирдоाрди рд╕े рдЕрд▓рдЧ рдПрд╡ं рдЬ्рдпाрджा рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै, рдЬो рдХि рд╕рдордп рд╕рдордп рдкрд░ рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдж्рд╡ाрд░ा рдк्рд░рдзाрдирдорди्рдд्рд░ी рдХे рд╕ाрде рд╡िрдЪाрд░-рд╡िрдорд░्рд╢ рд╕े рддрдп рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा, рддाрдХि рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдоें рдХाрдо рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдИрдоाрдирджाрд░ рдПрд╡ं рд╕рдХ्рд╖рдо рд▓ोрдЧ рдЖрдХрд░्рд╖िрдд рд╣ों।
(8) рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдЕрдкрдиे рд╕рдо्рдкूрд░्рдг рдмрдЬрдЯीрдп рдмाрдзाрдУं рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд, рдЕрдкрдиे рдХाрдо рдХे рдмोрдЭ рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдПрд╡ं рдХाрд░्рдпрд░рдд рд╕्рдЯाрдлों рдХे рд╕ेрд╡ा рдХी рд╢рд░्рддों рдХो рдз्рдпाрди рдоें рд░рдЦрддे рд╣ुрдП рд╡िрднिрди्рди рд╕्рддрд░ों рдкрд░ рдЕрдкрдиे рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдХрдо рдХрд░рдиे рдпा рдмрдв़ाрдиे рдХे рд▓िрдП рд╕рдХ्рд╖рдо рд╣ोрдЧा।
24. рдиिрд░рд╕्рдд рд╡ рдмрдЪाрд╡ рдХрд░рдиा-
(1) рдХेрди्рдж्рд░ीрдп рд╕рд░्рддрдХрддा рдЖрдпोрдЧ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдиिрд╖्рдк्рд░рднाрд╡ी рд╣ो рдЬाрдПрдЧा.
(2) рдиिрд░рд╕्рдд рд╣ोрдиे рдХे рдмाрд╡рдЬूрдж, рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рд╣ुрдП рдХोрдИ рдХाрд░्рдп рдпा рдЪीрдЬ рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдХी рд╣ुрдИ рд╕рдордЭी рдЬाрдПंрдЧी рдФрд░ рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рд╕рдорддुрд▓्рдп рдк्рд░ाрд╡рдзाрдиों рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдЬाрд░ी рдФрд░ рдкूрд░ी рдХी рдЬा рд╕рдХрддी рд╣ै।
(3) рдХेрди्рдж्рд░ीрдп рд╕рддрд░्рдХрддा рдЖрдпोрдЧ рдХे рд╕рдордХ्рд╖ рд▓ंрдмिрдд рд╕рднी рдкूрдЫрддाрдЫ рдПрд╡ं рдЬांрдЪ рдФрд░ рдЕрди्рдп рдЕрдиुрд╢ाрд╕рдиाрдд्рдордХ рдХाрд░्рдпрд╡ाрд╣ी рдФрд░ рдЬिрдирдХा рдиिрдкрдЯाрд░ा рдирд╣ीं рд╣ुрдЖ рд╣ै, рд╡े рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХो рд╣рд╕्рддाрди्рддрд░िрдд рдХी рдЬाрдПंрдЧी рдФрд░ рдЬाрд░ी рд░рд╣ेंрдЧी рдпрджि рд╡े рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдЙрдирдХे рд╕рдордХ्рд╖ рд╢ुрд░ू рд╣ोрддी рд╣ैं।
(4) рдХिрд╕ी рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдоें рдХुрдЫ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рднी рд╣ोрдиे рдХे рдмाрд╡рдЬूрдж, рдХेрди्рдж्рд░ीрдп рд╕рддрд░्рдХрддा рдЖрдпोрдЧ рдХे рд╕рдЪिрд╡ рдПрд╡ं рдЕрди्рдп рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рдФрд░ рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХा рдкрдж рд╕рдоाрдк्рдд рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै рдФрд░ рдЗрд╕рдХे рдмाрдж рд╡े рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рд╕рдЪिрд╡ рдПрд╡ं рдЕрди्рдп рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рдФрд░ рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХे рддौрд░ рдкрд░ рдиिрдпुрдХ्рдд рдХिрдпे рдЬाрддे рд╣ैं। рдЙрд╕ рд╕рдЪिрд╡, рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рдПрд╡ं рдЕрди्рдп рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХे рд╡ेрддрди, рднрдд्рддे рдПрд╡ं рд╕ेрд╡ा рдХी рдЕрди्рдп рдиिрдпрдо рд╡ рд╢рд░्рддें, рдЬрдм рддрдХ рдХि рдЙрди्рд╣ें рдмрджрд▓ा рди рдЬाрдП, рд╡рд╣ीं рд╣ोंрдЧी рдЬो рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдоें рд╢ुрд░ू рдХрд░рдиे рдХे рдаीрдХ рдкрд╣рд▓े рд╡े рд╣рдХрджाрд░ рд░рд╣े рд╣ैं।
(5) рдХेрди्рдж्рд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдХे рд╕рднी рд╡िрднाрдЧों, рдХेрди्рдж्рд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдХे рдорди्рдд्рд░ाрд▓рдпों, рдХिрд╕ी рдХेрди्рдж्рд░ीрдп рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рд╕्рдеाрдкिрдд рдиिрдЧрдо, рд╕рд░рдХाрд░ी рдХрдо्рдкрдиिрдпां, рдХेрди्рдж्рд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдХी рдпा рдЙрдирдХे рдж्рд╡ाрд░ा рдиिрдпрди्рдд्рд░िрдд рд╕ोрд╕ाрдпрдЯी рдПрд╡ं рд╕्рдеाрдиीрдп рдк्рд░ाрдзिрдХрд░рдг рдХे рдиिрдпрди्рдд्рд░рдг рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рд╕рднी рд╕рддрд░्рдХрддा рдк्рд░рд╢ाрд╕рди, рд╕рднी рдЙрдж्рджेрд╢्рдпों рдХे рд▓िрдП рдЕрдкрдиे рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों, рд╕рдо्рдкрдд्рддिрдпों рдПрд╡ं рджाрдпिрдд्рдд्рд╡ों рд╕рд╣िрдд рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХो рд╣рд╕्рддाрди्рддрд░िрдд рд╣ो рдЬाрдПंрдЧे।
(6) рдЙрдк-рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж (5) рдоें рд╡िрд░्рдгрдд рдПрдЬेंрд╕िрдпों рдХी рд╕рддрд░्рдХрддा рд╢ाрдЦा рдоें рдХाрд░्рдпрд░рдд рдЕрдзिрдХाрд░ी рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдоें рд╕्рдеाрдиाрди्рддрд░िрдд рдХिрдпे рдЬाрдиे рд╡ाрд▓े рддाрд░ीрдЦ рд╕े рдкांрдЪ рд╕ाрд▓ рдХे рд▓िрдП рдк्рд░рддिрдиिрдпुрдХ्рддि рдкрд░ рд╕рдордЭे рдЬाрдПंрдЧे। рдЬрдмрдХि, рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдЙрдирдоें рд╕े рдХिрд╕ी рдХो рднी рд╡ рдХрднी рднी рдЙрдирдХी рд╡ाрдкрд╕ी рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै।
(7) рдЙрдк-рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж (5) рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХो рд╕्рдеाрдиाрди्рддрд░िрдд рд╣ुрдП рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рдХे рд╡िрднाрдЧ рдХा рд╕्рдеाрдиाрди्рддрд░िрдд рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рдХे рдк्рд░рд╢ाрд╕рди рдПрд╡ं рдХाрд░्рдп рдкрд░ рдХोрдИ рднी рдиिрдпрди्рдд्рд░рдг рдмрди्рдж рд╣ो рдЬाрдПрдЧा।
(8) рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рдХो рдПрдХ рдХे рдмाрдж рдмрджрд▓рддे рд░рд╣ेंрдЧे рдФрд░ рдФрд░ рд╣рд░ेрдХ рд╡िрднाрдЧ рдХा рд╕рддрд░्рдХрддा рд╢ाрдЦा рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рдмрдиाрдПंрдЧे рдХि рдЙрд╕ी рд╡िрднाрдЧ рдХा рдХोрдИ рдЕрдзिрдХाрд░ी рдЙрд╕ी рд╡िрднाрдЧ рдХे рд╕рддрд░्рдХрддा рдХाрд░्рдп рдХे рд▓िрдП рдиिрдпुрдХ्рдд рди рд╣ो।
(9) рд╡рд╣ рд╡्рдпрдХ्рддि рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рд╕ाрде рдиिрдпुрдХ्рдд рдирд╣ीं рд╣ोрдЧा рдЬिрди рдкрд░ рд╡िрдЪाрд░ рдХрд░рддे рд╕рдордп рдЙрдирдХे рдЦिрд▓ाрдл рдХोрдИ рднी рд╕рддрд░्рдХрддा рдкूрдЫрддाрдЫ рдпा рдЖрдкрд░ाрдзिрдХ рдоाрдорд▓ा рд▓ंрдмिрдд рдпा рд╡िрдЪाрд░ाрдзीрди рд╣ो।
25. рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХी рдЕрди्рд╡ेрд╖рдг рд╢ाрдЦा-
(1) рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдоें рдПрдХ рдЕрди्рд╡ेрд╖рдг рд╢ाрдЦा рд╣ोрдЧी.
(2) рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдиिрд╡ाрд░рдг рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рдзाрд░ा 17 рдХे рдк्рд░ाрд╡рдзाрдиों рдХे рдмाрд╡рдЬूрдж рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рд╕्рддрд░ рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХिрдП рдЧрдП рдЕрди्рд╡ेрд╖рдг рд╢ाрдЦा рдХे рдРрд╕े рдЕрдзिрдХाрд░ी рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рдЕрдзीрди рд╢िрдХाрдпрддों рдХे рдЬांрдЪ рдХे рд╕िрд▓рд╕िрд▓े рдоें рдкूрд░े рджेрд╢ рдоें рдХिрд╕ी рд╡्рдпрдХ्рддि рдХो рдЧिрд░рдл्рддाрд░ рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं. рдЙрди्рд╣ें рд╡े рд╕рднी рдЕрдзिрдХाрд░, рдХрд░्рд░्рддрд╡्рдп, рд╡िрд╢ेрд╖ाрдзिрдХाрд░ рдФрд░ рджाрдпिрдд्рд╡ рд╣ाрд╕िрд▓ рд╣ोंрдЧे рдЬो рдХिрд╕ी рдШрдЯрдиा рдХी рдЬांрдЪ рдХे рд▓िрдП рджिрд▓्рд▓ी рд╡िрд╢ेрд╖ рдкुрд▓िрд╕ рд╕्рдеाрдкрдиा рдХे рд╕рджрд╕्рдпों рдХो рдоिрд▓े рд╣ुрдП рд╣ैं.
(3) рджिрд▓्рд▓ी рд╡िрд╢ेрд╖ рдкुрд▓िрд╕ рд╕्рдеाрдкрдиा рдХो рдХा рд╡рд╣ рднाрдЧ рдЬो рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдиिрд╡ाрд░рдг рдЕрдзिрдиिрдпрдо, 1988 рдХे рддрд╣рдд рд╕рдо्рдмрди्рдзिрдд рдЕрдкрд░ाрдзों рдХे рдЕрди्рд╡ेрд╖рдг рдФрд░ рдЕрднिрдпोрдЬрди рдХे рд▓िрдП рдк्рд░рддिрдмрдж्рдз рд╣ोрддा рд╣ै, рдЕрдкрдиे рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों, рд╕ाрдзрдиों рдФрд░ рджेрдирджाрд░िрдпों рд╕рдоेрдд рд╕рднी рдк्рд░рдпोрдЬрдиों рдХे рд▓िрдП рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХो рд╣рд╕्рддाрди्рддрд░िрдд рдХрд░ рджिрдпा рдЬाрдПрдЧा.
(4) рдЙрдк-рдзाрд░ा (3) рдХे рддрд╣рдд рд╕्рдеाрдиाрди्рддрд░िрдд рдХिрдпा рдЧрдпा рджिрд▓्рд▓ी рд╡िрд╢ेрд╖ рдкुрд▓िрд╕ рд╡िрднाрдЧ, рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рд╕рддрд░्рдХрддा рд╡िрднाрдЧ рдХा рд╣िрд╕्рд╕ा рд╣ोрдЧा.
(5) рдХेрди्рдж्рд░ीрдп рд╕рд░рдХाрд░ рдХा рдЙрд╕ рд╕्рдеाрдиाрди्рддрд░िрдд рдк्рд░рднाрдЧ рд╡ рдЙрдирдХे рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдкрд░ рдХोрдИ рдЕрдзिрдХाрд░ рдирд╣ीं рд╣ोрдЧा.
(6) рд╕्рдеाрдиाрди्рддрд░िрдд рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХे рд╡ेрддрди, рднрдд्рддे рдФрд░ рд╕ेрд╡ा рдХी рдЕрди्рдп рдиिрдпрдо рд╡ рд╢рд░्рддें рдЙрдк рдзाрд░ा (3) рдХे рддрд╣рдд рд╡рд╣ीं рд╣ोंрдЧी, рдЬिрдирдХे рд╡े рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рдк्рд░ाрд░рдо्рдн рд╣ोрдиे рд╕े рддुрд░рди्рдд рдкрд╣рд▓े рдпोрдЧ्рдп рдеे.
(7) рд╡े рд╕рднी рдоाрдорд▓े рдЬो рдХि рджिрд▓्рд▓ी рд╡िрд╢ेрд╖ рдкुрд▓िрд╕ рдк्рд░рднाрдЧ рдХे рдкाрд╕ рдеे, рд╡े рд╕рднी рдЙрдк рдзाрд░ा (3) рдХे рддрд╣рдд рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХो рд╕्рдеाрдиाрди्рддрд░िрдд рд╣ो рдЬाрдПंрдЧे.
(8) рдХिрд╕ी рдоाрдорд▓े рдХी рдЬांрдЪ рдХे рдкूрд░ा рд╣ोрдиे рдХे рдмाрдж, рдЙрд╕ рдоाрдорд▓े рдХो рдЕрди्рд╡ेрд╖рдг рд╢ाрдЦा рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХी рдЙрдкрдпुрдХ्рдд рдкीрда рдХे рд╕ाрдордиे рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХрд░ेрдЧी рддाрдХि рдпрд╣ рдиिрд░्рдгрдп рд▓िрдпा рдЬा рд╕рдХे рдХि рдЙрд╕ рдкрд░ рдЕрднिрдпोрдЬрди рдХрд░рдиे рдХी рдЗрдЬाрдЬрдд рд╣ै рдпा рдирд╣ीं.
25рдХ. рдЕрднिрдпोрдЬрди рд╢ाрдЦा- рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХी рдПрдХ рдЕрднिрдпोрдЬрди рд╢ाрдЦा рд╣ोрдЧी. рдХिрд╕ी рдоाрдорд▓े рдоें рдЬांрдЪ рдкूрд░ी рд╣ोрдиे рдХे рдмाрдж, рдЬांрдЪ рд╢ाрдЦा рдЗрд╕े рдЕрднिрдпोрдЬрди рд╢ाрдЦा рдХो рдЕрдЧ्рд░рд╕िрдд рдХрд░ рджेрдЧी, рдЬिрд╕ рдкрд░ рдЕрднिрдпोрдЬрди рдХрд░рдиे рдпा рдирд╣ीं рдХрд░рдиे рдХा рдиिрд░्рдгрдп рдЕрднिрдпोрдЬрди рд╢ाрдЦा рд▓ेрдЧी.
рдкрд░рди्рддु рдпрд╣ рдХि рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдж्рд╡ाрд░ा рдЪिрди्рд╣िрдд рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рд╢्рд░ेрдгी рдХे рдоाрдорд▓ों рдоें рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХी рдкीрда рдж्рд╡ाрд░ा рдпрд╣ рдиिрд░्рдгрдп рд▓िрдпा рдЬाрдПрдЧा рдХि рдЗрд╕рдХे рдЕрднिрдпोрдЬрди рдХी рдЕрдиुрдорддि рджेрдиी рд╣ै рдпा рдЗंрдХाрд░ рдХрд░рдиा рд╣ै.
рдпрд╣ рднी рдХि рдЬांрдЪ рд╢ाрдЦा рд╕े рдоाрдорд▓ा рдоिрд▓рдиे рдХे рджो рд╕рдк्рддाрд╣ рдХे рднीрддрд░ рдЕрднिрдпोрдЬрди рд╢ाрдЦा рдЕрднिрдпोрдЬрди рдХी рдЕрдиुрдорддि рджेрдиे рдпा рдирд╣ीं рджेрдиे рдХा рдиिрд░्рдгрдп рд▓ेрдЧी, рдРрд╕ा рдирд╣ीं рд╣ोрдиे рдХी рд╕्рдеिрддि рдоें рдоाрди рд▓िрдпा рдЬाрдПрдЧा рдХि рдЕрднिрдпोрдЬрди рд╢ाрдЦा рдЕрднिрдпोрдЬрди рд╢ुрд░ू рдХрд░рдиे рдЬा рд░рд╣ी рд╣ै.
26. рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рдФрд░ рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХे рдЦिрд▓ाрдл рд╢िрдХाрдпрдд:
(1) рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рдФрд░ рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдХी рдЧрдИ рд╢िрдХाрдпрдд рдХी рдЬांрдЪ, рдЗрд╕ рдЙрдкрдЦंрдб рдХे рдк्рд░ाрд╡рдзाрдиों рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ , рдЕрд▓рдЧ рд╕े рдХी рдЬाрдПрдЧी.
(2) рдРрд╕ी рд╢िрдХाрдпрдд рдЕрдкрд░ाрдз рдХे рд░ूрдк рдоें рдЖрд░ोрдкिрдд, рдЕрдерд╡ा рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдпा рджुрд░ाрдЪाрд░ рдпा рдмेрдИрдоाрдиी рдХे рдоाрдорд▓े рдХी рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै.
(3) рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдоें рдЬैрд╕े рд╣ी рд╢िрдХाрдпрдд рджрд░्рдЬ рдХी рдЬाрдПрдЧी, рд╢िрдХाрдпрдд рдХी рд╕ाрдордЧ्рд░ी рд╕рд╣िрдд рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХी рд╡ेрдмрд╕ाрдЗрдЯ рдкрд░ рдк्рд░рджрд░्рд╢िрдд рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा,
рдкрд░рди्рддु рд╢िрдХाрдпрддрдХрд░्рддा рдЕрдЧрд░ рдЪाрд╣ेрдЧा рддो рдЙрд╕рдХी рдкрд╣рдЪाрди рдирд╣ीं рдмрддाрдИ рдЬाрдПрдЧी.
(4) рд╣рд░ рд╢िрдХाрдпрдд рдХी рдЬांрдЪ, рдЙрд╕рдХे рдоिрд▓рдиे рдХे рдПрдХ рдоाрд╣ рдХे рднीрддрд░ рдкूрд░ी рдХрд░ рд▓ी рдЬाрдПрдЧी.
(5) рдХिрд╕ी рдЕрдзिрдХाрд░ी рдкрд░ рд▓рдЧे рдЖрд░ोрдкों рдХी рдЬांрдЪ рднाрд░рддीрдп рджрдг्рдб рд╕ंрд╣िрддा рдХी рдзाрд░ा 107, 166, 167, 177, 182, 191, 199, 200, 201, 204, 217, 218, 219, 463, 464, 468, 469, 470, 471, 474 рдХे рддрд╣рдд рдХी рдЬाрдПрдЧी.
(6) рдЕрдЧрд░ рдЬांрдЪ рдХे рджौрд░ाрди рдРрд╕ा рд▓рдЧा рдХि рд▓рдЧाрдП рдЧрдП рдЖрд░ोрдк рд╕рд╣ी рд╣ैं рддो рдЙрд╕ рдЕрдзिрдХाрд░ी рд╕े рд╕ाрд░े рдЕрдзिрдХाрд░ рдФрд░ рджाрдпिрдд्рд╡ рдЫीрди рд▓िрдП рдЬाрдПंрдЧे рдФрд░ рдЙрд╕े рдиिрд▓рдо्рдмिрдд рдХрд░ рджिрдпा рдЬाрдПрдЧा.
(7) рдпрджि рдкूрдЫрддाрдЫ рдпा рдЬांрдЪ рдкूрд░ी рд╣ोрдиे рдХे рдмाрдж, рдЙрд╕ рд╡्рдпрдХ्рддि рдкрд░ рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдиिрд╡ाрд░рдг рдЕрдзिрдиिрдпрдо-1988 рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдЕрднिрдпोрдЧ рдЪрд▓ाрдиे рдХा рдиिрд░्рдгрдп рд▓िрдпा рдЬाрддा рд╣ै рдпा рд╡рд╣ рдХिрд╕ी рджुрд░्рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдЕрдерд╡ा рдЧрд▓рдд рддрд░ीрдХे рд╕े рдкूрдЫрддाрдЫ рдпा рдЬांрдЪ рдХрд░рдиे рдХा рджोрд╖ी рдкाрдпा рдЬाрддा рд╣ै рддो, рд╡рд╣ рд╡्рдпрдХ्рддि рдЖрдЧे рд╕े рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рд╕ाрде рдХाрдо рдирд╣ीं рдХрд░ेрдЧा। рдпрджि рд╡рд╣ рд╡्рдпрдХ्рддि рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдоें рдиौрдХрд░ी рдкрд░ рд╣ै рддो рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдЙрд╕ рд╡्рдпрдХ्рддि рдХो рдиौрдХрд░ी рд╕े рдиिрдХाрд▓ рджेрдЧा, рдпा рдпрджि рд╡рд╣ рдк्рд░рддिрдиिрдпुрдХ्рддि рдкрд░ рд╣ै рддो, рдЙрд╕े рдиौрдХрд░ी рд╕े рдиिрдХाрд▓рдиे рдХी рд╕िрдлाрд░िрд╢ рдХे рд╕ाрде рд╡ाрдкрд╕ рднेрдЬ рджिрдпा рдЬाрдПрдЧा।
рдкрд░рди्рддु рдЗрд╕ рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдЖрд░ोрдкी рд╡्рдпрдХ्рддि рдХा рдкрдХ्рд╖ рд╕ुрдирдиे рдХा рд╡ाрдЬिрдм рдЕрд╡рд╕рд░ рджिрдпे рдмрдЧैрд░ рдХोрдИ рдЖрджेрд╢ рдЬाрд░ी рдирд╣ीं рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा।
рдкрд░рди्рддु рдЗрд╕ рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдЬांрдЪ рдкूрд░ी рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП 15 рджिрдиों рдХे рдЕрди्рджрд░ рд╡рд╣ рдЖрджेрд╢ рдЬाрд░ी рдХрд░ рджिрдпा рдЬाрдПрдЧा।
(8) рдЕрдкрдиे рд╕्рдЯाрдл рдПрд╡ं рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХे рдЦिрд▓ाрдл рд╢िрдХाрдпрддों рдХे рдоाрдорд▓े рдХे рд╕ुрдирд╡ाрдИ рддीрди рд╕рджрд╕्рдпीрдп рди्рдпाрдпрдкीрда рдХрд░ेрдЧी। рдЬрдмрдХि, рдоुрдЦ्рдп рд╕рддрд░्рдХрддा рдЕрдзिрдХाрд░ी рдпा рдЙрд╕рд╕े рдКрдкрд░ рдХे рд╕्рддрд░ рдХे рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рдХे рд▓िрдП, рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХी рдкूрд░्рдг рдкीрда рдж्рд╡ाрд░ा рд╕ुрдирд╡ाрдИ рдХी рдЬाрдПрдЧी।
(9) рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдпрд╣ рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рд╕ाрд░े рдХрджрдо рдЙрдаाрдпेрдЧा рддाрдХि рдЙрд╕рдХे рдЕрдкрдиे рд╕्рдЯाрдл рдПрд╡ं рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХे рдЦिрд▓ाрдл рд╢िрдХाрдпрддों рдкрд░ рд╕рднी рдкूрдЫрддाрдЫ рдПрд╡ं рдЬांрдЪ рдЕрддि рдкाрд░рджрд░्рд╢ी рдПрд╡ं рдИрдоाрдирджाрд░ी рдкूрд░्рдг рддрд░ीрдХे рд╕े рдХी рдЬाрдП।
27. рдмрдЪाрд╡:
(1) рдХिрд╕ी рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдпा рд╕рджрд╕्рдп рдпा рдХिрд╕ी рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХे рдЦिрд▓ाрдл, рдХрд░्рдордЪाрд░ी, рдПрдЬेंрд╕ी, рдпा рд╡्рдпрдХ्рддि рдЬो рдЕрдкрдиी рдб्рдпूрдЯी рдХрд░рддे рд╕рдордп рдЕрдкрдиा рджाрдпिрдд्рд╡ рдиेрдХрдиीрдпрддी рд╕े рдиिрднाрддा рд╣ै рддो рдЙрд╕рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдЗрд╕ рдиिрджिрд░्рд╖्рдЯ рдзाрд░ा 14( 4) рдХे рддрд╣рдд рдЧрд▓рдд рдЖрд░ोрдк рд▓рдЧाрдиे рдкрд░ рдХोрдИ рдоुрдХрджрдоा, рдЕрднिрдпोрдЧ рдпा рдЕрди्рдп рдХाрдиूрдиी рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдирд╣ीं рдХी рдЬाрдПрдЧी.
рд╡िрд╡िрдз
28. рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рдЕрдзिрдХाрд░ी рдЕрдкрдиी рд╕рдо्рдкрдд्рддि рдХा рдм्рдпौрд░ा рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХрд░ें:
(1) рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж 2(12) (рдХ) рд╕े (рдЧ) рдоें рд╡िрд░्рдгрдд рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा, рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рд▓ोрдХ рд╕ेрд╡рдХ рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рд╢ुрд░ू рд╣ोрдиे рдХे рддीрди рдоाрд╣ рдХे рдЕрди्рджрд░ рдФрд░ рдЙрд╕рдХे рдмाрдж рд╣рд░ рд╕ाрд▓ 30 рдЬूрди рдХे рдкрд╣рд▓े, рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдж्рд╡ाрд░ा рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рд╕्рд╡рд░ूрдк рдоें, рдЕрдкрдиे рд▓ोрдХ рдк्рд░ाрдзिрдХрд░рдг рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рдХो, рдЕрдкрдиी рдПрд╡ं рдЬो рдЕрдкрдиे рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХे рд╕рджрд╕्рдпों рдХी рд╕рдо्рдкрдд्рддिрдпों рдПрд╡ं рдЬिрдо्рдоेрджाрд░िрдпों рдХा рдм्рдпौрд░ा рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХрд░ेрдЧा। рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж 2(12) (рдХ) рд╕े (рдЧ) рдоें рд╡िрд░्рдгрдд рд▓ोрдХрд╕ेрд╡рдХ, рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХो рдЙрдкрд░ोрдХ्рдд рд╕рдордп рдЕрд╡рдзि рдоें, рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдж्рд╡ाрд░ा рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рд╕्рд╡рд░ूрдк рдоें рд░िрдЯрд░्рди рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХрд░ेрдЧा, рдЬिрд╕рдоें рдЙрд╕рдХी рдЖрдп рдХे рд╕्рд░ोрдд рднी рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ोंрдЧे।
(2) рд╣рд░ेрдХ рд▓ोрдХ рдк्рд░ाрдзिрдХрд░рдг рдХा рдк्рд░рдоुрдЦ рдпрд╣ рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░ेрдЧा рдХि рдРрд╕े рд╕рднी рдм्рдпौрд░े рдЙрд╕ рд╡рд░्рд╖ рдХे 31 рдЕрдЧрд╕्рдд рддрдХ рд╡ेрдмрд╕ाрдЗрдЯ рдкрд░ рдбाрд▓ рджिрдпे рдЬाрдПं।
(3) рдпрджि рдЙрд╕ рд▓ोрдХ рдк्рд░ाрдзिрдХрд░рдг рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рдХो рдЙрдк-рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж (1) рдоें рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рд╕рдордп рдоें рдХिрд╕ी рд▓ोрдХ рд╕ेрд╡рдХ рд╕े рдРрд╕ा рдм्рдпौрд░ा рдк्рд░ाрдк्рдд рдирд╣ीं рд╣ोрддा рд╣ै рддो, рдЙрд╕ рд▓ोрдХ рдк्рд░ाрдзिрдХрд░рдг рдХा рдк्рд░рдоुрдЦ рд╕рдо्рдмрди्рдзिрдд рд▓ोрдХ рд╕ेрд╡рдХ рдХो рдРрд╕ा рддрдд्рдХाрд▓ рдХрд░рдиे рдХा рдиिрд░्рджेрд╢ рджेрдЧा। рдпрджि рдЕрдЧрд▓े рдПрдХ рдоाрд╣ рдоें, рд╕рдо्рдмрди्рдзिрдд рд▓ोрдХ рд╕ेрд╡рдХ рдРрд╕ा рдм्рдпौрд░ा рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдирд╣ीं рдХрд░рддा рд╣ै рддो, рдк्рд░рдоुрдЦ рдЙрд╕ рд▓ोрдХ рд╕ेрд╡рдХ рдж्рд╡ाрд░ा рд╡рд╣ рдм्рдпौрд░ा рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХрд░рдиे рддрдХ рдЙрд╕рдХा рд╡ेрддрди рдПрд╡ं рднрдд्рддा рд░ोрдХ рджेрдЧा.
рд╕्рдкрд╖्рдЯीрдХрд░рдг – рдЗрд╕ рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж рдоें “рд▓ोрдХ рд╕ेрд╡рдХ рдХा рдкрд░िрд╡ाрд░´´ рдХा рдорддрд▓рдм рдкрдд्рдиी рдПрд╡ं рдЙрд╕рдХे рдмрдЪ्рдЪे рдФрд░ рд▓ोрдХ рд╕ेрд╡рдХ рдХे рдоाрддा рдкिрддा, рдЬो рдЙрди рдкрд░ рдЖрд╢्рд░िрдд рд╣ों।
(4) рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдЙрд╕ рд▓ोрдХ рд╕ेрд╡рдХ рдХे рдЦिрд▓ाрдл рднाрд░рддीрдп рджрдг्рдб рд╕ंрд╣िрддा рдХी рдзाрд░ा 176 рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдЕрднिрдпोрдЧ рд╢ुрд░ू рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै।
28рдХ. рд╕рдо्рдкрдд्рддिрдпों рдХो рдн्рд░рд╖्рдЯ рддрд░ीрдХों рд╕े рдк्рд░ाрдк्рдд рдХिрдпा рдЧрдпा рд╕рдордЭा рдЬाрдПрдЧा:
(1) рдХिрд╕ी рд▓ोрдХ рд╕ेрд╡рдХ рдпा рдЙрд╕рдХे рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХे рдХिрд╕ी рд╕рджрд╕्рдп рдХे рд╕्рд╡ाрдоिрдд्рд╡ рдоें рдРрд╕ी рдХोрдИ рдЪрд▓ рдпा рдЕрдЪрд▓ рд╕рдо्рдкрдд्рддि рдкाрдпी рдЬाрддी рд╣ै, рдЬिрд╕े рдЙрд╕ рд▓ोрдХ рд╕ेрд╡рдХ рдж्рд╡ाрд░ा рдЗрд╕ рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдШोрд╖िрдд рдирд╣ीं рдХी рдЧрдИ рдеी рдЬो рдХि рдЗрд╕ рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдкिрдЫрд▓ी рд░िрдЯрд░्рди рджाрдЦिрд▓ рдХрд░рдиे рд╕े рдкрд╣рд▓े рд╣ाрд╕िрд▓ рдХी рдЧрдИ рд╣ैं, рддो рдЙрд╕े рдн्рд░рд╖्рдЯ рддрд░ीрдХे рд╕े рдЕрд░्рдЬिрдд рдХिрдпा рдЧрдпा рд╕рдордЭा рдЬाрдПрдЧा।
(2) рдХिрд╕ी рд▓ोрдХ рд╕ेрд╡рдХ рдпा рдЙрд╕рдХे рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХे рдХिрд╕ी рд╕рджрд╕्рдп рдХे рдХрдм्рдЬे рдоें рдРрд╕ी рдХोрдИ рдЪрд▓ рдпा рдЕрдЪрд▓ рд╕рдо्рдкрдд्рддि рдкाрдпी рдЬाрддी рд╣ै, рдЬो рдХि рдЗрд╕ рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдЙрд╕ рд▓ोрдХ рд╕ेрд╡рдХ рдж्рд╡ाрд░ा рдШोрд╖िрдд рдирд╣ीं рдХी рдЧрдИ рдеी, рд╡рд╣ рдЙрд╕ рд▓ोрдХ рд╕ेрд╡рдХ рдХे рд╕्рд╡ाрдоिрдд्рд╡ рдоें рдоाрдиा рдЬाрдПрдЧा рдПрд╡ं рд╡рд╣ рд▓ोрдХ рд╕ेрд╡рдХ рдж्рд╡ाрд░ा рдн्рд░рд╖्рдЯ рддрд░ीрдХे рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд╣ाрд╕िрд▓ рдХिрдпा рд╣ुрдЖ рд╕рдордЭा рдЬाрдПрдЧा, рдЙрд╕े рдЕрди्рдпрдеा рд╕ाрдмिрдд рдХрд░рдиे рдХा рджाрдпिрдд्рд╡ рд▓ोрдХ рд╕ेрд╡рдХ рдХा рд╣ोрдЧा।
(3) рдХिрд╕ी рд▓ोрдХ рд╕ेрд╡рдХ рдХो 15 рджिрдиों рдХे рдЕрди्рджрд░ рдЗрд╕ рдмाрдд рдХा рд╕्рдкрд╖्рдЯीрдХрд░рдг рджेрдиे рдХा рдПрдХ рдЕрд╡рд╕рд░ рджिрдпा рдЬाрдПрдЧा, рдХि –
рдХ. рдЗрд╕ рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж рдХे рдЙрдк-рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж (1) рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рд╕рдо्рдкрдд्рддि рд╣ोрдиे рдХी рд╕्рдеिрддि рдоें, рдХ्рдпा рдЙрд╕рдиे рдХिрд╕ी рднी рдкिрдЫрд▓े рд╕ाрд▓ों рдоें рдЙрд╕ рд╕рдо्рдкрдд्рддि рдХो рдШोрд╖िрдд рдХिрдпा рдеा।
рдЦ. рдЗрд╕ рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж рдХे рдЙрдк-рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж (2) рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рд╕рдо्рдкрдд्рддि рд╣ोрдиे рдХी рд╕्рдеिрддि рдоें, рд╕्рдкрд╖्рдЯीрдХрд░рдг рджेрдиे рдХे рд▓िрдП рдХि рдЙрд╕े рд▓ोрдХ рд╕ेрд╡рдХ рдХे рд╕्рд╡ाрдоिрдд्рд╡ рдоें рдХ्рдпों рдирд╣ीं рд╕рдордЭा рдЬाрдиा рдЪाрд╣िрдП।
(4) рдпрджि рд▓ोрдХ рд╕ेрд╡рдХ рдЗрд╕ рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж рдХे рдЙрдк-рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж (3) рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рд╕рди्рддुрд╖्рдЯिрдкूрд░्рдг рдЬрд╡ाрдм рдк्рд░рджाрди рдХрд░рдиे рдоें рд╡िрдлрд▓ рд░рд╣рддा рд╣ै рддो, рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдРрд╕ी рд╕рднी рд╕рдо्рдкрдд्рддिрдпों рдХो рдЬрдм्рдд рдХрд░ рд▓ेрдЧा।
(5) рдЗрд╕ рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж рдХे рдЙрдк-рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж (3) рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдЬिрд╕рдХे рд▓िрдП рдиोрдЯिрд╕ рдЬाрд░ी рдХी рдЬाрддी рд╣ै, рдЙрди рд╕рдо्рдкрдд्рддिрдпों рдХा рд╣рд╕्рддाрди्рддрд░рдг рдиोрдЯिрд╕ рдЬाрд░ी рдХрд░рдиे рдХी рддिрдеि рдХे рдмाрдж рдЕрдоाрди्рдп рд╕рдордЭी рдЬाрдПंрдЧी।
(6) рд▓ोрдХрдкाрд▓, рдЙрдЪिрдд рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдХे рд▓िрдП рдРрд╕ी рдЬाрдирдХाрд░ी рдЖрдп рдХрд░ рд╡िрднाрдЧ рдХो рд╕ूрдЪिрдд рдХрд░ेрдЧा.
(7) рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдЙрд╕ рдЖрджेрд╢ рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдЕрдкीрд▓ рдЙрдкрдпुрдХ्рдд рдЕрдзिрдХाрд░ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХे рдЙрдЪ्рдЪ рди्рдпाрдпाрд▓рдп рдоें рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा, рдЬो рдЕрдкीрд▓ рджाрдЦिрд▓ рдХрд░рдиे рдХे рддीрди рдоाрд╣ рдХे рдЕрди्рджрд░ рдоाрдорд▓े рдХा рдиिрд░्рдгрдп рдХрд░ेрдЧा-
рдкрд░рди्рддु, рдЙрдк-рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж (4) рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдЖрджेрд╢ рдХे 30 рджिрди рдмीрдд рдЬाрдиे рдХे рдмाрдж рдХिрд╕ी рдЕрдкीрд▓ рдкрд░ рд╡िрдЪाрд░ рдирд╣ीं рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा.
(8) рдЗрд╕ рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдЬрдм्рдд рд╕рдорд╕्рдд рд╕рдо्рдкрдд्рддिрдпों рдХो рдиीрд▓ाрдоी рдоें рд╕рдмрд╕े рдЬ्рдпाрджा рдмोрд▓ी рд▓рдЧाрдиे рд╡ाрд▓े рдХो рджी рдЬाрдПрдЧी। рдЙрд╕рдХी рдЖрдзी рдЖрдп рдХो рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдж्рд╡ाрд░ा рднाрд░рдд рдХे рд╕рдоेрдХिрдд рдХोрд╖ рдоें рдЬрдоा рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा। рд╢ेрд╖ рд░рдХрдо рдХो рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдж्рд╡ाрд░ा рдЕрдкрдиे рдЦुрдж рдХे рдк्рд░рд╢ाрд╕рди рдХे рд▓िрдП рдЗрд╕्рддेрдоाрд▓ рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै.
рдкрд░рди्рддु рдпрджि рдХिрд╕ी рдоाрдорд▓े рдоें рдЕрдкीрд▓ рджाрдЦिрд▓ рдХी рдЧрдИ рд╣ै рддो рдЕрдкीрд▓ рдХे рдиिрдкрдЯाрд░े рддрдХ рдХोрдИ рдиीрд▓ाрдоी рдирд╣ीं рд╣ोрдЧी.
28рдЦ (1) рд╕ंрд╕рдж рдХे рдХिрд╕ी рдЪुрдиाрд╡ рдХे рдкूрд░ा рд╣ोрдиे рдХे рддीрди рдоाрд╣ рдХे рдмाрдж, рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ рдж्рд╡ाрд░ा рднाрд░рдд рдХे рдЪुрдиाрд╡ рдЖрдпोрдЧ рдХे рдкाрд╕ рдк्рд░рд╕्рддुрдд рд╕рдо्рдкрдд्рддि рдХे рдм्рдпौрд░े рдХी рддुрд▓рдиा рдЖрдпрдХрд░ рд╡िрднाрдЧ рдХे рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдЙрд╕рдХे рдЖрдп рдХे рд╕्рд░ोрдд рд╕े рдХрд░ेрдЧा। рдЬिрди рдоाрдорд▓ों рдЬ्рдЮाрдд рд╕्рд░ोрддों рд╕े рдЬ्рдпाрджा рд╕рдо्рдкрдд्рддि рдкाрдпी рдЬाрддी рд╣ै, рд╡рд╣ рдЙрдкрдпुрдХ्рдд рдХाрд░्рдпрд╡ाрд╣ी рд╢ुрд░ू рдХрд░ेрдЧा।
(2) рдХिрд╕ी рд╕ंрд╕рдж рд╕рджрд╕्рдп рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдпрд╣ рдЖрд░ोрдк рд▓рдЧрддा рд╣ै рдХि рдЙрд╕рдиे рд╕ंрд╕рдж рдоें рдорддрджाрди рдХрд░рдиे рдпा рд╕ंрд╕рдж рдоें рд╕рд╡ाрд▓ рдЙрдаाрдиे рдпा рдЕрди्рдп рдХिрд╕ी рд╡िрд╖рдп рд╕рд╣िрдд рд╕ंрд╕рдж рдХे рдХिрд╕ी рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдоें рд░िрд╢्рд╡рдд рд▓ी рд╣ै рддो, рд╕ंрд╕рдж рд╕рджрд╕्рдп рдЬिрд╕ рд╕рджрди рдХा рд╕рджрд╕्рдп рд╣ै рддрджाрдиुрд╕ाрд░, рд▓ोрдХрд╕рднा рд╕्рдкीрдХрд░ рдпा рд░ाрдЬ्рдп рд╕рднा рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдХे рдкाрд╕ рд╢िрдХाрдпрдд рдХी рдЬा рд╕рдХрддी рд╣ै. рдРрд╕ी рд╢िрдХाрдпрддों рдкрд░ рдиिрдо्рди рддрд░ीрдХे рд╕े рд╕ुрдирд╡ाрдИ рд╣ोрдЧी:
рдХ. рд╢िрдХाрдпрдд рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрдиे рдХे рдПрдХ рдоाрд╣ рдХे рдЕрди्рджрд░ рдЙрд╕े рдЖрдЪाрд░рдиीрддि рд╕рдоिрддि рдХे рдкाрд╕ рдЖрдЧे рднेрдЬा рдЬाрдПрдЧा।
рдЦ. рдЖрдЪाрд░рдиीрддि рд╕рдоिрддि рдПрдХ рдоाрд╣ рдХे рдЕрди्рджрд░ рдиिрд░्рдгрдп рдХрд░ेрдЧी рдХि рдЙрд╕ рдкрд░ рдХ्рдпा рдХिрдпा рдЬाрдиा рд╣ै।
29 рдк्рд░рддिрдиिрдзिрдпों рдХो рдХाрд░्рдпрднाрд░ рд╕ौंрдкрдиे рдХी рд╢рдХ्рддि:
(1) рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдЕрдкрдиे рдоाрддрд╣рддों рдХो рд╢рдХ्рддिрдпां рдФрд░ рдХाрд░्рдп рд╕ौंрдкрдиे рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ी рд╣ोрдЧा.
(2) рдРрд╕े рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рдХी рдУрд░ рд╕े рдЕрдкрдиी рд╢рдХ्рддिрдпों рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдХрд░ рдЬो рдХाрд░्рдп рдХिрдП рдЬाрдПрдЧा, рдЙрд╕े рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдж्рд╡ाрд░ा рдХिрдпा рдоाрдиा рдЬाрдПрдЧा.
рдкрд░рди्рддु рдиीрдЪे рд▓िрдЦे рдЧрдП рдХाрд░्рдп рдкीрда рдж्рд╡ाрд░ा рд╣ी рдкूрд░े рдХिрдП рдЬाрдПंрдЧे рдФрд░ рдЗрди्рд╣ें рдХिрд╕ी рдФрд░ рдкрд░ рдк्рд░рдд्рдпाрдпोрдЬिрдд рдирд╣ीं рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा.
рдХ. рдХिрд╕ी рдоाрдорд▓े рдоें рдЕрднिрдпोрдЬрди рд╢ुрд░ू рдХрд░рдиे рдХा рдЖрджेрд╢ рджेрдиा.
рдЦ. рд╕ीрд╕ीрдПрд╕ рд╕ंрдЪाрд▓िрдд рдиिрдпрдоों рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдХिрд╕ी рд╕рд░рдХाрд░ी рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдХो рдмрд░्рдЦाрд╕्рдд рдХрд░рдиा.
рдЧ. рдЕрдиुрднाрдЧ 10 рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рдФрд░ рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХे рдЦिрд▓ाрдл рд╢िрдХाрдпрдд рдкрд░ рдЖрджेрд╢ рдЬाрд░ी рдХрд░рдиा.
рдШ. рд╕ंрдпुрдХ्рдд рд╕рдЪिрд╡ рдФрд░ рдЙрд╕рд╕े рдКрдкрд░ рдХे рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдоाрдорд▓ों рдХी рд╢िрдХाрдпрддों рдкрд░ рдЖрджेрд╢ рдЬाрд░ी рдХрд░рдиा.
30. рд╕рдордп рд╕ीрдоा:
(1) рдЕрдиुрднाрдЧ 9 рдХे рдЙрдкрднाрдЧ (1) рдХे рдЕंрд░्рддрдЧрдд рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдоें рдк्рд░ाрд░рдо्рднिрдХ рдЬांрдЪ рд╢िрдХाрдпрдд рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрдиे рдХे рдПрдХ рдорд╣ीрдиे рдоें рдкूрд░ी рд╣ो рдЬाрдиी рдЪाрд╣िрдП.
рдкрд░рди्рддु рдЕрдЧрд░ рдЬांрдЪ рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рд╕рдордп рд╕ीрдоा рдХे рднीрддрд░ рдкूрд░ी рдирд╣ीं рд╣ोрддी рд╣ै, рддो рдЬांрдЪ рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХो рдЗрд╕рдХा рдХाрд░рдг рдмрддाрдиे рдХे рд▓िрдП рдЬ़िрдо्рдоेрджाрд░ рдоाрдиा рдЬाрдПрдЧा.
(2) рдХिрд╕ी рдЖрд░ोрдк рдХी рдЬांрдЪ рд╢िрдХाрдпрдд рдоिрд▓рдиे рд╕े рдЫрд╣ рдорд╣ीрдиे рдФрд░ рдХिрд╕ी рднी рдкрд░िрд╕्рдеिрддि рдоें рдПрдХ рд╡рд░्рд╖ рдХे рднीрддрд░ рдкूрд░ी рдХी рдЬाрдПрдЧी .
(3) рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХी рдУрд░ рд╕े рджाрдпрд░ рдЕрднिрдпोрдЬрди рдкрд░ рд╕ुрдирд╡ाрдИ рдПрдХ рд╡рд░्рд╖ рдХे рднीрддрд░ рдкूрд░ी рд╣ो рдЬाрдиी рдЪाрд╣िрдП. рд╕्рдердЧрди рдЕрддि рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпों рдоें рд╣ी рджिрдП рдЬाрдиे рдЪाрд╣िрдП.
30рдХ. рдкाрд░рджрд░्рд╢िрддा рдФрд░ рд╕ूрдЪрдиा рдХे рдЕрдзिрдХाрд░ рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ाрд░्рдердиा рдкрдд्рд░:
(1) рд▓ोрдХрдкाрд▓ рд╣рд░ рд╕ूрдЪрдиा рдХो рд╡ेрдмрд╕ाрдЗрдЯ рдкрд░ рдоुрд╣ैрдпा рдХрд░ाрдиे рдХा рд╣рд░ рд╕рдо्рднрд╡ рдк्рд░рдпाрд╕ рдХрд░ेрдЧा.
(2) рдХिрд╕ी рдоाрдорд▓े рдХी рдЬांрдЪ рдкूрд░ी рд╣ो рдЬाрдиे рдХे рдмाрдж, рдЙрд╕рд╕े рдЬुрдб़े рд╕рднी рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬ рдЖрдо рдЬрдирддा рдХे рд▓िрдП рдЙрдкрд▓рдм्рдз рд╣ोंрдЧे. рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХो рдпрд╣ рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬ рд╡ेрдмрд╕ाрдЗрдЯ рдкрд░ рдбाрд▓рдиे рдХा рдпрдеाрд╕рдо्рднрд╡ рдк्рд░рдпाрд╕ рдХрд░рдиा рд╣ोрдЧा.
рдкрд░рди्рддु, рдЬाрдирдХाрд░ी рджेрддे рд╕рдордп рдЗрд╕ рддрде्рдп рдХा рдз्рдпाрди рд░рдЦा рдЬाрдП рдХि рдЬिрд╕ рд╡्рдпрдХ्рддि рдиे рдЕрдкрдиी рдкрд╣рдЪाрди рдЫुрдкाрдиे рдХी рдмाрдд рдХрд╣ी рд╣ै рдФрд░ рдХोрдИ рдРрд╕ी рд╕ूрдЪрдиा рдЬिрд╕рд╕े рджेрд╢ рдХी рдЖрди्рддрд░िрдХ рдФрд░ рдмाрд╣्рдп рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдХो рдЦрддрд░ा рд╣ो, рдХो рдк्рд░рдХрдЯ рдирд╣ीं рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा.
31. рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рд╢िрдХाрдпрддों рдкрд░ рдЬुрд░्рдоाрдиा:
(1) рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдоें рдЙрд▓्рд▓ेрдЦिрдд рд╣ोрдиे рдХे рдмाрд╡рдЬूрдж, рдпрджि рдХोрдИ рд╡्рдпрдХ्рддि рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдХोрдИ рдРрд╕ी рд╢िрдХाрдпрдд рдХрд░рддा рд╣ै, рдЬिрд╕рдоें рдХोрдИ рдЖрдзाрд░ рдпा рд╕ाрдХ्рд╖्рдп рдХा рдЕрднाрд╡ рд╣ो рдФрд░ рд╡рд╣ рдХिрд╕ी рдк्рд░ाрдзिрдХाрд░ों рдХो рддंрдЧ рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХो рдХी рдЧрдИ рд╣ो, рддो, рд▓ोрдХрдкाрд▓ рд╢िрдХाрдпрддрдХрд░्рддा рдкрд░ рдЬो рдЙрдЪिрдд рд╕рдордЭे рд╡рд╣ рдЬुрд░्рдоाрдиा рд▓рдЧा рд╕рдХрддा рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рдХिрд╕ी рдПрдХ рдоाрдорд▓े рдоें рдХुрд▓ рдЬुрд░्рдоाрдиा рд░ुрдкрдпे рдПрдХ рд▓ाрдЦ рд╕े рдЬ्рдпाрджा рдирд╣ीं рд╣ोрдЧा।
рдкрд░рди्рддु рд╕ुрдирд╡ाрдИ рдХा рд╡ाрдЬिрдм рдЕрд╡рд╕рд░ рджिрдпे рдмрдЧैрд░ рдХोрдИ рдЬुрд░्рдоाрдиा рдирд╣ीं рд▓рдЧाрдпा рдЬा рд╕рдХрддा।
рдЗрд╕рдХे рд╕ाрде рд╣ी рдпрд╣ рднी рдХि рд╕िрд░्рдл рдЗрд╕рд▓िрдП рдХि рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдЬांрдЪ рдХे рдмाрдж рдоाрдорд▓ा рд╕ाрдмिрдд рдирд╣ीं рд╣ो рдкाрдпा рд╣ो, рддो рдЗрд╕ рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж рдХे рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдХे рд▓िрдП рд╢िрдХाрдпрддрдХрд░्рддा рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдРрд╕ा рдирд╣ीं рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा.
(2) рд╡рд╣ рдЬुрд░्рдоाрдиा рднूрдоि рд░ाрдЬрд╕्рд╡ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдмрдХाрдпा рдЕрдиुрд╕ाрд░ рд╡рд╕ूрд▓े рдЬा рд╕рдХрдиे рдпोрдЧ्рдп рд╣ोрдЧा.
(3) рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдПрдХ рдмाрд░ рдЬो рд╢िрдХाрдпрдд рдпा рдЖрд░ोрдк рдХрд░ рджी рдЧрдИ рд╣ो рдЙрд╕े рд╡ाрдкрд╕ рд▓ेрдиे рдХी рдЕрдиुрдорддि рдирд╣ीं рд╣ोрдЧी.
31рдХ. рдиिрд╡ाрд░рдХ рдЙрдкाрдп:
(1) рд▓ोрдХрдкाрд▓, рдиिрдпрдоिрдд рд╕рдордп рдЕрди्рддрд░ाрд▓ рдкрд░, рдЕрдкрдиे рдЕрдзिрдХाрд░ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдкрдб़рдиे рд╡ाрд▓े рд╕рднी рд▓ोрдХ рдк्рд░ाрдзिрдХрд░рдг рдХे рдХाрд░्рдп рдкрдж्рдзрддि рдХा рдпा рддो рд╕्рд╡рдпं рдЕрдерд╡ा рдХिрд╕ी рдЕрди्рдп рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдЕрдз्рдпрдпрди рдХрд░ेрдЧा рдФрд░ рд╕рдо्рдмрди्рдзिрдд рд▓ोрдХ рдк्рд░ाрдзिрдХрд░рдг рд╕े рд╡िрдЪाрд░-рд╡िрдорд░्рд╢ рдХрд░рдХे, рдРрд╕े рдиिрд░्рджेрд╢ рдЬाрд░ी рдХрд░ेрдЧा рдЬिрд╕े рд╡рд╣ рднрд╡िрд╖्рдп рдоें рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдХी рдШрдЯрдиाрдУं рдХो рд░ोрдХрдиे рдХे рд▓िрдП рдЙрдЪिрдд рд╕рдордЭे।
(2) рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рдмाрд░े рдЬाрдЧрд░ूрдХрддा рдЙрдд्рдкрди्рди рдХрд░рдиे рдПрд╡ं рдЖрдо рдЬрдирддा рдХो рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рд░ोрдХрдиे рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рднी рдЙрдд्рддрд░рджाрдпी рд╣ोрдЧा।
31рдЦ. рдкुрд░рд╕्рдпोрдЬрдиा:
(1) рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХो рд╕рд░рдХाрд░ рдХे рднीрддрд░ рдФрд░ рдмाрд╣рд░ рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдХे рдЦिрд▓ाрдл рд╢िрдХाрдпрдд рджрд░्рдЬ рдХрд░ाрдиे рд╡ाрд▓े рд╡्рдпрдХ्рддिрдпों рдХो рдкुрд░рд╕्рдХृрдд рдХрд░, рдЖрдо рдЬрдирддा рдХो рдк्рд░ोрдд्рд╕ाрд╣िрдд рдХрд░рдиा рдЪाрд╣िрдП.
(2) рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХो рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рдХी рдпोрдЬрдиा рд▓ाрдЧू рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рднी рддैрдпाрд░ рд░рд╣рдиा рдЪाрд╣िрдП рдЬिрд╕рдоें рд╢िрдХाрдпрддрдХрд░्рддा рдХो рдЖрд░्рдеिрдХ рддौрд░ рдкрд░ рднी рдкुрд░рд╕्рдХृрдд рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХे. рд▓ेрдХिрди, рдпрд╣ рдкुрд░рд╕्рдХाрд░ рд░ाрд╢ि рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рд╕े рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓े рдиुрдХрд╕ाрди рдХी 10 рдлीрд╕рджी рд╕े рдЕрдзिрдХ рдирд╣ीं рд╣ोрдиी рдЪाрд╣िрдП.
32. рдХाрдиूрди рдмрдиाрдиे рдХा рдЕрдзिрдХाрд░:
(1) рд╕рд░рдХाрд░ рдЕрдзिрдХाрд░िрдХ рдЧрдЬрдЯ рдоें рдЕрдзिрд╕ूрдЪрдиा рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рдк्рд░ाрд╡рдзाрдиों рдХो рдк्рд░рднाрд╡ рдоें рд▓ाрдиे рдХे рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рд╕े рдиिрдпрдо рдмрдиाрдПрдЧी।
рдкрд░рди्рддु рдРрд╕े рдиिрдпрдо рдХेрд╡рд▓ рд▓ोрдХрдкाрд▓ рд╕े рд╡िрдЪाрд░-рд╡िрдорд░्рд╢ рдХрд░рдХे рд╣ी рдмрдиाрдпे рдЬाрдПंрдЧे।
(2) рдЦाрд╕рдХрд░, рдПрд╡ं рдкूрд░्рд╡рдЧाрдоी рдк्рд░ाрд╡рдзाрдиों рдХी рд╡्рдпाрдкрдХрддा рдкрд░ рдк्рд░рддिрдХूрд▓ рдк्рд░рднाрд╡ рдбाрд▓े рдмрдЧैрд░, рдРрд╕े рдиिрдпрдо рдиिрдо्рди рдк्рд░рджाрди рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं :
рдХ. рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдФрд░ рд╕рджрд╕्рдпों рдХो рджेрдп рднрдд्рддे, рдкेंрд╢рди рдФрд░ рдЕрди्рдп рд╕ेрд╡ा рд╢рд░्рддों рдХे рд╕ंрдмंрдз рдоें;
рдЦ. рдЕрдиुрднाрдЧ 11 рдХे рдЙрдкрднाрдЧ (2) рдХे рдЦрдг्рдб (рдПрдЪ) рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдкाрд╕ рдПрдХ рд╕िрд╡िрд▓ рдЕрджाрд▓рдд рдХी рд╢рдХ्рддिрдпां рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрдиीं рдЪाрд╣िрдП.
(2рдХ) рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХो рд╕ुрдЪाрд░ू рд░ूрдк рд╕े рдЪрд▓ाрдиे рдХे рд▓िрдП рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХो рдЕрдкрдиे рдиिрдпрдо рдмрдиाрдиे рдХी рдЫूрдЯ рд╣ोрдиी рдЪाрд╣िрдП.
рдХ. рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рд╕्рдЯाрдл рдФрд░ рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдЖрджि рдХे рд╡ेрддрди, рднрдд्рддे, рднрд░्рддी рдФрд░ рдЕрди्рдп рд╕ेрд╡ाрдУं рдХे рдмाрд░े рдоें;
рдЦ. рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдоें рдоाрдорд▓े рджрд░्рдЬ рдХрд░ाрдиे рдФрд░ рдХाрд░्рдпрд╡ाрд╣ी рд╢ुрд░ू рдХрд░рдиे рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा.
рдЧ. рдЗрд╕рдХे рд╕ाрде рд╣ी рдХोрдИ рдЕрди्рдп рд╡िрд╖рдп, рдЬिрд╕рдоें рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рдЕंрд░्рддрдЧрдд рдХाрдиूрди рдмрдиाрдиा рдЬрд░ूрд░ी рд╣ो.
(3) рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдмрдиे рдХिрд╕ी рдиिрдпрдо рдХो рдкूрд░्рд╡рд╡्рдпाрдкी рдк्рд░рднाрд╡ рдХे рд╕ाрде рдмрдиाрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै рдФрд░ рдЬрдм рдРрд╕ा рдиिрдпрдо рдмрдиाрдпा рдЬाрддा рд╣ै рддो рд╕ंрд╕рдж рдХे рджोрдиों рд╕рджрдиो рдХे рд╕рдордХ्рд╖ рд╡рдХ्рддрд╡्рдп рдоें рдиिрдпрдо рдмрдиाрдиे рдХी рд╡рдЬрд╣ рдХो рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा.
(4) рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдоें рд╡िрднिрди्рди рдк्рд░ाрд╡рдзाрдиों рдоें рд╡рд░्рдгिрдд рд╕рдордп рд╕ीрдоा рдХा рдХрдб़ाрдИ рд╕े рдкाрд▓рди рдХрд░ेрдЧा. рдЗрд╕े рд╣ाрд╕िрд▓ рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП, рд▓ोрдХрдкाрд▓ рд╣рд░ेрдХ рд╕्рддрд░ рдХे рдкрджाрдзिрдХाрд░ी рдХे рд▓िрдП рдоाрдирдХ рддрдп рдХрд░ेрдЧा рдФрд░ рдХाрд░्рдп рдХे рдмोрдЭ рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рд╕ंрдЦ्рдпा рдоें рдкрджाрдзिрдХाрд░िрдпों рдПрд╡ं рдмрдЬрдЯ рдХी рдЬрд░ूрд░рдд рдХा рдЖрдХрд▓рди рдХрд░ेрдЧा.
32рдХ. рдпрд╣ рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХा рдХрд░्рд░्рддрд╡्рдп рд╣ोрдЧा рдХि рдЕрдкрдиे рд╕्рдЯाрдл рдХो рдиिрдпрдоिрдд рдЕрди्рддрд░ाрд▓ рдоें рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖िрдд рдХрд░े рдФрд░ рдЙрдирдХे рдХौрд╢рд▓ рдоें рд╕ुрдзाрд░ рдХे рд▓िрдП рдЕрди्рдп рд╕рднी рдХрджрдо рдЙрдаाрдпे рдФрд░ рд▓ोрдЧों рдХे рд╕ाрде рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдХрд░рдиे рдХे рд╕ोрдЪ рдоें рдмрджрд▓ाрд╡ рд▓ाрдП।
рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХो рд╣рд░ рд╕्рдкрд░ рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓े рдХाрд░्рдп рдХे рдоाрдирджрдг्рдбों рдХो рд╕ूрдЪीрдмрдж्рдз рдХрд░рдиा рд╣ोрдЧा. рдЗрд╕рдХे рдмाрдж рдХाрд░्рдп рдХी рдоाрдд्рд░ा рдХो рдз्рдпाрди рдоें рд░рдЦрддे рд╣ुрдП рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рд▓ोрдЧों рдХी рднрд░्рддी рдХी рдЬрд░ूрд░рдд рдФрд░ рдмрдЬрдЯ рдХा рд╣िрд╕ाрдм рд▓рдЧाрдиा рд╣ोрдЧा.
33. рдХрдаिрдиाрдЗрдпों рдХो рджूрд░ рдХрд░рдиा :- рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдоें рдХुрдЫ рднी рд╣ोрдиे рдХे рдмाрд╡рдЬूрдж, рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि, рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рд╕ाрде рд╡िрдЪाрд░-рд╡िрдорд░्рд╢ рдХрд░рдХे рдпा рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХे рдиिрд╡ेрджрди рдкрд░ рдиिрдо्рди рдЖрджेрд╢, рдРрд╕े рдк्рд░ाрд╡рдзाрди рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै-
(1) рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рдк्рд░ाрд╡рдзाрдиों рдХो рдк्рд░рднाрд╡ी рд╕ंрдЪाрд▓рди рдоें рд▓ाрдиे рдХे рд▓िрдП
(2) рдХेрди्рдж्рд░ीрдп рд╕рддрд░्рдХрддा рдЖрдпोрдЧ рдХे рд╕рдордХ्рд╖ рд▓ंрдмिрдд рдкूрдЫрддाрдЫ рдПрд╡ं рдЬांрдЪ рдХो рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдж्рд╡ाрд░ा рдЬाрд░ी рд░рдЦрдиे рдХे рд▓िрдП।
34 . рдХाрдиूрди рдмрдиाрдиे рдХी рд╢рдХ्рддि :- рд╕ंрд╕्рдеा рдХे рдЕрдмाрдз рдХ्рд░िрдпाрдХрд▓ाрдк рдПрд╡ं рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рд╡िрднिрди्рди рдк्рд░ाрд╡рдзाрдиों рдХे рдк्рд░рднाрд╡ी рдХ्рд░िрдпाрди्рд╡рдпрди рдХे рд▓िрдП рд▓ोрдХрдкाрд▓ рдХो рдЕрдкрдиे рд╡िрдиिрдпрдо рдмрдиाрдиे рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ рд╣ोрдЧा।
35. рдпрд╣ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдЕрди्рдп рд╕рднी рдХाрдиूрдиों рдХे рдк्рд░ाрд╡рдзाрдиों рд╕े рд╕рд░्рд╡ोрдкрд░ि рд╣ोрдЧा।
(indiaagainstcorruption.org рд╕े рд╕ाрднाрд░) 
рджेрд╢ рдХेрд╡рд▓ рднूрдоि рдХा рдПрдХ рдЯुрдХрдб़ा рдирд╣ीं ! рдкрдд्рд░рдХाрд░िрддा рд╡्рдпрд╡рд╕ाрдп рдирд╣ीं рдПрдХ рдоिрд╢рди рд╣ै-рдпुрдЧрджрд░्рдкрдг
рдпрд╣ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдЬो рдХрднी рд╡िрд╢्рд╡рдЧुрд░ु рдеा,рдЖрдЬрднी рдЗрд╕рдоें рд╡рд╣ рдЧुрдг,рдпोрдЧ्рдпрддा рд╡ рдХ्рд╖рдорддा рд╡िрдж्рдпрдоाрди рд╣ै! рдЖрдУ рдоिрд▓рдХрд░ рдЗрд╕े рдмрдиाрдпें- рддिрд▓рдХ