YDMS рдЪрд░्рдЪा рд╕рдоूрд╣

Friday, March 8, 2013

рдоाрди्рдпрддा рдзрд░ोрд╣рд░ рдЬ्рдЮाрди рд╡िрдЬ्рдЮाрди рд╢ैрд▓ी: рдпे рдм्рд▓ाрдЧ рджेрдЦें


рдоाрди्рдпрддा рдзрд░ोрд╣рд░ рдЬ्рдЮाрди рд╡िрдЬ्рдЮाрди рд╢ैрд▓ी: рдпे рдм्рд▓ाрдЧ рджेрдЦें
рдзрд░्рдо рд╕ंрд╕्рдХृрддि:- http://www.dharmsanskrutidarpan.blogspot.com/ 
рдЬ्рдЮाрди рд╡िрдЬ्рдЮाрди:- http://www.gyaanvigyaandarpan.blogspot.com/ 
рдЬीрд╡рди рд╢ैрд▓ी:- http://www.jeevanshailydarpan.blogspot.com/ 

рдкрд░्рдпрдЯрдирдзрд░ोрд╣рд░:- http://www.paryatandharohardarpan.blogspot.com/
рд╢्рд░ी рд░ाрдо рд╕ेрддु: 
рд╣ाрд▓ рд╣ी рдоें рдХेंрдж्рд░ीрдп рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рд╕ुрдк्рд░ीрдо рдХोрд░्рдЯ рдХो рд╕ूрдЪिрдд рдХिрдпा рд╣ै рдХि рдЙрд╕рдиे рд░ाрдорд╕ेрддु рдХे рдоुрдж्рджे рдкрд░ рдЧрдаिрдд рдпрд╣ рдЖрд░.рдХे. рдкрдЪौрд░ी рд╕рдоिрддि рдХी рд░िрдкोрд░्рдЯ рдХो рд╕ेрддु рд╕рдоुрдж्рд░рдо рдкрд░िрдпोрдЬрдиा рдХो рдЧंрднीрд░ рддрде्рдпों рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рд▓ेрдиे рдХे рд╡िрдЪाрд░ рдХो рдиिрд░рд╕्рдд рдХрд░ рджिрдпा рд╣ै। рдЖрд░.рдХे. рдкрдЪौрд░ी рд╕рдоिрддि рдХी рд░िрдкोрд░्рдЯ рдиे рд╕ेрддु рд╕рдоुрдж्рд░рдо рдХो рди рдХेрд╡рд▓ рдЖрд░्рдеिрдХ рдФрд░ рдкाрд░िрд╕्рдеिрддिрдХ рдЕрд▓ाрднрдХाрд░ी рдкрд░िрдпोрдЬрдиा рдХрд░ाрд░ рджिрдпा рдеा рдФрд░ рдпрд╣ां рддрдХ ​​рдХि рд╢्рд░ी рд░ाрдорд╕ेрддु рдХे рдЗрддрд░ рдПрдХ рдЕрди्рдп рд╡ैрдХрд▓्рдкिрдХ рдоाрд░्рдЧ рдХा рд╕ुрдЭाрд╡ рджिрдпा рд╣ै। рдЗрд╕ рд╕рдоिрддि рдХे рдЗрддрд░, рдХрдИ рд╡िрд╢ेрд╖рдЬ्рдЮों рдиे рд░ाрдорд╕ेрддु рд╡िрдз्рд╡ंрд╕ рдХे рд╕ाрде рднाрд░рдд рдХे рд╕рдоुрдж्рд░ рдоें рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдХрдИ рдоूрд▓्рдпрд╡ाрди рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рд╕ंрдкрджा рдХे рдирд╖्рдЯ рд╣ोрдиे рдХी рд╢ंрдХा рд╡्рдпрдХ्рдд рдХी рд╡ рдЗрд╕рдХे рдХाрд░рдг рд╕ूрдиाрдоी рдХा рднी рдмрдв़ рд╕рдХрддा рд╣ै, рдХिрди्рддु рдЗрди рд╕рднी рд╕ुрдЭाрд╡ों рдХी рдЕрдирджेрдЦी рдХрд░рдХे рд╕рд░рдХाрд░ рд╕ेрддु рдЧिрд░ाрдиे рдкрд░ рддुрд▓ी рд╣ुрдИ рд╣ै।
   рдЗрд╕ рдХे рдЕрддिрд░िрдХ्рдд, рд░ाрдорд╕ेрддु рди рдХेрд╡рд▓ рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдФрд░ рдзрд░्рдо рдХा рдЕрдкिрддु рднाрд░рдд рдХे рдЕрд╕्рддिрдд्рд╡ рдХा рднी рдПрдХ рдЕрднिрди्рди рдЕंрдЧ рд╣ै। рдк्рд░ाрдЪीрди рд╢ाрд╕्рдд्рд░ों рдоें рднाрд░рдд рдХे рдЖрдХाрд░ рдХो 'рдЖрд╕ेрддु - рд╣िрдоाрдЪрд▓' рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै рдЬिрд╕рдХा рдЕрд░्рде рд╣ै рдХि рдпрд╣ рджेрд╢ рдЗрд╕ рд╕ेрддु рд╕े рд╣िрдоाрдЪрд▓ рддрдХ рдлैрд▓ा рд╣ै। рдпрджि рд╕ेрддु рд╡рд╣ाँ рдирд╣ीं рд╣ै рддो рднाрд░рдд рдХी рдкрд╣рдЪाрди рдХा рдПрдХ рдк्рд░рддीрдХ рдЦो рдЬाрдПрдЧा।
рдпूрдкीрдП рд╕рд░рдХाрд░ рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдХे рдХрдИ рдк्рд░рддीрдХों/рдоाрдирджंрдбों рдХो рдирд╖्рдЯ рдХрд░рдиे рдоें рд▓рдЧी рд╣ुрдИ рд╣ै। рдпрд╣ рдмрд╣ुрдд рджुрд░्рднाрдЧ्рдпрдкूрд░्рдг рд╣ै рдФрд░ рд╣ाрд╕्рдпाрд╕्рдкрдж рд╣ै рдХि 5 рд╡рд░्рд╖ рдкрд╣рд▓े рдХेंрдж्рд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рд╕ुрдк्рд░ीрдо рдХोрд░्рдЯ рдоें рдПрдХ рд╢рдкрде рдкрдд्рд░ рдоें рдХрд╣ा рдеा рдХि рд░ाрдо рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдирд╣ीं рд╣ै। рд╣ाрд▓ांрдХि рдпрд╣ рдЬрдиाрдХ्рд░ोрд╢ рдХा рд╕ाрдордиा рдХрд░рдиे рдкрд░ рд╡ाрдкрд╕ рд▓िрдпा рдЧрдпा рдеा। рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рдХे рдЕрдиाрд╡рд╢्рдпрдХ рдк्рд░рд╢्рди рд╢्рд░ी рд░ाрдо рдЬрдирдо рднूрдоि рдХे рд╕ंрдмंрдз рдоें рднी рдЙрдаाрдпे рдЬाрддे рд░рд╣े рд╣ै।
рд╡िрдбंрдмрдиा рдпрд╣ рд╣ै рдХि рд░ाрд╡рдг рдХे рджेрд╢ рдпाрдиी рд╢्рд░ीрд▓ंрдХा рдХी рд╕рд░рдХाрд░ рдЖрдзिрдХाрд░िрдХ рддौрд░ рдкрд░ рднрдЧрд╡ाрди рд░ाрдо рдХो рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдоाрдирддी рд╣ै рдФрд░ рдЙрдирд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╕्рдеाрдиों рдХी рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा/рд╕ंрд░рдХ्рд╖िрдд рдХрд░рддी рд╣ै рдФрд░ рдЕрдкрдиी рд░ाрдо рдХे рджेрд╢ рдХी рд╕рд░рдХाрд░ рдХी рд╕ोрдЪ рдпрд╣ рд╣ै। рдЬрдм рднाрд░рдд рдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ рд╡िрджेрд╢ी рд╢ाрд╕рди рдХे рдЕрдзीрди рдеा, рд╢्рд░ी рд░ाрдо рдФрд░ рд░ाрдорд╕ेрддु рдкрд░ рд╣рдорд▓े рдХा рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рдк्рд░рдпाрд╕, рдирд╣ीं рдХिрдпा рдЧрдпा рдеा। рдЬो рдмाрдд 'рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬ़ рдФрд░ рдФрд░ंрдЧрдЬेрдм' рдХрд░рдиे рдХे рдмाрд░े рдоें рд╕ोрдЪ рднी рдирд╣ीं рд╕рдХрддा рдеा, рд╕ंрдк्рд░рдЧ рд╕рд░рдХाрд░ рдХрд░рдиे рдкрд░ рддुрд▓ी рд╣ै।
рдпрд╣ рд╕рд░рдХाрд░ рдХा рддрд░्рдХ рд╣ै рдХि 800 рдХрд░ोрдб़ рдЦрд░्рдЪ рдХिрдпा рдЬाрдиे рдХे рдмाрдж рд╕ेрддु рд╕рдоुрдж्рд░рдо рдкрд░िрдпोрдЬрдиा рдХो рдЖрдЧे рдмрдв़рдиा рдЪाрд╣िрдП। рдРрд╕ा рд▓рдЧрддा рд╣ै рдХि рдЗрд╕ рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рдкैрд╕े рдХे рд▓िрдП рдЕрдкрдиी рдИрдоाрдирджाрд░ी рдФрд░ рдЧрд░िрдоा рдХो рдХрдо рдХिрдпा рд╣ै। рдФрд░ рдЕрдм рдкैрд╕े рдХेрд▓िрдП рднрдЧрд╡ाрди рд░ाрдо рддрдХ рдХो рдмेрдЪ рджेрдиे рдХा рдк्рд░рдпाрд╕ рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ै। рд╕рдн्рдпрддाрдУं рдХी рдорд╣िрдоा рдХा рдк्рд░рддीрдХ рдкैрд╕े рдХे рд▓िрдП рдирд╣ीं рдмрджрд▓рддे рд╣ैं।

рднाрдЬрдкा рдХा рдпрд╣ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдордд рд╣ै рдХि рдпрджि рд╡рд╣ рд╕рдд्рддा рдоें рдЖрддी рд╣ै, рдпрд╣ рдкрдЪौрд░ी рд╕рдоिрддि рдХी рд╕िрдлाрд░िрд╢ों рдХो рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдХрд░ेंрдЧे। рдЪाрд╣े рд╕ेрддु рд╕рдоुрдж्рд░рдо рдкрд░िрдпोрдЬрдиा рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рд╡ैрдХрд▓्рдкिрдХ рдоाрд░्рдЧ рд▓िрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै рдпा рдЗрд╕ рдкрд░िрдпोрдЬрдиा рдХो рдЦрдд्рдо рдХрд░ рджिрдпा рдЬाрдиा рд╣ोрдЧा рд╣рдо рдХिрд╕ी рднी рдХीрдордд рдкрд░ рд╢्рд░ी рд░ाрдорд╕ेрддु рдХा рд╡िрдз्рд╡ंрд╕ рдирд╣ीं рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा рдХ्рдпोंрдХि рдпрд╣ 
рдХрд░ोрдб़ों рд╣िंрджुрдУं рдХी рдЖрд╕्рдеा рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рдПрдХ рдоुрдж्рджा рд╣ै। рд╢्рд░ी рд░ाрдорд╕ेрддु рдПрдХ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕्рдоाрд░рдХ рдШोрд╖िрдд рдХрд░рдиे рдФрд░ рдЗрд╕े рдкाрдиे рдХे рд▓िрдП рд╕ंрдпुрдХ्рдд рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рд╕ंрдШ рдж्рд╡ाрд░ा рд╡िрд╢्рд╡ рд╡िрд░ाрд╕рдд рдШोрд╖िрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░рдпाрд╕ рдХрд░ेंрдЧे।

рд╣िंрджुрдд्рд╡ рдФрд░ рдЕрд▓्рдкрд╕ंрдЦ्рдпрдХ:
рд╣िंрджुрдд्рд╡:
рд╣िंрджुрдд्рд╡ рдПрдХ рдоुрдж्рджा рд╣ै рдЬिрд╕рдХे рд▓िрдП рднाрдЬрдкा рдХो рдЕрдкрдиे рд╡िрд░ोрдзीрдпों рдж्рд╡ाрд░ा рд▓рдХ्рд╖िрдд рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।:
рд╣िंрджुрдд्рд╡ рдХ्рдпा рд╣ै рдПрдХ рдЙрджाрд╣рд░рдг рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рд╕рдордЭрддे рд╣ैं। рдЕрдЧрд╕्рдд 2009 рдоें рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд▓ेрдЦрдХ рд▓िрд╕ा рдоिрд▓рд░ рдХे рдПрдХ рд▓ेрдЦ 'рд╣рдо рд╕рдм рд╣िंрджू рд╣ो рд░рд╣े рд╣ैं' рдк्рд░рддिрд╖्рдаिрдд рдЕंрддрд░рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкрдд्рд░िрдХा рди्рдпूрдЬ рд╡ीрдХ рдоें рд▓िрдЦा рдеा।  рдпрд╣ рдЗрд╕ рд▓ेрдЦ рдоें рд▓िрдЦा рдЧрдпा рд╣ै рдХि рдХрд░ोрдб़ों рдЕрдоेрд░िрдХी рд▓ोрдЧ рд╢ाрдХाрд╣ाрд░ी рднोрдЬрди, рдпोрдЧ, рдз्рдпाрди, рд╣рд░्рдмрд▓ рджрд╡ा рдХी рджिрд╢ा рдоें рддेрдЬी рд╕े рдЖрдХрд░्рд╖िрдд рд╣ो рд░рд╣े рд╣ैं। рдФрд░ рдЗрддрдиा рд╣ी рдирд╣ीं рдЗрд╕ рд▓ेрдЦ рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рднрдЧрд╡ाрди рдХो рдкाрдиे рдХे, рдкूрдЬा рдХे рдПрдХ рд╕े рдЕрдзिрдХ рдвंрдЧ, рд╡िрдЪाрд░ рдФрд░ рдоाрд░्рдЧ рдХे рдк्рд░рддि рдЖрдХрд░्рд╖рдг, рдФрд░ рдкुрдирд░्рдЬрди्рдо рдХी рд╕्рд╡ीрдХाрд░्рдпрддा рднी рдЕрдоेрд░िрдХा рдоें рдмрдв़ рд░рд╣ी рд╣ै। рддो рдЕрдирдЬाрдиे рдоें рдЕрдоेрд░िрдХा рдХे рд▓ोрдЧों рдоें рд╣िंрджू рдоूрд▓्рдпों рдХे рдк्рд░рддि рд░ुрдЭाрди рдмрдв़ рд░рд╣े рд╣ैं। рд▓ेрдЦ рд╕े рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ै рдХि рд╣िंрджुрдд्рд╡ рдПрдХ рд╕ंрдк्рд░рджाрдп рдирд╣ीं рд╣ै, рдпрд╣ рдЬीрд╡рди рдХी рдПрдХ рд╢ैрд▓ी рд╣ै, рдЬो рдХिрд╕ी рднी рд╡्рдпрдХ्рддि рдЬीрд╡рди рдХे рд╡िрднिрди्рди рдЖрдпाрдоों рдХो рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХрд░рддी рд╣ै। 1995 рдоें рд╕ुрдк्рд░ीрдо рдХोрд░्рдЯ рдиे рднी рдЕрдкрдиे рдиिрд░्рдгрдп рдоें рдпрд╣ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХрд░ рджिрдпा рд╣ै рдХि рд╣िंрджुрдд्рд╡ рди рдПрдХ рдзрд░्рдо рдФрд░ рди рд╣ी рдПрдХ рд╕ंрдк्рд░рджाрдп рд╣ै, рдЕрдкिрддु рдПрдХ рдЬीрд╡рди рд╢ैрд▓ी рд╣ै।
рджोрд╕्рддों, рдпрд╣ рдПрдХ рдЬीрд╡рди -рд╢ैрд▓ी рд╣ै, рдЬिрд╕рдоे рди рдХेрд╡рд▓ рднाрд░рдд рдХे рд▓िрдП рдмрд▓्рдХि рдкूрд░े рд╡िрд╢्рд╡ рдХे рд▓िрдП рд╢ांрддि рдФрд░ рдЕрд╣िंрд╕ा рдХा рд╕ंрджेрд╢ рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдпрд╣ рдЬिрд╕рдиे рд╡िрд╢्рд╡ рдХो рдмुрдж्рдз рдФрд░ рдЧांрдзी рджिрдпा рд╣ै। рдпрд╣ рдЬीрд╡рди рдХी рд╢ैрд▓ी рд╣ै рдХि рдЬिрд╕рдоे рдЕрдХेрд▓े рдзрд░्рдо рдпा рдоाрдирд╡ рддो рдХ्рдпा, рдЬीрд╡िрдд рдФрд░ рдиिрд░्рдЬीрд╡ рдк्рд░ाрдгिрдпों рдоें рднी рд╕рдоाрди рд░ूрдк рд╕े рджेрд╡рдд्рд╡ рджेрдЦрддे рд╣ै। рдПрдХाрдд्рдо рдоाрдирд╡рд╡ाрдж рдХे рд░ूрдк рдоें рдкंрдбिрдд рджीрдирджрдпाрд▓ рдЙрдкाрдз्рдпाрдп рдж्рд╡ाрд░ा рдк्рд░рддिрдкाрджिрдд рднी, рдЬो рд╣рдоाрд░ी рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рд╡िрдЪाрд░рдзाрд░ा рд╣ै, рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдХे рдЗрди рд╢ाрд╢्рд╡рдд рдоूрд▓्рдпों рдХा рд╕рдордХाрд▓ीрди рд╕्рдкрд╖्рдЯीрдХрд░рдг рджेрддी рд╣ै।

рд╣िंрджुрдд्рд╡ рдФрд░ рдЕрд▓्рдкрд╕ंрдЦ्рдпрдХ:
рджोрд╕्рддों, рд╣िंрджुрдд्рд╡ рдпрд╣ рдЬीрд╡рди рдХी рд╢ैрд▓ी рд╣ै рдХि рдЬिрд╕рдХे рдХाрд░рдг рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рд╕рднी рдзрд░्рдоो рдХा рдЕрд╕्рддिрдд्рд╡ рд╣ै। рднाрд░рдд рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рдПрдХрдоाрдд्рд░ рджेрд╢ рд╣ै рдЬрд╣ां рди рдХेрд╡рд▓ рд╕рднी рдзрд░्рдоों рдЕрдкिрддु рдЙрдирдХे рд╕рднी рд╕ंрдк्рд░рджाрдпों рдХे рд▓ोрдЧ рдкाрдП рдЬाрддे рд╣ैं। рдоेрд░ी рдЬाрдирдХाрд░ी рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЗрд╕्рд▓ाрдо рдоें 72 рдлिрд░рдХे рд╣ैं। рдпрд╣ां 72 рдлिрд░рдХे рдХे рдЕрдиुрдпाрдпिрдпों рдХे рд▓ोрдЧ рд╣ैं। рдИрд╕ाрдЗрдпों рдХे рдмीрдЪ рди рдХेрд╡рд▓ рд░ोрдорди рдХैрдеोрд▓िрдХ, рдк्рд░ोрдЯेрд╕्рдЯेंрдЯ, рд╕ाрддрд╡ें рджिрди рдзрд░्рдоाрди्рддрд░рдг рдЕрдкिрддु рдкूрд░्рд╡ी рд░ूрдв़िрд╡ाрджी рдФрд░ рд╕ीрд░िрдпाрдИ рдЪрд░्рдЪ рднी рднाрд░рдд рдоें рдкाрдП рдЬाрддे рд╣ैं। рдпрджि рдкूрд░े рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рдХोрдИ рдЬрдЧрд╣ рд╣ै рдЬрд╣ां рдпрд╣ूрджिрдпों рддो рдирд╣ीं рд╕рддाрдпा рдЧрдпा рдпрд╣ рднाрд░рдд рд╣ै। рдкाрд░рд╕ी рдЖрдЬ рднाрд░рдд рдоें рд╣ी рдкाрдП рдЬाрддे рд╣ैं। рдЗрд╕рд▓िрдП рднाрд░рдд рдХे рдЗрд╕ рдоिрд╢्рд░िрдд рд╕рдоाрдЬ рдХा рдЖрдзाрд░ рд╣िंрджुрдд्рд╡ рд╣ै рдФрд░ рд╣рдо рд╣рдоाрд░ी рдЗрд╕ी рд╡िрдЪाрд░рдзाрд░ा рд╕े рдк्рд░ेрд░рдгा рд▓े рдХрд░ рдЖрдЧे рдмрджें।
 рднाрд░рддीрдп рдЬрдирддा рдкाрд░्рдЯी рдиे рд╕рдоाрдЬ рдоें рдзрд░्рдо рдФрд░ рдЬाрддि рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдХрднी рд╕ौрддेрд▓ा рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдирд╣ीं рдХिрдпा рд╣ै। рдЗрд╕ рдзाрд░рдгा рд╕े рдк्рд░ेрд░िрдд рд╣ोрдиे рдХे рдиाрддे рдкाрд░्рдЯी рдХे рдПрдХ рдХाрд░्рдпрдХрд░्рдд्рддा рдХे рд░ूрдк рдоें рдоैंрдиे рд╕рджा рдоेрд░े рдорди рдоें рдпрд╣ рднाрд╡ рд░рдЦा рд╣ै। рдЙрдд्рддрд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдХे рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдХे рд░ूрдк рдоें, рдЬрдм рдоैंрдиे рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдиिрд╡ाрд╕ рдоें рд╕рдоाрдЬ рдХे рд╡िрднिрди्рди рд╡рд░्рдЧों рдХी рдкंрдЪाрдпрддों рдХा рдЖрдпोрдЬрди рдХिрдпा рддो рдоैंрдиे рдЕрд░рдмी рдФрд░ рдлाрд░рд╕ी рдорджрд░рд╕ों рдХी рдкंрдЪाрдпрддों рдХा рднी рдЖрдпोрдЬрди рдХिрдпा।
рд╡िрд╢्рд╡ рдХे рдЬ्рдЮाрдд рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдоें рдПрдХрдоाрдд्рд░ рджेрд╢ рд╣ै рдФрд░ рдпрд╣ рдЬीрд╡рди рдХी рд╢ैрд▓ी рд╣ै рдХि рдЬिрд╕рдХे рдХाрд░рдг рднाрд░рдд рдиे рдЕрди्рдп рджेрд╢ों рдкрд░ рдЬीрдд рдХрд░ рднाрд░рдд рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рдХрд░рдиे рдпा рдХेрд╡рд▓ рдЙрди्рд╣ें рджाрд╕ рдмрдиाрдиे рдХी рдЪाрд╣ рдоें рдХрднी рдЖрдХ्рд░рдордг рдирд╣ीं рдХिрдпा। рдпрд╣ рдЬीрд╡рди рдХी рд╢ैрд▓ी рд╣ै рдЬो рдХिрд╕ी рдПрдХ рд╡्рдпрдХ्рддि рдХो рд╡िрд╢्рд╡ рдХे рджेрд╢ों рдХो рдЬीрддрдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ेрд░िрдд рдирд╣ीं рдХрд░рддी рд╣ै, рдЕрдкिрддु рд▓ोрдЧों рдХे рджिрд▓ рдХो рдЬीрддрдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ेрд░िрдд рдирд╣ीं рдХрд░рддी рд╣ै। рд╣िंрджुрдд्рд╡ рдХे рд╕ंрдмंрдз рдоें рднाрдЬрдкा рдХी рдзाрд░рдгा рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ै рдЬो рдХि рд╣рдоाрд░े рд╕рдо्рдоाрдирдиीрдп рдЕрдЯрд▓ рдмिрд╣ाрд░ी рд╡ाрдЬрдкेрдпी рдиे 1950 рдоें рдПрдХ рдпुрд╡ा рдиेрддा рдХे рд░ूрдк рдоें рд╡्рдпрдХ्рдд рдХिрдпा рдеा।

"рд╣ो рдХрд░ рд╕्рд╡рддрди्рдд्рд░ рдоैрдиे рдХрдм рдЪाрд╣ा, рдоैं рдХрд░ рд▓ूँ рдЬрдЧ рдХो рдЧुрд▓ाрдо,
рдоैрдиे рддो рд╕рджा рд╕िрдЦाрдпा рд╣ै, рдХрд░рдиा рдЕрдкрдиे рдорди рдХो рдЧुрд▓ाрдо,
рднू - рднाрдЧ рдирд╣ी рд╢рдд рд╢рдд рдоाрдирд╡ рдХे рд╣ृрджрдп рдЬीрддрдиे рдХा рдиिрд╢्рдЪрдп,
рд╣िंрджू рддрди -рдорди,  рд╣िंрджू рдЬीрд╡рди, рд░рдЧ рд░рдЧ рд╣िंрджू рдоेрд░ा рдкрд░िрдЪрдп। "

рднाрд░рдд рдХे рднрд╡िрд╖्рдп рдХे рд▓िрдП рдХेрд╡рд▓ рднाрдЬрдкा рдХ्рдпों ?:
рджोрд╕्рддों, рднाрд░рдд рдпुрд╡ाрдУं рдХा рдПрдХ рджेрд╢ рд╣ै рдФрд░ 21 рд╡ीं рд╕рджी рдоें рд╣рд░ рдпुрд╡ा рднाрд░рдд рдХो рдПрдХ рдорд╣ाрди рджेрд╢ рдХे рд░ूрдк рдоें рджेрдЦрдиा рдЪाрд╣рддा рд╣ै। рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХा рдЧрдарди рдЖрдЬाрджी рдХे рдкрд╣рд▓े 19 рд╡ीं рд╕рджी рдоें рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬों рдж्рд╡ाрд░ा рдХिрдпा рдЧрдпा рдеा рдФрд░ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдиे 20 рд╡ीं рд╕рджी рдоें рдЕрдкрдиे рдХो рдЪрд░рдо рдкрд░ рджेрдЦा, рдХिрди्рддु рднाрдЬрдкा рдХा рдпрд╣ рдЧрдарди 20 рд╡ीं рд╕рджी рдоें рдЖрдЬाрджी рдХे рдмाрдж рдХिрдпा рдЧрдпा рдеा рдФрд░ рдЬрдм рднाрд░рдд рдиे 21 рд╡ीं рд╕рджी рдоें рдк्рд░рд╡ेрд╢ рдХिрдпा рдЕрдЯрд▓ рдЬी рдХे рдиेрддृрдд्рд╡ рдоें рднाрд░рдд рдХा рдиेрддृрдд्рд╡ рднाрдЬрдкा рдХे рд╣ाрде рдоें рдеा। рджोрд╕्рддों, 20 рд╡ीं рд╕рджी рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХी рдеी рдФрд░ 21 рд╡ीं рд╕рджी  рднाрдЬрдкा рдХी рд╣ोрдЧी।
рд╣рдо рд╕рднी рдЬाрдирддे рд╣ैं рдХि рдЖрдЬाрджी рдХे рдмाрдж рдЬрдм рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рд╕рдд्рддा рдоें рдЖрдИ рддो рдЗрд╕рдиे рдкрд░ाрдзीрдирддा рдХी рд╕рднी рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХो рдмрдиाрдпे рд░рдЦा рд╣ै। рднाрд░рдд рдХो рдХрднी рднी рдЧुрд▓ाрдо рдоाрдирд╕िрдХрддा рд╕े рдмाрд╣рд░ рдирд╣ीं рдЖрдиे рджिрдпा рд╣ै। рд╣рдо рд╣рдоाрд░े рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдФрд░ рдЖрд░्рдеिрдХ рджрд░्рд╢рди рдоें рдХрднी рд░ूрд╕ рдФрд░ рдЕрди्рдп рд╕рдордп рдХрднी рдЕрдоेрд░िрдХा рдХी рдирдХрд▓ рдХрд░рддे рд░рд╣े। рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬों рдХी рд╣рдо рдкрд░ рдеोрдкी рдЗрд╕ рджाрд╕ рдоाрдирд╕िрдХрддा рдХे рдХाрд░рдг рд╣рдордиे рдЕрдкрдиी рдкाрд░ंрдкрд░िрдХ рдЬ्рдЮाрди рдФрд░ рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдХी рдЕрдирджेрдЦी рдХрд░рдиा рдЬाрд░ी рд░рдЦा। рдЖрдЬ рд╡िрд╢्рд╡ рднрд░ рдоें рдпрд╣ рдХрд╣ा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै рдХि рднाрд░рдд рдоें рд╡िрд╢्рд╡ рдХी 'рдмौрдж्рдзिрдХ рдкूंрдЬी рдХेंрдж्рд░' рдмрдирдиे рдХी рдХ्рд╖рдорддा рд╣ै।рдкрд░рди्рддु рдХ्рд╖рдорддा рдХे рдЗрд╕ рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рд╕्рдд्рд░ोрдд рдХो рд╕рдордЭрдиे рдХी рдХ्рд╖рдорддा рдХेрд╡рд▓ рднाрдЬрдкा рдоें рд╣ै।
рдоैं рдпрд╣ рд╕рдм рдХुрдЫ рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдкूрд░्рд╡ाрдЧ्рд░рд╣ рдХे рдХाрд░рдг рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рддрде्рдпों рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдХрд╣ рд░рд╣ा рд╣ूँ। рдЖрдк рд╕рднी рдХे рд╣ाрде рдоें рдЕрдкрдиे рдоोрдмाрдЗрд▓ рдлोрди рд╣ै рдФрд░ рд╣рдо рд╕ंрдЪाрд░ рдХ्рд░ांрддि рдХे рдпुрдЧ рдоें рд░рд╣ рд░рд╣े рд╣ैं। рдпрд╣ рд╕рдЪ рд╣ै рдХि рдпрд╣ рд╕рдм рднाрд░рдд рдиे рдкрд╢्рдЪिрдо рд╕े рд╕ीрдЦा рд╣ै। рд╣рдордиे рдпрд╣ рд╕ीрдЦрдиे рдХे рдмाрдж рд╡िрд╢ेрд╖рдЬ्рдЮрддा рдк्рд░ाрдк्рдд рдХिрдпा рд╣ै, рдХिрди्рддु рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдФрд░ рдк्рд░ौрдж्рдпोрдЧिрдХी рдХे рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рд╣рдордиे рд╡िрд╢्рд╡ рдХो рдХ्рдпा рджिрдпा рд╣ै? рд╣рдо рд╡िрд╢्рд╡ рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рдирдИ рддрдХрдиीрдХ рджेрдиे рдоें рд╕рдХ्рд╖рдо рд╣ै ? рдоुрдЭे рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рд╣ै рдХि рд╣рдо рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рд╕े рдРрд╕ा рдХрд░рдиे рдоें рд╕рдХ्рд╖рдо рд╣ैं। рдХिрди्рддु рдЖрдЬाрджी рдХे рдмाрдж рднी рдПрдХ рд▓ंрдмे рд╕рдордп рддрдХ рд╕рдд्рддा рдоें рд╣ोрдиे рдХे рдмाрдж рдоौрд▓िрдХ рд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХ рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди рдХी рджिрд╢ा рдоें рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдиे рдХрднी рдз्рдпाрди рдирд╣ीं рджिрдпा। рдФрд░ рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХрддा рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдЬो рдПрдХ рдоौрд▓िрдХ рд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХ рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди рдкрд░ рдз्рдпाрди рдХेंрдж्рд░िрдд рдХрд░рддा рд╣ै, рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рдиेрддृрдд्рд╡ рдХрд░рддा рд╣ै। рдЖрдЬ рд╡िрд╢्рд╡ рдХे рд╕рдмрд╕े рд╢рдХ्рддिрд╢ाрд▓ी рджेрд╢ рдЕрдоेрд░िрдХा, рдЬो рдкрд░рдоाрдгु рдмрдо рдХी рдЦोрдЬ рдХрд░рдиे рдХे рдмाрдж рдПрдХ рдорд╣ाрд╢рдХ्рддि рдмрди рдЧрдпा рд╣ै।
рднाрд░рдд рдоें рднी рдХुрдЫ рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рдХा рдХрд░рдиे рдХी рдХ्рд╖рдорддा рд╣ै। рджोрд╕्рддों, рдоैं рднौрддिрдХी рдХा рдПрдХ рдЫाрдд्рд░ рд░рд╣ा рд╣ूँ рддो рдоैं рдоौрд▓िрдХ рднौрддिрдХी рдоें рдХिрдпे рдЧрдпे рдк्рд░рдпोрдЧ рдХी рдУрд░ рдЖрдкрдХा рдз्рдпाрди рдЖрдХрд░्рд╖िрдд рдХрд░рдиा рдЪाрд╣рддा рд╣ूँ।
рд╣рдо рд╕рднी рдЬाрдирддे рд╣ैं рдХि рдоोрдмाрдЗрд▓ рд╕े рдЗंрдЯрд░рдиेрдЯ рдФрд░ рдЯीрд╡ी рд╕рднी рдбिрдЬिрдЯрд▓ рд╕िрдЧ्рдирд▓ों рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдХाрд░्рдп рдХрд░рддे рд╣ैं। рдпрд╣ рдбिрдЬिрдЯрд▓ рд╕ंрдХेрдд рдмрдиाрдиा рддрдм рд╕ंрднрд╡ рд╣ो рдЧрдпा, рдЬрдм рд╕ौ рд╕ाрд▓ рдкрд╣рд▓े рдХ्рд╡ांрдЯрдо рдоैрдХेрдиिрдХ्рд╕ рдХी рдЦोрдЬ рдХी рдеी । рдХ्рд╡ांрдЯрдо рдоैрдХेрдиिрдХ्рд╕ рдХा рдЙрджрдЧрдо рдЬिрд╕ рд╡рд░्рдирд░ рд╣ाрдЗрдЬेрдирдмрд░्рдЧ рдж्рд╡ाрд░ा рдк्рд░рддिрдкाрджिрдд  'рдЕрдиिрд╢्рдЪिрддрддा рдХे рд╕िрдж्рдзांрдд' рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд╣ो рдкाрдпा рдЧрдпा рдеा, рдпрджि рд╣ाрдЗрдЬेрдирдмрд░्рдЧ рдЕрдиिрд╢्рдЪिрддрддा рдХे рд╕िрдж्рдзांрдд рдХो рдк्рд░рддिрдкाрджिрдд рдирд╣ीं рдХрд░рддा, рддрдм рдпрд╣ рдХ्рд╡ांрдЯрдо рдоैрдХेрдиिрдХ्рд╕ рдирд╣ीं рдЖрддा рдЬिрд╕рд╕े рд╡рд░्рддрдоाрди рд╕ंрдЪाрд░ рдХ्рд░ांрддि рдЖрдИ, рдирд╣ीं рдЖ рд╕рдХрддा рдеा।
рд╣ाрдЗрдЬेрдирдмрд░्рдЧ рдиे рдЕрдиिрд╢्рдЪिрддрддा рдХा рдпрд╣ рд╕िрдж्рдзांрдд рдЗрд╕ рджेрд╢ рдХे рд╡ैрджिрдХ рджрд░्рд╢рди рд╕े рд╕ीрдЦा। рд╣ाрдЗрдЬेрдирдмрд░्рдЧ 1929 рдоें рднाрд░рдд рдЖрдпा рдФрд░ рд░рд╡ींрдж्рд░ рдиाрде рдЯैрдЧोрд░ рд╕े рднेंрдЯ рдХी рдеी। рдЗрд╕ рдмैрдардХ рдоें рдЙрд╕рдиे рдЯैрдЧोрд░ рдХे рд╡िрднिрди्рди рд╡ैрджिрдХ рджрд░्рд╢рди рдФрд░ рд╕ैрдж्рдзांрддिрдХ рднौрддिрдХी рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╡िрд╖рдпों рдкрд░ рд╡िрдЪाрд░ - рд╡िрдорд░्рд╢ рдХिрдпा। рд╣ाрдЗрдЬेрдирдмрд░्рдЧ рдХे рд╕рд╣ाрдпрдХ рдФрд░ рдСрд╕्рдЯ्рд░िрдпा рдХे рд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХ Fritj of Capra рдиे рдЕрдкрдиी рдкुрд╕्рддрдХ 'рдЕрд╕ाрдоाрди्рдп рдмुрдж्рдзि' рдоें рдХोрдИ рдкृрд╖्рда 42-43 рдкрд░ рд╕्рд╡рдпं рд▓िрдЦा рд╣ै,"1929 рдоें рд╣ाрдЗрдЬेрдирдмрд░्рдЧ рдиे рдк्рд░рд╕िрдж्рдж рднाрд░рддीрдп рдХрд╡ि рд░рд╡ीрди्рдж्рд░рдиाрде рдЯैрдЧोрд░ рдХे рдЕрддिрдеि рд░ूрдк рдоें рднाрд░рдд рдоें рдХुрдЫ рд╕рдордп рдмिрддाрдпा рд╣ै। рдЬिрдирдХे рд╕ाрде рдЙрд╕рдиे рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдФрд░ рднाрд░рддीрдп рджрд░्рд╢рди рдХे рдмाрд░े рдоें рд▓ंрдмी рдЪрд░्рдЪा рдХी рдеी। рднाрд░рддीрдп рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдХे рдЗрд╕ рдкрд░िрдЪрдп рд╕े рд╣ाрдЗрдЬेрдирдмрд░्рдЧ рдиे рджिрд╡्рдп рджृрд╖्рдЯि рдкाрдИ। рдЙрд╕рдиे рдоुрдЭे рдмрддाрдпा рдХि рд╕ाрдкेрдХ्рд╖рддा, рдкрд░рд╕्рдкрд░ рдЬुрдбाрд╡, рдоाрди्рдпрддा рдФрд░ рднौрддिрдХ рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХрддा рдХे рдоुрд▓рднुрдд рдкрдХ्рд╖ों, рдХे рд░ूрдк рдоें рдирд╢्рд╡рд░рддा, рдЬो рд╕्рд╡рдпं рдХे рдФрд░ рдЙрд╕рдХे рд╕ाрдеी рдХे рд▓िрдП рдЗрддрдиा рдХрдаिрди рдеा, рдЕрдирд╕्рдеिрд░рддा рднौрддिрдХрд╡िрджों, рднाрд░рддीрдп рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рдкрд░ंрдкрд░ा рдХा рдЖрдзाрд░ рдеा, рдЕрдм рд╡рд╣ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ोрдиे рд▓рдЧे рд╣ै।  ।рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдХрд╣ा, 'рдХुрдЫ рд╡िрдЪाрд░ рдЬो рдХि рдмुрдж्рдзि рд╕े рдкрд░े рд▓рдЧрддे рдеे 'рдЯैрдЧोрд░ рдХे рд╕ाрде рдЗрди рд╡ाрд░्рддाрд▓ाрдкों рдХे рдмाрдж рдЕрдЪाрдирдХ рдФрд░ рдЕрдзिрдХ рд╡िрд╡ेрдХрдордп рд▓рдЧрдиे рд▓рдЧा। рдпрд╣ рдоेрд░े рд▓िрдП рдПрдХ рдмрдб़ा рд╕рд╣рдпोрдЧ рдеा।
рдФрд░ рдпूрд░ोрдк рдХी рд╕рд░्рди рдк्рд░рдпोрдЧрд╢ाрд▓ा рдоें рдЧрдд рд╡рд░्рд╖ рдЬुрд▓ाрдИ рдоें рднрдЧрд╡ाрди рдХे рдХрдг рдХो рдЦोрдЬा рдЧрдпा, рдЬिрдирдХा рд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХ рдиाрдо рд╣िрдЧ्рд╕ рдмोрд╕ॉрди рд╣ै। рдпрд╣ 21рд╡ीं рд╕рджी рдХी рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХ рдЦोрдЬ рдоाрдиा рдЧрдпा рд╣ै। рдФрд░ рдпрд╣ рдХрд╣ा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै рдХि рдЗрд╕ рдЦोрдЬ рд╕े 21 рд╡ीं рд╕рджी рдХे рдоाрдирд╡ рдЬीрд╡рди рдоें рдмрдб़ा рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд▓ा рд╕рдХрддे рд╣ैं। рдПрдХ рд╕рдоाрди рд╕िрдж्рдзांрдд рд╕े рдк्рд░ेрд░рдгा рд▓ेрдиे рдХे рднाрд░рдд рдХे рдорд╣ाрди рд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХ рд╕рдд्рдпेрди्рдж्рд░ рдиाрде рдмोрд╕ рдХे рдж्рд╡ाрд░ा 70-80 рд╡рд░्рд╖ рдкрд╣рд▓े рд╕्рдеाрдкिрдд рдХिрдпे рдЧрдпे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдЗрд╕ рдХрдг рдХो рдЦोрдЬा рдЧрдпा рдеा। рдЗрд╕ рдХрдг рдХे рдиाрдо рдоें 'рдмोрд╕ॉрди' рд╢рдм्рдж рд╕рдд्рдпेрди्рдж्рд░ рдиाрде рдмोрд╕ рдХे рдиाрдо рд╕े рд▓िрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдПрд╕.рдПрди. рдмोрд╕ рдХे рдмाрд░े рдоें рдпрд╣ рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै рдХि рд╡рд╣ рд╕рджा рдз्рдпाрди рдХी рдЕрд╡рд╕्рдеा рдоें рд░рд╣рддे рдеे рдФрд░ рдЬिрд╕рд╕े рд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХ рд╕рдорд╕्рдпाрдУं рдХो рддрдд्рдкрд░рддा рдХे рд╕ाрде рд╣рд▓ рдХрд░ рд▓ेрддे рдеे। рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХ рдиीрд▓ рдмोрд╣्рд░ рдиे рднी рдмोрд╕ рдХी рдЗрд╕ рдХ्рд╖рдорддा рдХो рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдХिрдпा рдеा।
рдЗрд╕рдХा рдЕрд░्рде рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдЖрдЬ рдХे рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдХ्рд░ांрддि рдХा рдоूрд▓рднूрдд рд╕िрдж्рдзांрдд рд╣рдоाрд░े рдкाрд╕ рдеा рдФрд░ рднрд╡िрд╖्рдп рдХी рдХ्рд░ांрддि рдХे рдоूрд▓рднूрдд рд╕िрдж्рдзांрдд рднी рд╣рдоाрд░े рдкाрд╕ рд╣ै। рдФрдкрдиिрд╡ेрд╢िрдХ рдоाрдирд╕िрдХрддा рдХे рдЪрд▓рддे рдмрдиी рдиीрддिрдпों рдХे рдХाрд░рдг рд╣рдордиे рдХрднी 'рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдХे рдоूрд▓рднूрдд рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди' рдкрд░ рдирд╣ीं рдз्рдпाрди рджिрдпा। рдФрд░ рдпрд╣ рд╕ोрдЪрдиे рдоें рднी рд╣рдоें рдбрд░ рд▓рдЧрддा рд╣ै рдХि рдЗрди рдоौрд▓िрдХ рд╢ोрдз рдоें рд╣рдоाрд░े рдкाрд░ंрдкрд░िрдХ рдЬ्рдЮाрди рдХे рдЖрдзाрд░ рд╣ै।
рдЬрдм рд╣рдо рд╕рдд्рддा рдоें рдЖрдпेंрдЧे рддो рд╣рдо рдоौрд▓िрдХ рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдФрд░ рднाрд░рддीрдп рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдоें рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджेंрдЧे। рд╣рдо рдоौрд▓िрдХ рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдФрд░ рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди рдХे рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рд╣рдоाрд░े рдкाрд░ंрдкрд░िрдХ рдЬ्рдЮाрди рдХे рд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХ рдкрдХ्рд╖ рдХे рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди рдХो рднी рдмрдв़ाрд╡ा рджेंрдЧे।  21рд╡ीं рд╕рджी рдоें рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рдиेрддृрдд्рд╡ рдХрд░рдиे рдХी рднाрд░рддीрдп рдХ्рд╖рдорддा рдХेрд╡рд▓ рддрдм рд╕ाрдордиे рдЖрдпाрдЧी, рдЬрдм рдоौрд▓िрдХ рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдФрд░ рдоूрд▓рднूрдд рдк्рд░ौрдж्рдпोрдЧिрдХी рд╣рдоाрд░े рдЕрдкрдиे рд╣ोрдЧे।
рд╣рдо рдоौрд▓िрдХ рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдоें рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рдирдП рд╕्рд╡рджेрд╢ी рдк्рд░ौрдж्рдпोрдЧिрдХी рдиिрд░्рдоाрдг рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं। рд░рдХ्рд╖ा рдХे рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рд╣рдо рдЗрд╕ рддрдХрдиीрдХ рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд╣рдеिрдпाрд░ рдмрдиाрдиे рдоें рдЖрдд्рдордиिрд░्рднрд░ рдмрди рд╕рдХрддे рд╣ै।  рдЗрд╕рд▓िрдП рд╣рдоाрд░ी рд╡рд░ीрдпрддा рдЕрди्рдп рд░рдХ्рд╖ा рдЙрдкрдХрд░рдгों рдХे рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдЖрдд्рдордиिрд░्рднрд░ рдмрдирдиा рд╣ोрдЧा। рдпрд╣ рд░рдХ्рд╖ा рдХो рд╕ुрджृрдж рдмрдиाрдиे рдХे рд╕ाрде рдФрд░ рдХрд░ोрдб़ों рдбॉрд▓рд░ рдХी  рдмрдЪрдд рдХे рд▓िрдП рд╣ोрдЧा।
рд╣рдо рдХрд╣рдиे рдХा рдЕрд░्рде рдпрд╣ рд╣ै рдХि рд╡िрд╢्рд╡ рдХो рднाрд░рдд рдХे рдпोрдЧрджाрди рдХे рд░ूрдк рдоें рджेрдЦे рдЬा рд░рд╣े, рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж рдпोрдЧ рдФрд░ рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рддो рд╣ै। рдЧрдгिрдд рдФрд░ рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдХे рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рднी рд╡िрд╢्рд╡ рдХो рдиै рдЦोрдЬें рджेрдиे рдХी рдХ्рд╖рдорддा рднाрд░рдд рдХे рдкाрд░ंрдкрд░िрдХ рдЬ्рдЮाрди рдХे рд╣ै рдЧुрд▓ाрдоी рдХे рдХाрд▓ рдоें рд╣рдо рднूрд▓ рдЧрдП рдеे।
рдЧुрд▓ाрдоी рдХे рдХाрд▓ рдоें рдЧрдаिрдд рдХांрдЧ्рд░ेрд╕, рдЙрд╕ рдЧुрд▓ाрдоी рдоाрдирд╕िрдХрддा рд╕े рдмाрд╣рд░ рдЖрдиे рдоें рдЕрд╕рдлрд▓ рд░рд╣ी рд╣ै। рдЗрд╕рд▓िрдП рд╡िрд╢्рд╡ рд╕्рддрд░ рдкрд░ рднाрд░рдд рдХी рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рдХ्рд╖рдорддा рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░рдиे рдХा рдЖрдд्рдо рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдоें рдХрднी рдеा рд╣ी рдирд╣ीं।
рдоैं рдЖрдкрдХो рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рджिрд▓ाрддा рд╣ूं рдХि рдпрджि рд╣рдо рд╕рдд्рддा рдоें рдЖрддे рд╣ैं рддो рднाрдЬрдкा рдХे рдкाрд╕ рд╡рд╣ рджृрд╖्рдЯी рд╣ै рдЬो рдЙрд╕े рд╡िрд╢्рд╡ рдХे рдмौрдж्рдзिрдХ рдкूंрдЬी рдХा рдХेंрдж्рд░ рдФрд░ рдЙрд╕рд╕े рднी рдЖрдЧे рдпрд╣ рднाрд░рдд рдХो рдлिрд░ рд╕े рдЬрдЧрддрдЧुрд░ू рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं।

рд╡ैрдХрд▓्рдкिрдХ рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा:
рд╣рдо рд╕рднी рдиे 20 рд╡ीं рд╕рджी рдХे рдЕंрддिрдо рджрд╢рдХ рдоें рд╕ाрдо्рдпрд╡ाрдж рдХा рдкрддрди рджेрдЦा рд╣ै рдФрд░ 21рд╡ीं рд╕рджी рдХे рдк्рд░рдердо рджрд╢рдХ рдоें  рдкूंрдЬीрд╡ाрдж рд╣ीрдирддा рд╣ै рдЖрдЬ рдЗрд╕ рд╕рджी рдоें рд╣ी рд╡िрд╢्рд╡ рдХो рдПрдХ рдирдИ рд╡ैрдХрд▓्рдкिрдХ рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ै। рдЙрд╕ рд╡िрдХрд▓्рдк рдХा рдЖрдзाрд░ рдХेрд╡рд▓ рднाрд░рдд рдХे рдкाрд╕ рд╣ै। рд╣рдоें рдпрд╣ рд╕рдордЭрдиे рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ै। рдЗрд╕ рд╡िрдХрд▓्рдк рдХे рдЖрдзाрд░ рднाрд░рдд рдж्рд╡ाрд░ा рд╡िрд╢्рд╡ рдХे рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдоें рджी рдЧрдИ рджो рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рд╡िрд░ाрд╕рдд, рднрдЧрд╡ाрди рдмुрдж्рдз рдФрд░ рдорд╣ाрдд्рдоा рдЧांрдзी рдХे рд╡िрдЪाрд░ों рдоें рдиिрд╣िрдд рд╣ै। рдЬрдмрдХि рдмुрдж्рдз рдиे рдХрд╣ा 'рд╕рдо्рдпрдХ рд╡िрдЪाрд░' рдФрд░ 'рд╕рдо्рдпрдХ рдХрд░्рдо' рдЕрд░्рдеाрдд рдмुрдж्рдз рдХे рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдФрд░ рдЖрд░्рдеिрдХ рджрд░्рд╢рди рдордз्рдп рдоाрд░्рдЧ рдХा рд╣ै। рдХि рдХिрд╕ी рднी рд╡िрдЪाрд░ рдХे рдЪрд░рдо рджृрд╢्рдп рдоें рдирд╣ीं рд▓े рдЬाрдиा рд╣ै -рдЪाрд╣े рд╡рд╣ рдкूंрдЬीрд╡ाрдж рдпा рд╕ाрдо्рдпрд╡ाрдж рд╣ै। рдкं рджीрдирджрдпाрд▓ рдЙрдкाрдз्рдпाрдп рд╡ рджрдд्рддोрдкंрдд рдаेंрдЧрдбी рдХे рдЖрд░्рдеिрдХ рджрд░्рд╢рди рдХा рдЖрдзाрд░ рднी рдпрд╣ी рдеा।
рдкрд╢्рдЪिрдо рдЙрди्рдоुрдЦ рд╡िрдХाрд╕ рдХे рджोрд╖ рдоें рдХेрд╡рд▓ рднाрд░рдд рдирд╣ीं рдмрд▓्рдХि рд╡िрд╢्рд╡ рд╡िрднिрди्рди рдЬрдЯिрд▓ рд╕рдорд╕्рдпाрдУं рд╕े рдШिрд░ा।

рдЙрдкрднोрдХ्рддाрд╡ाрдж рдХे рдЕрддिрд░ेрдХ рд╕े рдмрдЪрддे рд╣ै, рдмрдЪрдиे рдХी рдЙрдкрдпुрдХ्рдд рдк्рд░рд╡ृрддि рдХो рдмрдв़ाрддे рдк्рд░рдХृрддि рдХे рд╕ाрде рд╕ंрддुрд▓рди рдмрдиाрддे рд╣ुрдП, рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рджाрдпिрдд्рд╡ों рдХा рдиिрд░्рд╡ाрд╣ рдХрд░рддे рд╣ुрдП, рд╣рдоाрд░े рдиैрддिрдХ рдоूрд▓्рдпों рдХी рд░рдХ्рд╖ा рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ी рдПрдХ рдирдИ рд╕्рд╡рджेрд╢ी рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рд╣рдоाрд░े рдЖрд░्рдеिрдХ рд╡िрдХाрд╕ рдХा рд╡ैрдХрд▓्рдкिрдХ рдк्рд░ाрд░ूрдк рд╣ोрдЧा। рдпрд╣ рд╡ैрд╢्рд╡ीрдХрд░рдг рдХा рд╡िрд░ोрдз рдирд╣ीं рд╣ोрдЧा, рдХिрди्рддु рдЙрд╕рдХे рджोрд╖ों рдХो рд╕ुрдзाрд░рдиे рдХा рдк्рд░рдпाрд╕ рд╣ोрдЧा рдФрд░ рдкूрд░े рд╡िрд╢्рд╡ рдХो рдПрдХ рдирдИ рджिрд╢ा рджेрдиे рдХे рд▓िрдП рдХाрдо рдХрд░ेंрдЧा।

рддो 21рд╡ीं рд╕рджी рдХे рд▓िрдП рднाрдЬрдкा рдХी рджृрд╖्рдЯि рд╣ै: 
** рд╡ैрдХрд▓्рдкिрдХ рдк्рд░ाрд░ूрдк рд╡्рдпрдп рдирд╣ीं рдмрдЪрдд рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рд╡ैрдХрд▓्рдкिрдХ рдЖрд░्рдеिрдХ рд╡िрдХाрд╕
** рдоौрд▓िрдХ рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдоें рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди
** рдЖрдд्рдордиिрд░्рднрд░ рд░рдХ्рд╖ा рдЙрдд्рдкाрджрди
** рдкाрд░ंрдкрд░िрдХ рднाрд░рддीрдп рдЬ्рдЮाрди рдоें рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди (рдЬैрд╕े рдЬैрд╡िрдХ рдЦेрддी рдПрд╡ं рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж)
** 'рднाрд░рдд рдХो рд╡िрд╢्рд╡ рдХी рдмौрдж्рдзिрдХ рдПрд╡ं рдХृрд╖ि рд░ाрдЬрдзाрдиी рдмрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП
** рддрдм рдпрд╣ рдЧрд░ीрдмी рдФрд░ рдмेрд░ोрдЬрдЧाрд░ी рдЙрди्рдоूрд▓рди рдХे рд╕ाрде рднाрд░рдд рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рдПрдХ рд╢рдХ्рддिрд╢ाрд▓ी рджेрд╢ рдХे рд░ूрдк рдоें рдЙрднрд░ेрдЧा। ** рднाрд░рдд рдХो рдоाрдирд╡ рдЬीрд╡рди рдХे рдЙрдЪ्рдЪрддрдо рдоूрд▓्рдпों рдХे рдЬिрди рдк्рд░рддीрдХों рдХे рд▓िрдП рднрдЧрд╡ाрди рд░ाрдо, рдХृрд╖्рдг рднрдЧрд╡ाрди рд╕े рд▓ेрдХрд░ рдмुрдж्рдз рдФрд░ рдорд╣ाрдд्рдоा рдЧांрдзी рдХे рд░ूрдк рдоें рдЬाрдиा рдЬाрддा рд╣ै, рдЙрди рдХो рд╕्рдеाрдкिрдд рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा।

рдФрд░ рднी рд╣ैं... рдЗрдХ्рдХीрд╕рд╡ीं рд╢рддाрдм्рджी рд╣рдоाрд░ी рд╣ोрдЧी: рднाрдЬрдкा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкрд░िрд╖рдж рдХी рдмैрдардХ 2 -3, рдоाрд░्рдЪ 2013 , рдкूрд░ा рдкрджें http://yuvaadarpan.blogspot.in/2013/03/blog-post.html
http://raashtradarpan.blogspot.in/2013/03/blog-post.html

рдоाрди्рдпрддा рдзрд░ोрд╣рд░ рдЬ्рдЮाрди рд╡िрдЬ्рдЮाрди рд╢ैрд▓ी: рдпे рдм्рд▓ाрдЧ рджेрдЦें
рдзрд░्рдо рд╕ंрд╕्рдХृрддि:- http://www.dharmsanskrutidarpan.blogspot.com/ 
рдЬ्рдЮाрди рд╡िрдЬ्рдЮाрди:- http://www.gyaanvigyaandarpan.blogspot.com/ 
рдЬीрд╡рди рд╢ैрд▓ी:- http://www.jeevanshailydarpan.blogspot.com/ 

рдкрд░्рдпрдЯрдирдзрд░ोрд╣рд░:- http://www.paryatandharohardarpan.blogspot.com/

рдЖрд░्рдеिрдХ рд╕ंрдХрд▓्рдк рдоुрдж्рд░ाрд╕्рдлीрддि рдХी рджрд░ рдФрд░ рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдпूрдкीрдП рд╕рд░рдХाрд░ рдХी рдкрд╣рдЪाрди । рдкूрд░ा рдкрджें, 
рд╕рдо्рдмрдж्рдз рд╡ीрдбिрдпो рджेрдЦें :
1) http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=-xhUX3Moubc
2) http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=GCHwfRKsFIw#!
3) http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=3DR3WO0EfPg
4) 
рд░ाрдЬрдиैрддिрдХ рдк्рд░рд╕्рддाрд╡ рдпूрдкीрдП рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рд░ूрдк рдоें рдбा. рдордирдоोрд╣рди рд╕िंрд╣ рдХे рдФрд░ рд╢्рд░ीрдорддी рд╕ोрдиिрдпा рдЧांрдзी рдХे рдиेрддृрдд्рд╡ рдоें рдЕрдиिрдпंрдд्рд░िрдд рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдХो рдкрд░िрднाрд╖िрдд рдпूрдкीрдП рд╕рд░рдХाрд░। рдкूрд░ा рдкрджें, рд╡ीрдбिрдпो 
1) http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=EkoSiWy2YNY
2) http://www.bjp.org/index.php?option=com_content&view=article&id=8598:points-made-shri-m-venkaiah-naidu-while-intervening-in-debate-on-political-resolution&catid=68:press-releases&Itemid=494

рдЖрд░्рдеिрдХ рдк्рд░рд╕्рддाрд╡ рдкूрд░ा рдкрджें,/ 
рд╡ीрдбिрдпो https://www.youtube.com/playlist?list=PL8Z1OKiWzyBH5cYSl-5k2QwQ-UT5oyRRH
рд░ाрдЬрдиैрддिрдХ рдк्рд░рд╕्рддाрд╡ рдкूрд░ा рдкрджें,/ 
рд╡ीрдбिрдпो https://www.youtube.com/watch?v=CiK-iG_mFL4&list=PL07E4C2D4718D3CC6&index=52

рд╡िрд╢्рд╡рдЧुрд░ु рд░рд╣ा рд╡ो рднाрд░рдд, рдЗंрдбिрдпा рдХे рдкीрдЫे рдХрд╣ीं рдЦो рдЧрдпा | рдЗंрдбिрдпा рд╕े рднाрд░рдд рдмрдирдХрд░ рд╣ी, рд╡िрд╢्рд╡ рдЧुрд░ु рдмрди рд╕рдХрддा рд╣ै; - рддिрд▓рдХ

2 -3, рдоाрд░्рдЪ 2013 рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ीрдп рднाрд╖рдг (рд╢ेрд╖ рднाрдЧ)- рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкрд░िрд╖рдж рдХी рдмैрдардХ, рдирдИ рджिрд▓्рд▓ी,


2 -3, рдоाрд░्рдЪ 2013 рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ीрдп рднाрд╖рдг (рд╢ेрд╖ рднाрдЧ)- рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкрд░िрд╖рдж рдХी рдмैрдардХ,  рдирдИ рджिрд▓्рд▓ी,
рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ीрдп рднाрд╖рдг рдоें рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЕрд╡ैрдз рдмांрдЧ्рд▓ाрджेрд╢ी рдЖрдк्рд░рд╡ाрд╕िрдпों рдХे рдиिрд░्рд╡ाрд╕рди рдХी рдоांрдЧ рдХी рдФрд░ рд╣िंрджुрдд्рд╡ рдХे рдкрдХ्рд╖ рдоें рдХрд╣ा рдХि рд╕ुрдк्рд░ीрдо рдХोрд░्рдЯ рдиे рдЗрд╕рдХे рдкрдХ्рд╖ рдоें рдЬीрд╡рди рдХा рдПрдХ рд░ाрд╕्рддा рдХे рд░ूрдк рдоें рдлैрд╕рд▓े рдХो рдмрд░рдХрд░ाрд░ рд░рдЦा рдеा рдФрд░ рдЙрдирдХा рдХрд╣рдиा рд╣ै рдХि рдпрд╣ рд╣िंрджू рд╣ी рд╣ै рдЬो 'рд╡рд╕ुрдзैрд╡ рдХुрдЯुрдо्рдмрдХрдо' рдоें рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдХрд░ (рд╡िрд╢्рд╡ рдПрдХ рдкрд░िрд╡ाрд░ рд╣ै) рд╕рдмрдХो рдЧрд▓े рд▓рдЧाрддा рд░рд╣ा рд╣ै
2 -3, рдоाрд░्рдЪ 2013 рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ीрдп рднाрд╖рдг (рд░ाрдЬ рдиाрде рд╕िंрд╣ day 1) - рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкрд░िрд╖рдж рдХी рдмैрдардХ, рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рд╡ рдЕрди्рдп
(рдЬрдирддा рд╕े рд╕ीрдзे рдЬुрдб़े рдЕрди्рдп рдоुрдж्рджों рдкрд░ рд╕ीрдзे рд╡ीрдбिрдпो рджेрдЦें,: рд░ाрдЬ рдиाрде рд╕िंрд╣ рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ीрдп рднाрд╖рдг 2 рдоाрд░्рдЪ 2013-  https://www.youtube.com/watch?v=LYgKW66f7_8&list=PL07E4C2D4718D3CC6&index=48)
рд╕рднी рд╡ीрдбिрдпो рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкрд░िрд╖рдж-  https://www.youtube.com/playlist?list=PL07E4C2D4718D3CC6
рд╕рдорд╕्рдпाрдУं рдХा рдкिрдЯाрд░ा рд╡ рдЕрди्рдп рд╡рд░्рдЧ: рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдардк्рдк, рдмेрд░ोрдЬрдЧाрд░ рд╡ рдЕрд╕ंрддोрд╖ рдоें рдЕрдкрд░ाрдзों, рдЖрддंрдХ рд╡ рдирдХ्рд╕рд▓рд╡ाрдж рд╕े рдЬुрдб़рддा рджिрд╢ाрд╣ीрди рдпुрд╡ा। рдЕрдЯрд▓рдЬी рдХे рдиेрддृрдд्рд╡ рдоें рд░ाрдЬрдЧ рд╢ाрд╕рди рд╕े рдоिрд▓े рднрд░े рднрдг्рдбाрд░ рд╡ рджेрд╢ рдХे рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рд╕ंрд╕ाрдзрдиों рдХो рдЦाрд▓ी рдХрд░рдиे рдоें рд▓рдЧे рдШोрдЯाрд▓ों рдХी рд╕рд░рдХाрд░ рд╡ рдн्рд░рд╖्рдЯ рд╢ाрд╕рди рдиे, рд╡िрд╢्рд╡ рдорд╣ाрд╢рдХ्рддि рдХी рджिрд╢ा рдоें рдмрджрддे рдХрджрдо рдХो рдЖрд░्рдеिрдХ рдХुрдк्рд░рдмंрдзрди рд╡ рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдХी рдмेрдб़िрдпों рд╕े рдЬрдХрдб़ рджिрдпा। рдЖрдЬ рднाрд░рддीрдп рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХी рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рд╡िрдХाрд╕ рдХी рджрд░ рд░ाрдЬрдЧ рд╢ाрд╕рди рдХे рд╕рдордп рдХे 8/9 % рд╕े рдЖрдзा рд╕े рдиीрдЪे 4/5 % рд╣ै, рдЬрдмрдХि рдоुрдж्рд░ा рд╕्рдлीрддि рджрд░ 4/5 % рд╕े рдмрдврдХрд░ 8/9 % рд╣ो рдЧрдИ рд╣ै। рдЕрдоीрд░ рдФрд░ рдЧрд░ीрдм рдХे рдмीрдЪ рдХी рдЦाрдИ рдмрд╣ुрдд рддेрдЬी рд╕े рдмрдв़ рд░рд╣ी рд╣ै। рдЬिрд╕े рдЦाрдб़ी, рди्рдпूрдпॉрд░्рдХ рдоें рдмैрдаे рд▓ोрдЧों рдж्рд╡ाрд░ा рджेрдЦा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै, рдХिрди्рддु рдирдИ рджिрд▓्рд▓ी рдоें рдпрд╣ рд▓ोрдЧ рджेрдЦрдиे рдоें рдЕрд╕рдорд░्рде рд╣ैं। рдЧрд░ीрдмों рдХी рдЖंрдЦों рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдЧрд░ीрдмी рдХे рджрд░्рдж рдХो рджेрдЦрдиे рдХी рддुрд▓рдиा рдоें рд╕ंрд╡ेрджрдирд╢ुрди्рдп рднाрд░рдд рд╕рд░рдХाрд░ 32 рд░ुрдкрдпे рдФрд░ 26 рд░ुрдкрдпे рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдЧрд░ीрдмी рд░ेрдЦा рдХे рдЖँрдХрдб़े рдЫुрдкाрдиे рдоें рд▓рдЧी рд╣ुрдИ рд╣ै।
рдЖрд░्рдеिрдХ рджुрд░्рджрд╢ा: рдХिрд╕ाрди рдФрд░ рджрд▓िрдд:
рдЖँрдХрдб़े рдХी рд╣ी рдмाрдд рдХрд░ें рддो рдЗрд╕ рджेрд╢ рдХे 58 % рдХिрд╕ाрди рдЧрд░ीрдмी рд░ेрдЦा рдХे рдЖрд╕рдкाрд╕ рд░рд╣ рд░рд╣े рд╣ैं। рд╡िрдд्рдд рдоंрдд्рд░ाрд▓рдп рдХी рдЙрдЪ्рдЪ рд╢рдХ्рддि рд╕рдоिрддि рдиे рдпрд╣ рдХрд╣ा рдеा рдХि 98 % рдЙрдж्рдпोрдЧ рдЕрд╕ंрдЧрдаिрдд рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рд╣ै рдХिрди्рддु рдЗрд╕ рд╡िрд╢ाрд▓ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдмैंрдХ рдЛрдг рдХा 1.4 % рд╣ी рдЬाрддा рд╣ै। рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХे рдкीрдЫे рдХी рд╕ोрдЪ рдРрд╕ी рд╣ै рдХि рд╡िрдХाрд╕ рдХा рдЙрдЬाрд▓ा рди рдХेрд╡рд▓ рдмрдб़ी рдмрд╣ुрд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдХंрдкрдиिрдпों рдХे рд▓िрдП, рдЕрдкिрддु рдЧांрд╡ों, рд╕рдб़рдХों рдкрд░ рд░िрдХ्рд╢ा рдЪाрд▓рдХों, рдвाрдмे рдоें рдордЬрджूрд░ों, рдХिрд╕ाрдиों рдХो рднी рдкрд╣ुंрдЪрддा рд╣ै рд╣ोрдиा рдЪाрд╣िрдП। рдХृрд╖ि рдкрд░ рдиिрд░्рднрд░ 70 % рдЖрдмाрджी рдХे рджेрд╢ рдоें рдХिрд╕ाрди рдПрдХ рдмрд╣ुрдд рджрдпрдиीрдп рд╣ाрд▓рдд рдоें рд╣ै। рдпूрд░ोрдкीрдп рд╕ंрдШ рдФрд░ рдЕрдоेрд░िрдХा рдЕрдкрдиे рдХिрд╕ाрдиों рдХो рднाрд░ी рд╕рдм्рд╕िрдбी рджे рд░рд╣े рд╣ै। рдЬрдмрдХि рднाрд░рдд, рдЬो рдХृрд╖ि рдк्рд░рдзाрди рджेрд╢ рдХे рд░ूрдк рдоें рдЬाрдиा рдЬाрддा рд╣ै рдПрдХ рдРрд╕ी рдЖрд░्рдеिрдХ рдиीрддि рдХा рдЕрдиुрд╕рд░рдг рдХрд░ рд░рд╣ा рд╣ै рдЬो рдХृрд╖ि рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХे рд▓ोрдЧों рдХो рдЕрди्рдп рдЕрдиुрдд्рдкाрджрдХ рд╡्рдпрд╡рд╕ाрдпों рдоें рд╡िрд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ोрдд्рд╕ाрд╣िрдд рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ै।
рдпрджि рд╣рдо рднाрд░рдд рдХो 21 рд╡ीं рд╕рджी рдоें рд╡िрд╢्рд╡ рдХे рдЕрдЧ्рд░рдгी рджेрдЦрдиा рдЪाрд╣рддे рд╣ैं, рднाрд░рдд рдоें рд╡िрд╢्рд╡ рдХे рдЕрдиाрдЬ рдЙрдд्рдкाрджрди рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рдХेंрдж्рд░ рдмрдирдиे рдХी рдХ्рд╖рдорддा рд╣ै। рднाрд░рдд рдХो рдХेрд╡рд▓ рд╡िрдиिрд░्рдоाрдг, рд╡िрдд्рддीрдп рдпा рдмौрдж्рдзिрдХ рд░ाрдЬрдзाрдиी рдирд╣ीं рдмрдиाрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै, рдХ्рдпोंрдХि рднाрд░рдд рдоें рдкрд░ंрдкрд░ाрдЧрдд рд░ूрдк рд╕े рднौрдЧोрд▓िрдХ, рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдФрд░ рдоाрдирд╡ рд╕ंрд╕ाрдзрди рд╣ै।
рднाрд░рдд рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा, рд╕рдмрд╕े рдЙрдкрдЬाрдК рдФрд░ рд╕рдмрд╕े рдШрдиी рдЖрдмाрджी рд╡ाрд▓ा рднूрднाрдЧ рд╣ै. рдЗрд╕рд▓िрдП рд╣рдоाрд░ी рдЖрд░्рдеिрдХ рдиीрддि рдХो рдЗрд╕ рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдХ्рд╖рдорддा рдХे рд╕рди्рджрд░्рдн рдоें рд░рдЦрдХрд░ рдмрдиाрдпा рдЬाрдиा рдЪाрд╣िрдП।
рднाрдЬрдкा рд╕ुрд╢ाрд╕рди: рд╣рдоाрд░ी рд░ाрдЬ्рдп рд╕рд░рдХाрд░ों рдиे рдХृрд╖ि рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдмрд╣ुрдд рдЕрдЪ्рдЫा рдХाрдо рдХिрдпा рд╣ै। рдпрд╣ рдмाрдд рд╣рдоाрд░े рдХाрдо рдоें рдкрд░िрд▓рдХ्рд╖िрдд рд╣ो рд░рд╣ी рд╣ै।  рдЬрдмрдХि рдЧुрдЬрд░ाрдд рдоें рд╣рд░ рдХिрд╕ाрди рдХे рдкाрд╕ рдПрдХ рдоिрдЯ्рдЯी рдХी рдЧुрдгрд╡рдд्рддा рджिрдЦाрддा рдХाрд░्рдб рд╣ै। рдЧुрдЬрд░ाрдд рдПрдХрдоाрдд्рд░ рдРрд╕ा рд░ाрдЬ्рдп рд╣ै рдЬрд╣ां рднूрдЬрд▓ рдХा рд╕्рддрд░ рдмрдб़ा рд╣ै рдФрд░ рд╕рднी рдХिрд╕ाрдиों рдХो рдоिрдЯ्рдЯी рдХाрд░्рдб рдоिрд▓ рдЧрдпा рд╣ै। рдордз्рдп рдк्рд░рджेрд╢ рдоें рдХृрд╖ि рд╡िрдХाрд╕ рджрд░ 18.96 % рдХे рд░िрдХाрд░्рдб рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдкрд╣ुंрдЪ рдЧрдИ рд╣ै। рдордз्рдп рдк्рд░рджेрд╢ рдХे рдмाрдж рдХрд░्рдиाрдЯрдХ рд░ाрдЬ्рдп рдоें 0% рдм्рдпाрдЬ рдкрд░ рдХिрд╕ाрдиों рдХे рд▓िрдП рдЛрдг рд╕ंрд╡िрддрд░рдг рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рдЕрди्рдп рдФрд░ рдХाрдо рднी рдХिрдпे рдЬाрддे рд╣ैं। рдЧुрдЬрд░ाрдд, рдордз्рдп рдк्рд░рджेрд╢, рдЫрдд्рддीрд╕рдЧрдв़ рдФрд░ рдХрд░्рдиाрдЯрдХ рдоें рд╣рдоाрд░ी рд╕рд░рдХाрд░ों рдж्рд╡ाрд░ा рдХिрдпे рдХाрд░्рдпों рдХा рд╡िрд╡рд░рдг рд╣рдоाрд░े рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░िрдпों рдж्рд╡ाрд░ा рджिрдпा рдЬाрдПрдЧा।
рдпрджि рд╣рдо рд╕рдд्рддा рдоें рдЖрддे рд╣ैं рддो
  • рд╣рдо рди рдХेрд╡рд▓ рдХिрд╕ाрдиों рдХे рд▓िрдП рди्рдпूрдирддрдо рд╕рдорд░्рдерди рдоूрд▓्рдп, рдЕрдкिрддु рдЙрдирдХी рдЖрдп рдХा рдмीрдоा рд╣ो,  'рдХृрд╖ि рдЖрдп рдмीрдоा рдпोрдЬрдиा' рдХो рд▓ाрдЧू рдХрд░ेंрдЧे ।
  • рд╣рдо рдЦाрдж्рдп рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рд╡िрдзेрдпрдХ рдХो рдФрд░ рдЕрдзिрдХ рд╡्рдпाрд╡рд╣ाрд░िрдХ рдмрдиाрдпेंрдЧे рдФрд░ рдЫрдд्рддीрд╕рдЧрдв़ рдХे рд╕рдоाрди рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рд╡िрддрд░рдг рдк्рд░рдгाрд▓ी рдоें рд╕ुрдзाрд░ рд╣ोрдЧा।
  • рд╣рдо рднूрдЬрд▓ рдФрд░ рд╕िंрдЪाрдИ рдХी рд╕рдорд╕्рдпा рдХे рдЙрдЪिрдд рд╕рдоाрдзाрди рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЬрд▓ рдиीрддि рджेंрдЧे।
  • рд╣рдо рдХृрд╖ि рдЛрдг рдХी рдиीрддि рдХा рдкुрдирд░्рдиिрд░्рдзाрд░рдг рдХрд░ेंрдЧे।
  • рд╣рдо рджूрдз рдЙрдд्рдкाрджрди рдФрд░ рдбेрдпрд░ी рдЙрдж्рдпोрдЧ рдХो рдк्рд░ाрдердоिрдХрддा рджेंрдЧे।
  • рдкंрдЬाрдм рдФрд░ рд╣рд░िрдпाрдгा рдоें рдЬрд╣ां рдоिрдЯ्рдЯी рдХी рдЙрд░्рд╡рд░рддा рдоें рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдЙрд░्рд╡рд░рдХों рдХे рдЙрдкрдпोрдЧ рдХे рдХाрд░рдг рд╕े рдХрдоी рдЖрдИ рд╣ै, рднूрдоि рдХी рдЙрд░्рд╡рд░рддा рдмрдв़ाрдиे рдХे рд▓िрдП рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рдкोрд╖рдХ рддрдд्рд╡ рдЙрдЪिрдд рдоुрд▓्рдп рдкрд░ рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдХрд░ाрдпेंрдЧे
  • рд╣рдо рдЧांрд╡ рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдмिрдЬрд▓ी рдФрд░ рдкाрдиी рдХे рд▓िрдП рдПрдХ 'рд╕рдоेрдХिрдд рдиीрддि' рд╕ौрд░ рдКрд░्рдЬा, рдкрд╡рди рдКрд░्рдЬा рдФрд░ рдмाрдпोрдЧैрд╕ рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рджेंрдЧे।
  • рдХृрд╖ि рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдпрдеाрд╕ंрднрд╡ рдЬैрд╡िрдХ рдЦेрддी рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджिрдпा рдЬाрдПрдЧा рдФрд░ рд╕्рд╡рджेрд╢ी рддрдХрдиीрдХ рдЬैрд╕े рдЪाрд╡рд▓ рдЧрд╣рдирддा рдк्рд░рдгाрд▓ी(рдПрд╕рдЖрд░рдЖрдИ) рдХी рддрд░рд╣, рдЧेрд╣ूं рдЧрд╣рдирддा рдк्рд░рдгाрд▓ी (рд╢्рд░ृंрдЧाрд░) рдХी рддрдХрдиीрдХ, рдЬिрд╕рдоें рдХрдо рдкाрдиी рдФрд░ рдЬैрд╡ рдЙрд░्рд╡рд░рдХों рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै, рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдЧेрд╣ूं рдФрд░ рдЪाрд╡рд▓ рдХे рдЙрдд्рдкाрджрди рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджेрдиे рдФрд░ рдЬीрдПрдо рдк्рд░ौрдж्рдпोрдЧिрдХी рдХे рдмिрдиा рдЦेрддी рдХी рдЬाрдпे, рдк्рд░ाрд░ंрднिрдХ рдкрд░ीрдХ्рд╖рдгों рдоें рдкрд░िрдгाрдо рдмрд╣ुрдд рдЙрдд्рд╕ाрд╣ рд╡рд░्рдзрдХ рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ै, рдХो рд▓ाрдЧु рд╡ рдк्рд░ोрдд्рд╕ाрд╣िрдд рдХрд░ेंрдЧे। 
  • We will promote organic farming in agricultural sector as far as possible and promote production of rice and wheat through Swadeshi technology like System of Rice Intensification (SRI), System of Wheat Intensification (SWI) in which less water and organic fertilizers are used and cultivation is done without GM technology. The results are very encouraging in the initial tests.
рдЕрди्рдп рд╡рд░्рдЧ:
рдорд╣िрд▓ाрдУं рд╕े рдЕрдоाрдирд╡ीрдп рдЕрдкрд░ाрдз рдоें рд╡ृрдж्рдзि: 
рдЗрди рдЬрдШрди्рдп рдШрдЯрдиाрдУं рд╕े рджिрд▓्рд▓ी рд╡ рджेрд╢ рддрдб़рдк рдЙрдаे। рд╡рд░्рдоा рдХрдоेрдЯी рдХा рдЧрдарди рд╣ुрдЖ, рдЙрд╕ рдкрд░ рд░िрдкोрд░्рдЯ рдЖрдИ। рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рдЕрдз्рдпाрджेрд╢ рднी рдЬाрд░ी рдХिрдпा, рджेрд╢ рдХे рд╢ांрдд рд╣ोрддे рд╣ी рд╕рд░рдХाрд░ рд╢ांрдд рд╣ो рдЧрдИ। рдЕрдз्рдпाрджेрд╢ рдкрд░ рд╕ंрд╕рдж рдоें рдЪрд░्рдЪा рдХрд░ाрдиे рдХा рд╕рд░рдХाрд░ рдХे рдкाрд╕ рд╕рдордп рдирд╣ीं рд╣ै। рдпрджि рд╣рдоें рд╕рдд्рддा рдоें рдЖрдиे рдХा рдЕрд╡рд╕рд░ рдоिрд▓рддा рд╣ै рддो рд╣рдо рдк्рд░рдпाрд╕ рдХрд░ेंрдЧे рдХि рдРрд╕े рдЕрдоाрдирд╡ीрдп рдЕрдкрд░ाрдз рдоें рдоृрдд्рдпु рджंрдб рдХा рдк्рд░ाрд╡рдзाрди рдХिрдпा рдЬाрдиा рдЪाрд╣िрдП। рдЕрдХेрд▓े рдХрдаोрд░ рджंрдб рдирд╣ीं, рдЗрд╕ рдХे рд▓िрдП рд╡िрднिрди्рди рд╕्рддрд░ों рдкрд░ рдХाрд░्рдп рдХिрдпा рдЬाрдиा рд╣ोрдЧा। рд╕рдмрд╕े рдкрд╣рд▓े, рдкुрд▓िрд╕ рдФрд░ рдк्рд░рд╢ाрд╕рди рдХे рд╕्рддрд░ рдкрд░ рд╕рдХ्рд░िрдпрддा рдХे рд╕ाрде рд╕ंрд╡ेрджीрдХрд░рдг рдмрдв़ाрдиा। рдФрд░ рджूрд╕рд░ी рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХी рднाрдЧीрджाрд░ी рд╕े рд╕рдоाрдЬ рдоें рдЬाрдЧрд░ूрдХрддा рдЕрднिрдпाрди рдЖрдпोрдЬिрдд рдХрд░рдиा । рдФрд░ рддीрд╕рд░े рдиैрддिрдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рдФрд░ рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рдоें рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖рдг рджेрдиा рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рдмрдиाрдпा рдЬाрдиा рдЪाрд╣िрдП।
рдпुрд╡ा:
рднाрд░рдд рдЖрдЬ рдкूрд░े рд╡िрд╢्рд╡ рдХे рд╕рдмрд╕े рдЕрдзिрдХ рдпुрд╡ाрдУं рдХी рдЕंрддрд░рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдЕрд░्рдЬिрдд рдХрдИ рдЙрдкрд▓рдм्рдзिрдпां/рдХीрд░्рддिрдоाрдиों  рдХा рд╕рдмрд╕े рдпुрд╡ा рджेрд╢ рд╣ै। рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рд╕ॉрдл्рдЯрд╡ेрдпрд░ рдЬैрд╕े рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдоें рднाрд░рддीрдп рдпुрд╡рдХों рдиे рдЕрдкрдиी рдкрд╣рдЪाрди рдмрдиाрдИ рд╣ै। рдХिрди्рддु рдПрдХ рдЕрди्рдп рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХрддा рднी рд╣ै рдХि рднाрд░рдд рдХे рдпुрд╡ाрдУं рдХे рджो рддिрд╣ाрдИ рдЧांрд╡ों рдоें рд░рд╣рддे рд╣ैं। рдпрд╣ рдпुрд╡ा рдЬो рд╕рдмрд╕े рдмрдбे рдирдХ्рд╕рд▓ी рдк्рд░рднाрд╡ рдХे рддрд╣рдд рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рдЕрдиुрднाрдЧ рдЭाрд░рдЦрдг्рдб, рдЫрдд्рддीрд╕рдЧрдв़, рдУрдб़िрд╕ा, рдЖंрдз्рд░ рдк्рд░рджेрд╢, рдмंрдЧाрд▓ рдФрд░ рдмिрд╣ाрд░ рдХे рдкिрдЫрдб़े рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдоें рдЧрд░ीрдмी рдФрд░ рдмेрд░ोрдЬрдЧाрд░ी рдХे рд╕ाрде рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдХрд░ рд░рд╣ा рд╣ै। рдХрд╣рдиे рдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рд╣ै рдХि рднाрд░рдд рдоें рдпुрд╡ाрдУं рдХी рд╕рдорд╕्рдпा рд╡िрд╡िрдз рд╣ै рдХिрди्рддु рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рд╕рдорд╕्рдпा рдмेрд░ोрдЬрдЧाрд░ी рдХी рд╣ै। рдХ्рдпोंрдХि рдпрд╣ рдкрд╣рд▓ी рд╕рдорд╕्рдпा рд╣ै рдЬो рдпुрд╡ाрдУं рдХो рдЖрд╕ाрдиी рд╕े рдЕрдкрд░ाрдз рдФрд░ рдЖрддंрдХрд╡ाрдж рдХी рдУрд░ рдЦींрдЪрддी рд╣ै।
рд╕्рд╡рддंрдд्рд░ рднाрд░рдд рдХे рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдоें рдЕрдзिрдХрддрдо рд░ोрдЬрдЧाрд░ рд╕ृрдЬрди рд░ाрдЬрдЧ рд╢ाрд╕рди рдХे рд╕рдордп рдХिрдпा рдЧрдпा рдеा рдФрд░ рдпूрдкीрдП рд╕рд░рдХाрд░ рдХी рдЧрд▓рдд рдЖрд░्рдеिрдХ рдиीрддिрдпों рдХे рдХाрд░рдг рдмेрд░ोрдЬрдЧाрд░ी рдоें рд▓рдЧाрддाрд░ рд╡ृрдж्рдзि рд╣ुрдИ рд╣ै। рдпुрд╡ाрдУं рд╕े рдЬुрдб़ा рд╣ुрдЖ рдПрдХ рдЕрди्рдп рдкрдХ्рд╖ рд╣ै, рдиैрддिрдХ рдоूрд▓्рдпों рдоें рдЧिрд░ाрд╡рдЯ рдХा। рджिрд▓्рд▓ी рд╕ाрдоूрд╣िрдХ рдмрд▓ाрдд्рдХाрд░ рдХे рдоाрдорд▓े рдоें рдПрдХ рддрд░рд╣ рд╕े рдпрд╣ рд╕ंрдХрдЯ рджिрдЦा рднी рд╣ै। рд╕рдоाрдЬ рдФрд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдХे рд╕ाрде рд╣рдоें рдпुрд╡ाрдУं рдХो рднाрд░рддीрдп рдФрд░ рдиैрддिрдХ рдоूрд▓्рдпों рдХे рдк्рд░рддि рд░ूрдЪि рдмрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░рдпाрд╕ рдХрд░рдиा рдЪाрд╣िрдП।
рднाрд░рдд рдоें рд╢рд░рдгाрд░्рдеी: рд╢рд░рдгाрд░्рдеी рд░ाрд╣рдд рдФрд░ рдкुрдирд░्рд╡ाрд╕ рдиीрддि рдХी рдХрдоी рдХे рдХाрд░рдг рднाрд░рдд рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рд╢рд░рдгाрд░्рдеिрдпों рдХो рдЕрдиिрд╢्рдЪिрддрддा рдХे рдмीрдЪ рдЬीрдиा рд╣ोрддा рд╣ै। рдпрджि рд╣рдо рдХो рд╕рд░рдХाрд░ рдмрдиाрдиे рдХा рдЕрд╡рд╕рд░ рдоिрд▓рддा рд╣ै рд╣рдо рдПрдХ рддрд░्рдХрд╕ंрдЧрдд рд╢рд░рдгाрд░्рдеी рдиीрддि рджेंрдЧे।

рдЬрдо्рдоू рдФрд░ рдХрд╢्рдоीрд░: рдЬрдо्рдоू рдФрд░ рдХрд╢्рдоीрд░ рдХे рдЖрддंрдХрд╡ाрджी рд╕ंрдЧрдардиों рдж्рд╡ाрд░ा рдкंрдЪाрдпрдд рд╕्рддрд░ рдкрд░ рд▓ोрдХрддंрдд्рд░ рдХो рдирд╖्рдЯ рдХिрдпा рдЧрдпा рдФрд░ рд╡िрдЧрдд рдПрдХ рд╡рд░्рд╖ рдоें рдХрдИ рд╕рд░рдкंрдЪ рдоाрд░े рдЧрдП рд╣ैं। рдЬрдо्рдоू рдФрд░ рдХрд╢्рдоीрд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдкंрдЪाрдпрддों рдХो рдЖрд░्рдеिрдХ рд╕рд╣рдпोрдЧ рд╡ рд╕рд░рдкंрдЪों рдХी рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдХो рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рдиे рдоें рднी рд╡िрдлрд▓ рд░рд╣ी рд╣ै। рдЖрддंрдХрд╡ाрджी рд╕ंрдЧрдардиों рдиे рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рд░ूрдк рд╕े рд╕рд░рдкंрдЪों рдХो рдд्рдпाрдЧ рдкрдд्рд░ рджेрдиे рдХे рд▓िрдП рдзрдордХाрдпा рд╣ै। рдЗрд╕ рд╕ंрджрд░्рдн рдоें рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдХो рдПрдХ рдкрдд्рд░ рд▓िрдЦा рдЧрдпा рд╣ै, рдХिрди्рддु рдпूрдкीрдП рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рдЗрд╕ рдкрд░ рдЪुрдк्рдкी рдмрдиाрдП рд░рдЦी рд╣ै।
рдЬрдо्рдоू рдПрд╡ं рдХрд╢्рдоीрд░ рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдоें 111 рд╕ीрдЯें рд╣ै рдЬिрдирдоें рд╕े рдкीрдУрдХे рдиिрд╣िрдд 24 рд╕ीрдЯें рдЦाрд▓ी рд░рд╣рддी рд╣ैं। рдЗрд╕ рд░ूрдк рдоें рдоाрдд्рд░ 87 рд╕ीрдЯों рдкрд░ рд╣ी рдЪुрдиाрд╡ рдЖрдпोрдЬिрдд рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं। рд╣рдоें рд▓рдЧрддा рд╣ै рдХि рдкाрдХिрд╕्рддाрдиी рдХрдм्рдЬे рд╡ाрд▓े рдХрд╢्рдоीрд░ рд╕े рд╡िрд╕्рдеाрдкिрдд рд▓ोрдЧों рд╕े рдиाрдоांрдХрди рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рдЗрди 24 рд╕ीрдЯों рдХो рднрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ाрд╡рдзाрди рдмрдиाрдпा рдЬाрдиा рдЪाрд╣िрдП।

рддेрд▓ंрдЧाрдиा рдФрд░ рдЕрд▓рдЧ рд░ाрдЬ्рдп рдХे рдоुрдж्рджे
рддेрд▓ंрдЧाрдиा рдХे рдЧрдарди рдХे рд▓िрдП рдХрдИ рд╡рд░्рд╖ों рд╕े рдЬрди рдЖंрджोрд▓рди рдЪрд▓ рд░рд╣ा рд╣ै рдХिрди्рддु рдпूрдкीрдП рд╕рд░рдХाрд░ рдЬाрди - рдмूрдЭрдХрд░ рдЕрдирджेрдЦी рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ै।  рддेрд▓ंрдЧाрдиा рдХे рдЧрдарди рдХे рдк्рд░рддि рдЕрдкрдиी рдк्рд░рддिрдмрдж्рдзрддा рджрд░्рд╢ाрдиे рдоें рдХेंрдж्рд░ीрдп рдЧृрд╣ рдоंрдд्рд░ी рдиे 28 рдЬрдирд╡рд░ी рдХी рд╕рдордп рд╕ीрдоा рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХी рдеी। рдлिрд░ рднी рддेрд▓ंрдЧाрдиा рдХा рд╕рдкрдиा рдЖрдЬ рддрдХ рд╕ाрдХाрд░ рдирд╣ीं рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдЖрднाрд╕ рд▓рдЧाрдиा рдХрдаिрди рдирд╣ीं рд╣ै рдХि рдЖंрдз्рд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдХी рдпрд╣ рд╕рд░рдХाрд░ рдирдХ्рд╕рд▓ рд╕рдоूрд╣ों рдФрд░ рд╣ैрджрд░ाрдмाрдж рдоें рд╕рдХ्рд░िрдп рдЬेрд╣ाрджी рд╕рдоूрд╣ों рдХे рдк्рд░рддि рдЙрджाрд░ рд╣ै। рдпрд╣ рддेрд▓ंрдЧाрдиा рдЖंрджोрд▓рди рджрдмाрдиे рдоें рдХрдаोрд░рддा рдХो рджेрдЦा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै। рддेрд▓ंрдЧाрдиा рдХे рд▓ोрдЧों рдХी рднाрд╡рдиाрдУं рдХो рд╣рдо рд╕рдордЭрддे рд╣ैं рдФрд░ рдпрджि рдХेंрдж्рд░ рдоें рд░ाрдЬрдЧ рд╕рд░рдХाрд░ рдХा рдЧрдарди рд╣ुрдЖ рддो рд╣рдо рддेрд▓ंрдЧाрдиा рд░ाрдЬ्рдп рдХे рдЧрдарди рдХे рд▓िрдП рдоाрд░्рдЧ рдк्рд░рд╢рд╕्рдд рдХрд░ेंрдЧे।
рд╣рдоाрд░ी (рд░ाрдЬрдЧ) рд░ाрдЬ्рдп рд╕рд░рдХाрд░ें рд╡ рд╕ुрд╢ाрд╕рди : :
рдпूрдкीрдП рд╕рд░рдХाрд░ рдХे рдЕрдиैрддिрдХ рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдФрд░ рдХुрдк्рд░рдмंрдзрди рд╕े рдд्рд░рд╕्рдд рджेрд╢ рдХी рдЬрдирддा рдХे рд▓िрдП, рдЗрд╕ рд╕ंрджрд░्рдн рдоें рдЕрдЯрд▓ рдЬी рдХे рдиेрддृрдд्рд╡ рдоें рд░ाрдЬрдЧ рд╕рд░рдХाрд░ рдХी рд╕्рдоृрддि рд╕्рд╡рд░्рдг рдпुрдЧ рдХी рд╕्рдоृрддि рдХी рддрд░рд╣ рд╣ै। рд╣рдоाрд░ी рдЖрдЬ рдХी рд░ाрдЬ्рдп рд╕рд░рдХाрд░ों рдиे рд╡िрдХाрд╕ рдФрд░ рд╕ुрд╢ाрд╕рди рдХी рдЙрд╕ рдкрд░ंрдкрд░ा рдХो рдЬीрд╡िрдд рд░рдЦा рд╡ рдЕрдиेрдХ рдХीрд░्рддिрдоाрди рднी рдмрдиाрдпे рд╣ै।

рдЫрдд्рддीрд╕рдЧрдв़:
рд░ाрдЬ्рдп рдХा рд╕рдХрд▓ рдШрд░ेрд▓ू рдЙрдд्рдкाрдж (рдЬीрдбीрдкी) рдХुрд╢рд▓ рд╡िрдд्рддीрдп рдк्рд░рдмंрдзрди рдХे рдХाрд░рдг рд▓рдЧाрддाрд░ рдмрдв़ рд░рд╣ा рд╣ै। рд╡िрдХाрд╕ рджрд░ рдХे рд╕ंрджрд░्рдн рдоें рдЫрдд्рддीрд╕рдЧрдв़ рдЪाрд░ рдЕрдЧ्рд░рдгीрдзाрд╡рдХ рд░ाрдЬ्рдпों рдоें рд╕े рдПрдХ рд╣ै। рд╡рд░्рд╖ 2009-10 рдоें рдЫрдд्рддीрд╕рдЧрдв़ рдХी рд╡िрдХाрд╕ рджрд░ 11.49 % рдеी, рдЬो рдХि рджेрд╢ рдоें рдПрдХ рд╡рд░्рд╖ рдоें рд╕рдмрд╕े рдЕрдзिрдХ рд╣ै। рдХृрд╖ि рдФрд░ рд╕ंрдмंрдзिрдд рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдХी рд╡िрдХाрд╕ рджрд░ рдоें рднी рдЫрдд्рддीрд╕рдЧрдв़ рдкाँрдЪ рдЙрдЪ्рдЪрддрдо рдЕрдЧ्рд░рдгी рд░ाрдЬ्рдпों рдХे рдоें рдПрдХ рд╣ै। рд╣рдоाрд░ी рд╕рд░рдХाрд░ рдХे рд╢ाрд╕рди рдХे рддрд╣рдд рдк्рд░рддि рд╡्рдпрдХ्рддि рдмिрдЬрд▓ी рдХी рдЦрдкрдд 350 рдЗрдХाрдИрдпों рд╕े рдмрдв़рдХрд░ рдк्рд░рддि рд╡рд░्рд╖ 1547 рдЗрдХाрдИ рд╣ो рдЧрдИ рд╣ै।
рдЦाрдж्рдп рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдХाрдиूрди рдмрдиाрдиे рд╡ाрд▓ा рдЫрдд्рддीрд╕рдЧрдв़ рджेрд╢ рдХा рдкрд╣рд▓ा рд░ाрдЬ्рдп рд╣ै। рдЗрд╕ рдк्рд░рджेрд╢ рдХी рдЬрдирд╕ंрдЦ्рдпा рдХा 90 % рдЗрд╕рдХे рддрд╣рдд рднोрдЬрди рдФрд░ рдк्рд░ोрдЯीрди рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдХे рд▓ाрдн рдкाрддा рд╣ै। рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рд╡िрддрд░рдг рдк्рд░рдгाрд▓ी рдоें рдЫрдд्рддीрд╕рдЧрдв़ рдиे рджेрд╢ рдХे рд╕рдордХ्рд╖ рдПрдХ рднрд╡्рдп рдЙрджाрд╣рд░рдг рджिрдпा рд╣ै।
http://bjp.org/images/pdf_2013/presentationversionfoodppt03.03.2013.pdf
http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=V0I3ju11uog
рдХрд░्рдиाрдЯрдХ:
рджोрд╕्рддों, рджрдХ्рд╖िрдг рднाрд░рдд рдоें рдкрд╣рд▓ी рднाрдЬрдкा рд╕рд░рдХाрд░ рдХрд░्рдиाрдЯрдХ рдоें рдмрдиी। рдХрд░्рдиाрдЯрдХ рдХी рднाрдЬрдкा рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рд╡िрдЧрдд рдЪाрд░ рд╡рд░्рд╖ों рдоें рдХрдИ рдЕрдж्рднुрдд рдХाрдо рдХिрдпे рд╣ै। рдЖрдИрдЯी рдФрд░ рдоूрд▓рднूрдд рд╕ुрд╡िрдзाрдУं рдХे рд╕ाрде рд╕ाрде, рдХृрд╖ि рдХे рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рднी рдХрд░्рдгाрдЯрдХ рдиे рдЕрдм рддрдХ рдХी рдЙрдЪ्рдЪ рд╡िрдХाрд╕ рджрд░ рдк्рд░ाрдк्рдд рдХी। рдХृрд╖ि рдХे рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рд╡рд░्рд╖ 2011-12 рдХा рдЕрд▓рдЧ рдХृрд╖ि рдмрдЬрдЯ рддрдеा рд╢ूрди्рдп % рджрд░ рдкрд░ рдХिрд╕ाрдиों рдХो рдЛрдг рджेрдиे рдоें рдХрд░्рдиाрдЯрдХ рджेрд╢ рдХा рдкрд╣рд▓ा рд░ाрдЬ्рдп рдмрди рдЧрдпा рд╣ै। рдЗрд╕ рдХे рд▓िрдП 2011 рдоें рдХрд░्рдиाрдЯрдХ рд░ाрдЬ्рдп рдиे рдХृрд╖ि рдХे рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдиेрддृрдд्рд╡ рдХे рд▓िрдП 'рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдХृрд╖ि рдиेрддृрдд्рд╡ рдкुрд░рд╕्рдХाрд░' рдк्рд░ाрдк्рдд рдХिрдпा।
рд░ोрдЬрдЧाрд░ рдХे рд▓िрдП рджрдХ्рд╖рддा рд╡िрдХрд╕िрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдХрд░्рдиाрдЯрдХ 'рдХौрд╢рд▓ рдЖрдпोрдЧ' рдХा рдЧрдарди рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рджेрд╢ рдоें рдкрд╣рд▓ा рд░ाрдЬ्рдп рдмрди рдЧрдпा। рд╣рдоें рджृрдв़ рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рд╣ै рдХि рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдЪुрдиाрд╡ों рдоें рднाрд░рддीрдп рдЬрдирддा рдкाрд░्рдЯी рдХे рд╢ाрдирджाрд░ рдк्рд░рджрд░्рд╢рди рд╕े рдлिрд░ рд╕े рдЕрдкрдиी рд╕рд░рдХाрд░ рдмрди рдЬाрдПрдЧी।

рдмिрд╣ाрд░:
рдкूрд░ा рджेрд╢ рд╕ाрдХ्рд╖ी рд╣ै, рдмिрд╣ाрд░ рдоें рд░ाрдЬрдЧ рд╕рд░рдХाрд░ рдХे рд╕рдд्рддा рдоें рдЖрдиे рдХे рдмाрдж рдЬिрд╕ рд╕्рддрд░ рдХा рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд▓ाрдпा рдЧрдпा। рдмिрд╣ाрд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рдХुрдЫ рдЕрд╕ाрдзाрд░рдг рдХाрд░्рдп рдХिрдпे рд╣ै। рдЧ्рдпाрд░рд╣рд╡ीं рдкंрдЪрд╡рд░्рд╖ीрдп рдпोрдЬрдиा рдоें 11.95% рд╡ृрдж्рдзि рджрд░ рд╕े рдмिрд╣ाрд░ рд╕рд░्рд╡ोрдЪ्рдЪ рд░рд╣ा। рдпрд╣ рдкрд╣рд▓ा рд░ाрдЬ्рдп рдмрди рдЧрдпा рд╣ै рдЬрд╣ाँ рдХृрд╖ि рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд 18 рд╡िрднाрдЧों рдХे рд╕ंрдпोрдЬрди рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рдПрдХ рдХृрд╖ि рдХैрдмिрдиेрдЯ рдХा рдЧрдарди рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдмिрд╣ाрд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рдХृрд╖ि рдХा рдЬो рдоाрд░्рдЧ рдЕрдкрдиाрдпा рд╣ै, рдЗрд╕ рдХुрд╢рд▓ рдХृрд╖ि рдиीрддि рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдиाрд▓ंрджा рдЬिрд▓े рдоें рдПрдХ рдХिрд╕ाрди рдиे рдЪाрд╡рд▓ рдХी рдк्рд░рддि рд╣ेрдХ्рдЯेрдпрд░ 22 рдЯрди рдХे рдЙрдд्рдкाрджрди рд╕े рдПрдХ рд╡िрд╢्рд╡ рд░िрдХॉрд░्рдб рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдХी рд╣ै।рдкрд╣рд▓े рдпрд╣ рд░िрдХॉрд░्рдб рдЪीрди рдХे рдкाрд╕ рдеा।

рдкंрдЬाрдм:
рдкंрдЬाрдм рдХी рд░ाрдЬрдЧ рд╕рд░рдХाрд░ рдХी рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рдЙрдкрд▓рдм्рдзि рдпрд╣ рд╣ै рдХि рд╡े рдкिрдЫрд▓ी рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рд╕рд░рдХाрд░ों рдж्рд╡ाрд░ा рдмрдиाрдпे рдЧрдП рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рд╕ांрдк्рд░рджाрдпिрдХ рд╡ाрддाрд╡рд░рдг рдХो рд╕ाрдоाрди्рдп рдмрдиाрдиे рдоें рд╕рдлрд▓ рд░рд╣ी рд╣ै। рдЗрд╕рдХे рд╕ाрде, рд╡िрдХाрд╕ рдХे рдХрдИ рдирдП рдХीрд░्рддिрдоाрди рд╕्рдеाрдкिрдд рдХिрдпे рд╣ैं। рдкंрдЬाрдм рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рдХृрд╖ि рдЙрдд्рдкाрджрди рдХी рдЙрдирдХी рд╢ाрдирджाрд░ рдкрд░рдо्рдкрд░ा рдХो рдмрдиाрдП рд░рдЦрдиे рдХे рд╕ाрде, рдоूрд▓рднूрдд рдвांрдЪे рдФрд░ рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рд╡िрдХाрд╕ рдХी рд╡िрднिрди्рди рдкрд░िрдпोрдЬрдиाрдУं рдкрд░ рдХाрд░्рдп рд╢ुрд░ू рдХिрдпा рд╣ै। рдЗрд╕ рдХाрд░рдг рд╣рдордиे рдкंрдЬाрдм рдХे рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдоें рдкрд╣рд▓ी рдмाрд░ рджूрд╕рд░े рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ рдХे рдЬीрдд рдХा рдЕрдиुрднрд╡ рдоिрд▓ा рд╣ै।

рдордз्рдп рдк्рд░рджेрд╢:
mar_3_2013_c.jpgрдордз्рдп рдк्рд░рджेрд╢ рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рд╡िрдХाрд╕ рдХी рдПрдХ рдирдИ рдЧाрдеा рд▓िрдЦी рд╣ै. рдк्рд░рддि рд╡्рдпрдХ्рддि рдЖрдп 3 рдЧुрдгा рд╣ो рдЧрдпी рд╣ै рдФрд░ рдХृрд╖ि рд╡िрдХाрд╕ рджрд░ рдиे 19 % рдХे рд░िрдХाрд░्рдб рд╕्рддрд░ рдХो рдЫुрдЖ рд╣ै। рдпрд╣ 24 рдШंрдЯे рдмिрдЬрд▓ी рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдХрд░ाрдиे рдХी рдХ्рд╖рдорддा рдХा рдЧुрдЬрд░ाрдд рдХे рдмाрдж рджूрд╕рд░ा рд░ाрдЬ्рдп рд╣ो рдЧрдпा рд╣ै। рдордз्рдп рдк्рд░рджेрд╢ рд╕рд░рдХाрд░ рдХी 'рд▓ाрдбрд▓ी рд▓рдХ्рд╖्рдоी рдпोрдЬрдиा' рдЬैрд╕े рдХुрдЫ рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЪрд░्рдЪा рдХा рд╡िрд╖рдп рдмрдиे рд╣ै। рдордз्рдп рдк्рд░рджेрд╢ рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рд▓ोрдХ рд╕ेрд╡ा рдк्рд░рджाрдп рдЧाрд░ंрдЯी рдЕрдзिрдиिрдпрдо рджिрдпा рд╣ै, рдЬो рдПрдХ рдиिрд╢्рдЪिрдд рдЕрд╡рдзि рдоें рдиिрд░्рдгрдп рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рддा рд╣ै। рд╕ौ рд╕े рдЕрдзिрдХ рд╕ेрд╡ाрдУं рдХा рд╕рдоूрд╣ рдЗрд╕рдХे рджाрдпрд░े рдоें рд▓ाрдпा рдЧрдпा।  рд╡िрд╢्рд╡ рдмैंрдХ рдиे рдЗрд╕ рдХी рдк्рд░рд╢ंрд╕ा рдХी рд╣ै рдФрд░ рд╕ंрдпुрдХ्рдд рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдиे рдЕрдЪ्рдЫे рдк्рд░рд╢ाрд╕рди рдХे рд▓िрдП рдордз्рдп рдк्рд░рджेрд╢ рд╕рд░рдХाрд░ рдХो рд╕рдо्рдоाрдиिрдд рдХिрдпा рд╣ै। рд╕рд░рдХाрд░ рдиे 'рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рддीрд░्рде рджрд░्рд╢рди рдпोрдЬрдиा' рдж्рд╡ाрд░ा рдПрдХ рдЕрдж्рд╡िрддीрдп рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рдкрд╣рд▓ рд╢ुрд░ू рдХी рд╣ै।
http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=F_Z704yPlGYрдЧोрд╡ा:
рдЧोрд╡ा рдоें рднाрдЬрдкा рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рдХрдИ рдЕрди्рдп рд╡िрдХाрд╕ рдХाрд░्рдпों рдХे рд╕ाрде рд╕ाрде рдмрдб़ी рдоूрд▓рднूрдд рдвांрдЪा рдкрд░िрдпोрдЬрдиाрдУं рдХो рд╢ुрд░ू рдХिрдпा рд╣ै। рдЧोрд╡ा рдбीрдЬрд▓ рдФрд░ рдкेрдЯ्рд░ोрд▓ рдХे рдоूрд▓्рдп рдХो рдХрдо рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рдкрд╣рд▓ा рд░ाрдЬ्рдп рд╣ै। рдпрд╣ाँ рднी рд╕рдХ्рд░िрдп 'рд▓ाрдбрд▓ी рд▓рдХ्рд╖्рдоी рдпोрдЬрдиा' рдФрд░ 'рдЧृрд╣ рдЖрдзाрд░ рдпोрдЬрдиा' рдЬैрд╕ी рдпोрдЬрдиाрдУं рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдорд╣िрд▓ा рд╕рд╢рдХ्рддिрдХрд░рдг рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджेрдиे рдХे рд╕ाрде, рд░ाрдЬ्рдп рдХे рд▓рдЧрднрдЧ рд╕рднी рд▓ोрдЧों рдХो рдЗрд▓ेрдХ्рдЯ्рд░ॉрдиिрдХ рд░ाрд╢рди рдХाрд░्рдб рдЬाрд░ी рдХिрдП рдЧрдП рд╣ैं। рд╕рд░рдХाрд░ 'рдирд╡ рдХाрдордзेрдиु рд╕ुрдзाрд░िрдд рдпोрдЬрдиा' рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рджुрдзाрд░ू рдЧाрдпों рдХी рдЦрд░ीрдж рдкрд░ 90 % рддрдХ рд╕рдм्рд╕िрдбी рднी рдк्рд░рджाрди рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ै। рдордиोрд╣рд░ рдкрд░िрдХрд░ рдиेрддृрдд्рд╡ рд╡ाрд▓ी рднाрдЬрдкा рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рд╕्рд╡рдЪ्рдЫ рдФрд░ рдкाрд░рджрд░्рд╢ी рдк्рд░рд╢ाрд╕рди рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП, рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдоें рд▓ोрдХाрдпुрдХ्рдд рд╡िрдзेрдпрдХ рдХो рднी рдкाрд░िрдд рдХрд░ рджिрдпा рд╣ै।
http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=yx9xxkEBoCU
рдЧुрдЬрд░ाрдд:
рдЧुрдЬрд░ाрдд рд╕рд░рдХाрд░ рдж्рд╡ाрд░ा рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рд╡िрдХाрд╕ рдХे рдХाрд░्рдпों рдХी рди рдХेрд╡рд▓ рджेрд╢ рдоें рдмрд▓्рдХि рдкूрд░े рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рдк्рд░рд╢ंрд╕ा рдХी рдЬा рд░рд╣ी рд╣ै। рдЧुрдЬрд░ाрдд рдХुрд╢рд▓ рдФрд░ рдкाрд░рджрд░्рд╢ी рдк्рд░рд╢ाрд╕рди рдХा рдПрдХ рдЙрджाрд╣рд░рдг рдмрди рдЧрдпा рд╣ै। рдпрд╣ рд╣рд░ рдХिрд╕ी рдХे рд▓िрдП 24 рдШंрдЯे рдмिрдЬрд▓ी рдФрд░ рдЕрдм рд╕ाрдл рдкाрдиी рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдХрд░ाрдиे рд╡ाрд▓ा рдк्рд░рдердо рд░ाрдЬ्рдп рд╣ै। рдЪूंрдХि рд╡िрдЧрдд 11 рд╡рд░्рд╖ рд╕े рдХृрд╖ि рд╡िрдХाрд╕ рджрд░ 10 % рд╕े рдКрдкрд░ рд╣ै। рд╕рднी рдХिрд╕ाрдиों рдХे рдкाрд╕ рдоिрдЯ्рдЯी рдХाрд░्рдб рд╣ैं рдФрд░ 'рдЪिрд░ंрдЬीрд╡ी рдпोрдЬрдиा' рдЬैрд╕े рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдоों рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рд╣рд░ рдЧрд░्рднрд╡рддी рдорд╣िрд▓ा рдХो рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рд╕ुрд╡िрдзा рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ै।
рдЧुрдЬрд░ाрдд рдХे рдХुрд╢рд▓ рдк्рд░рд╢ाрд╕рди рдХी рдпूрд░ोрдкीрдп рд╕ंрдШ, рдм्рд░िрдЯेрди рдФрд░ рдЕрдоेрд░िрдХी рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХी рд░िрдкोрд░्рдЯ рдоें рднी рдк्рд░рд╢ंрд╕ा рдХी рдЬा рд░рд╣ी рд╣ै। рдЧुрдЬрд░ाрдд рднाрдЬрдкा рдХे рд▓िрдП рдЧौрд░рд╡ рдХा рдПрдХ рдк्рд░рддीрдХ рдмрди рдЧрдпा рд╣ै।
рддो рд╣рдоाрд░े рд╕рднी рд░ाрдЬ्рдп рд╕рд░рдХाрд░ों рдиे рд╕ुрд╢ाрд╕рди рдХे рдирдП рдХीрд░्рддिрдоाрди рд╕्рдеाрдкिрдд рдХिрдпे рд╣ैं।
http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=iMOJLGLUzbQ

рдмूрде рд╕рдоिрддि:
рднाрдЬрдкा рдоें рдПрдХ рдмрдб़ा рд╕ंрдЧрдарди рд╣ै. рд▓ेрдХिрди рдпрд╣ рдЬрдоीрдиी рд╕्рддрд░ рдкрд░ рд▓े рд╣рдо рд╕рдм рдХी рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рд╣ै. рд╣рдо рдкрд╣рд▓े рд╕े рд╣ी рдмूрде рд╕्рддрд░ рдХे рд▓िрдП рд╣рдоाрд░े рд╕ंрдЧрдарди рд▓ेрдиे рдХे рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рдХा рдЖрдпोрдЬрди рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं. рд╣рдо рдпрд╣ рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рдиा рдЪाрд╣िрдП рдХि рдПрдХ рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рд╕рдордп рд╕ीрдоा рдоें рд╕рднी рдмूрде рд╕्рддрд░ीрдп рд╕рдоिрддिрдпों рдХा рдЧрдарди рдХिрдпा рдЬाрдиा рдЪाрд╣िрдП.
рдФрд░ рднी рд╣ैं... рдЗрдХ्рдХीрд╕рд╡ीं рд╢рддाрдм्рджी рд╣рдоाрд░ी рд╣ोрдЧी: рднाрдЬрдкा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкрд░िрд╖рдж рдХी рдмैрдардХ 2 -3, рдоाрд░्рдЪ 2013 , рдкूрд░ा рдкрджें http://yuvaadarpan.blogspot.in/2013/03/blog-post.html
http://raashtradarpan.blogspot.in/2013/03/blog-post.html

рдоाрди्рдпрддा рдзрд░ोрд╣рд░ рдЬ्рдЮाрди рд╡िрдЬ्рдЮाрди рд╢ैрд▓ी: рдпे рдм्рд▓ाрдЧ рджेрдЦें
рдзрд░्рдо рд╕ंрд╕्рдХृрддि:- http://www.dharmsanskrutidarpan.blogspot.com/ 
рдЬ्рдЮाрди рд╡िрдЬ्рдЮाрди:- http://www.gyaanvigyaandarpan.blogspot.com/ 
рдЬीрд╡рди рд╢ैрд▓ी:- http://www.jeevanshailydarpan.blogspot.com/ 

рдкрд░्рдпрдЯрдирдзрд░ोрд╣рд░:- http://www.paryatandharohardarpan.blogspot.com/

рдЖрд░्рдеिрдХ рд╕ंрдХрд▓्рдк рдоुрдж्рд░ाрд╕्рдлीрддि рдХी рджрд░ рдФрд░ рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдпूрдкीрдП рд╕рд░рдХाрд░ рдХी рдкрд╣рдЪाрди । рдкूрд░ा рдкрджें, 
рд╕рдо्рдмрдж्рдз рд╡ीрдбिрдпो рджेрдЦें :
1) http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=-xhUX3Moubc
2) http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=GCHwfRKsFIw#!
3) http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=3DR3WO0EfPg
4) 
рд░ाрдЬрдиैрддिрдХ рдк्рд░рд╕्рддाрд╡ рдпूрдкीрдП рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рд░ूрдк рдоें рдбा. рдордирдоोрд╣рди рд╕िंрд╣ рдХे рдФрд░ рд╢्рд░ीрдорддी рд╕ोрдиिрдпा рдЧांрдзी рдХे рдиेрддृрдд्рд╡ рдоें рдЕрдиिрдпंрдд्рд░िрдд рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдХो рдкрд░िрднाрд╖िрдд рдпूрдкीрдП рд╕рд░рдХाрд░। рдкूрд░ा рдкрджें, рд╡ीрдбिрдпो 
1) http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=EkoSiWy2YNY
2) http://www.bjp.org/index.php?option=com_content&view=article&id=8598:points-made-shri-m-venkaiah-naidu-while-intervening-in-debate-on-political-resolution&catid=68:press-releases&Itemid=494

рдЖрд░्рдеिрдХ рдк्рд░рд╕्рддाрд╡ рдкूрд░ा рдкрджें,/ 
рд╡ीрдбिрдпो https://www.youtube.com/playlist?list=PL8Z1OKiWzyBH5cYSl-5k2QwQ-UT5oyRRH
рд░ाрдЬрдиैрддिрдХ рдк्рд░рд╕्рддाрд╡ рдкूрд░ा рдкрджें,/ 
рд╡ीрдбिрдпो https://www.youtube.com/watch?v=CiK-iG_mFL4&list=PL07E4C2D4718D3CC6&index=52
рд╡िрд╢्рд╡рдЧुрд░ु рд░рд╣ा рд╡ो рднाрд░рдд, рдЗंрдбिрдпा рдХे рдкीрдЫे рдХрд╣ीं рдЦो рдЧрдпा | рдЗंрдбिрдпा рд╕े рднाрд░рдд рдмрдирдХрд░ рд╣ी, рд╡िрд╢्рд╡ рдЧुрд░ु рдмрди рд╕рдХрддा рд╣ै; - рддिрд▓рдХ

Tuesday, March 5, 2013

2 -3, рдоाрд░्рдЪ 2013 рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ीрдп рднाрд╖рдг- рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкрд░िрд╖рдж рдХी рдмैрдардХ,


2 -3, рдоाрд░्рдЪ 2013 рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ीрдп рднाрд╖рдг- рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкрд░िрд╖рдж рдХी рдмैрдардХ,
mar_2_2013_g.jpg2 -3, рдоाрд░्рдЪ 2013 рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ीрдп рднाрд╖рдг- рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкрд░िрд╖рдж рдХी рдмैрдардХ, рддाрд▓рдХрдЯोрд░ा рд╕्рдЯेрдбिрдпрдо, рдирдИ рджिрд▓्рд▓ी, рдоें рд░ाрдЬ рдиाрде рд╕िंрд╣ рдиे рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдХा рджाрдпिрдд्рд╡ рдкुрди: рдЧ्рд░рд╣рдг рдХрд░рдиे рдХे рдкрд╢्рдЪाрдд् рдк्рд░рдердо рдмैрдардХ рдоें рджेрд╢ рдХे рд╡िрднिрди्рди рдХोрдиों рд╕े рдЖрдП рдХाрд░्рдпрдХрд░्рддाрдУं рдХे рд╕ाрде, рдЗрд╕ рджेрд╢ рдХे рд▓ोрдЧों рдХी рдмрдб़ी рдЕрдкेрдХ्рд╖ाрдУं рдХे рджाрдпिрдд्рд╡ рдХी рднाрд╡рдиा рдФрд░ рдЕрдзिрдХ рдЪुрдиौрддिрдпों рдХो рдмांрдЯा। 

рд╢рдиिрд╡ाрд░ рдХो рдирдИ рджिрд▓्рд▓ी рдоें рд╢ुрд░ू рд╣ुрдИ рднाрдЬрдкा рдХी рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкрд░िрд╖рдж рдХे рдЙрд▓्рд▓ेрдЦ рдХे рд╡िрд╢ेрд╖ рдмिрди्рджू :
рддाрд▓िрдпों рдХी рдЧрдб़рдЧрдб़ाрд╣рдЯ рдоें рдкрд░िрд╖рдж рдХे 2200 рдХे рдЖрд╕рдкाрд╕ рд╕рджрд╕्рдпों рдиे рдоोрджी рдХा рд╡िрд╢ेрд╖ рд╕्рд╡ाрдЧрдд рдХिрдпा। 
рдЙрдирдХे рдЕрдЪ्рдЫे рд╢ाрд╕рди рдХी рдк्рд░рд╢ंрд╕ा рдЕрдо्рд░ीрдХा рд╡् рдпूрд░ोрдк рд╕рднी рдиे рдХी рд╡िрдХाрд╕ рдоॉрдбрд▓ рдХी рдЕंрддрд░рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдоंрдЪ рдкрд░ рднी рд╕рд░ाрд╣рдиा рдХी рдЧрдИ рд╣ै।
* рднाрдЬрдкा рдХे рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдкрдж рдХे рдк्рд░рдд्рдпाрд╢ी рдХा рдиिрд░्рдгрдп рд╕ंрд╕рджीрдп рдмोрд░्рдб рдж्рд╡ाрд░ा рдЙрдЪिрдд рд╕рдордп рдкрд░ рд▓िрдпा рдЬाрдиा рдЪाрд╣िрдП।
"рдоुрдж्рд░ाрд╕्рдлीрддि рдХी рджрд░ рдФрд░ рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдпूрдкीрдП рд╕рд░рдХाрд░ рдХी рдкрд╣рдЪाрди рдмрди рдЧрдП рд╣ैं।
* рд╕ुрд╢ाрд╕рди рдХे рдоुрдж्рджे рдкрд░ рдЙрдд्рд╕ाрд╣िрдд рднाрдЬрдкा рдиे рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдиीрдд рд╕ंрдк्рд░рдЧ рдХो рд▓рд▓рдХाрд░ाрд╡िрджेрд╢ рдиीрддि, рдФрд░ рдЖंрддрд░िрдХ рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдФрд░ рдЖрддंрдХрд╡ाрдж, рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдоें рд╡िрдлрд▓ рдФрд░ рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдоें рд▓िрдк्рдд рд╕ंрдк्рд░рдЧ рд╕рд░рдХाрд░ рдХो рд╣рд░ाрдиे рдХा рдЖрд╡ाрд╣рди рдХिрдпा।  
* рд╕рд░рдХाрд░ рдоें рдЗрдЪ्рдЫा рд╢рдХ्рддि рдирд╣ीं рдФрд░ рдЗрди рдоुрдж्рджों рд╕े рдиिрдкрдЯрдиे рдХे рд▓िрдП рджृрдв़ рд╕ंрдХрд▓्рдк рдХा рдЕрднाрд╡ рд╣ै।
* рдоोрджी рдФрд░ рдЙрд╕рдХे рдордз्рдп рдк्рд░рджेрд╢ рд╕рдордХрдХ्рд╖ рд╢िрд╡рд░ाрдЬ рд╕िंрд╣ рдЪौрд╣ाрди рдиे рд╕ंрд╕рджीрдп рдмोрд░्рдб рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै। 
рднाрдЬрдкा рдиे рд╕рдд्рддा рдоें рдЖрдиे рдкрд░ рдПрдХ рдЕрд▓рдЧ рд░ाрдЬ्рдп рдХे рд░ूрдк рдоें рдЙрдЪिрдд рд╕рдордп рдоें рддेрд▓ंрдЧाрдиा рдЧрдарди рдХे рд▓िрдП рд╡ाрджा рдХिрдпा। 
рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рд╣ै рдХि рдЗрд╕ рд╡рд░्рд╖ рджो рд░ाрдЬ्рдпों рдоें рдЬрдм рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдЪुрдиाрд╡ рдХे рдмाрдж рдордз्рдп рдк्рд░рджेрд╢ рдХे рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рд╢िрд╡рд░ाрдЬ рд╕िंрд╣ рдЪौрд╣ाрди рдФрд░ рдЙрдирдХे рдЫрдд्рддीрд╕рдЧрдв़ рд╕рдордХрдХ्рд╖ рд░рдорди рд╕िंрд╣ рдХा рдиाрдо рднी рд▓рдЧाрддाрд░ рддीрди рдЪुрдиाрд╡ों рдоें рдЬीрдд рдХा рд╣ो рдЬाрдПрдЧा।
* рдмрд╣ु - рдм्рд░ांрдб рдЦुрджрд░ा рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдиीрддि рдХे рд░ूрдк рдоें рдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ рд╡िрджेрд╢ी рдиिрд╡ेрд╢ рдХी рдЕрдиुрдорддि рдЫोрдЯे рд╡्рдпाрдкाрд░ी  рдХो рдЖрдШाрдд рд╣ै, "рдпрд╣ рдЖрд░्рдеिрдХ рдЙрдерд▓ - рдкुрдерд▓ рд▓ाрдПрдЧा, рдЬिрд╕े рд░ोрдХрдиा рд╡ рд╣рдЯाрдиा рдЪाрд╣िрдП। 
* рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди, рдордз्рдп рдк्рд░рджेрд╢, рдЫрдд्рддीрд╕рдЧрдв़, рдХрд░्рдиाрдЯрдХ, рджिрд▓्рд▓ी рдФрд░ рдЭाрд░рдЦंрдб, рдХे рдЖрдЧाрдоी рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдЪुрдиाрд╡ों рддрдеा 2014 рдХे рд╕ाрдоाрди्рдп рдЪुрдиाрд╡ों рдоें рдЕрдЪ्рдЫी рддрд░рд╣ рд╕े рдПрдХрдЬुрдЯ рд╣ोрдХрд░ рд▓рдб़ाрдИ рдХे рд▓िрдП рддैрдпाрд░рд╡िрдЬрдп рдХी рдоुрдж्рд░ा рдоें рджिрдЦी рднाрдЬрдкा।
** рдЖрд░्рдеिрдХ рд╕ंрдХрд▓्рдк ** рд░ाрдЬрдиेрддिрдХ рд╕ंрдХрд▓्рдк 
рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ीрдп рднाрд╖рдг рдоें рд░ाрдЬ рдиाрде рд╕िंрд╣ рдиे рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкрд░िрд╖рдж рдХी рдмैрдардХ рдХे рдЗрд╕ рд╕рдордп рджो рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдЕрд╡рд╕рд░ों рдХा рд╕ंрдпोрдЧ рд╡ рд╕ाрдХ्рд╖ी рдоाрди рдХрд╣ा рд╣ै, рджोрд╕्рддों, рдПрдХ, рддीрд░्рдерд░ाрдЬ рдк्рд░рдпाрдЧ рдХा рдорд╣ाрдХुंрдн рдкрд░्рд╡ рдФрд░ рджूрд╕рд░े рдкूрд░ा рджेрд╢ рд╕्рд╡ाрдоी рд╡िрд╡ेрдХाрдирди्рдж рдХी 150рд╡ीं рд╡рд░्рд╖рдЧाँрда рдордиा рд░рд╣ा рд╣ै рдорд╣ाрдХुंрдн рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рдоाрдирд╡ рдЬाрддि рдХे рдЬ्рдЮाрдд рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдХी рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рдШрдЯрдиा рд╡ рдЗрд╕рдХी рдорд╣ाрдирддा рдФрд░ рдиिрд░ंрддрд░рддा рднाрд░рддीрдп рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдХे рдЬीрд╡рди рдХे рд╢ाрд╢्рд╡рдд рд╢рдХ्рддि рдХा рдк्рд░рддीрдХ рд╣ै рд╕्рд╡ाрдоी рд╡िрд╡ेрдХाрдиंрдж рдиे 1892 рдоें рдПрдХ рдпुрд╡ा рд╕рди्рдпाрд╕ी рдХे рд░ूрдк рдоें рдЕрдоेрд░िрдХा рдоें рдХेрд╡рд▓ 29 рд╡рд░्рд╖ рдХी рдЖрдпु рдоें рднाрд░рддीрдп рдзрд░्рдо рдФрд░ рджрд░्рд╢рди рдХा рдЬो рдЙрджрдШोрд╖  рдХिрдпा рдФрд░ рдЙрд╕рдиे рдкूрд░े рднाрд░рдд рдХी рдЪेрддрдиा рдХो рдПрдХ рдирдИ рдКрд░्рдЬा рджी рдеी рдЗрд╕рдХे рдоाрдз्рдпрдо рднाрд░рдд рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдХी рдирдИ рдХрд░рд╡рдЯ рд▓ेрдиे рд▓рдЧा рдФрд░ рдЬिрд╕рдХे рдмाрд░े рдоें рдкंрдбिрдд рдЬрд╡ाрд╣рд░ рд▓ाрд▓ рдиेрд╣рд░ू рдиे рдЕрдкрдиी рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рдкुрд╕्рддрдХ 'рднाрд░рдд рдХी рдбिрд╕्рдХрд╡рд░ी' (337 рдкेрдЬ) рдоें рд▓िрдЦा рд╣ै, "рд╡िрд╡ेрдХाрдиंрдж рдЙрджाрд╕ рдФрд░ рд╣рддोрдд्рд╕ाрд╣िрдд рднाрд░рддीрдп рдорди рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рдЯॉрдиिрдХ рдХे рд░ूрдк рдоें рдЖрдпा рдеा рдФрд░ рдЗрд╕рдиे рдЖрдд्рдордиिрд░्рднрд░рддा рдХे рд╕ाрде рдЕрддीрдд рдХी рдХुрдЫ рдЬрдб़ों рдоें рджेрдЦрдиा рд╢ुрд░ू рдХрд░ рджिрдпा рд╣ै"
рдЖрдЬ рдХे рд╡ैрд╢्рд╡ीрдХрд░рдг рдХे рдпुрдЧ рдоें рдпुрд╡ा, рднाрд░рдд рдХे рд▓िрдП рдирдИ рдКंрдЪाрдЗрдпों рдХो рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиा рдЪाрд╣рддे рд╣ैं рдоुрдЭे рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рд╣ै рдХि 19 рд╡ीं рд╕рджी рдоें рдПрдХ рдпुрд╡ा рд╕рди्рдпाрд╕ी рдХे рд░ूрдк рдоें рд╕्рд╡ाрдоी рд╡िрд╡ेрдХाрдиंрдж рдиे рднाрд░рдд рдХो рдЬो рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдоाрди्рдпрддा рджिрд▓ाрдИ рд╣ै, рддो рдЙрд╕ рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдпрд╣ рдХрд╣ा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै рдХि рд╕्рд╡ाрдоी рд╡िрд╡ेрдХाрдиंрдж рдЖрдзुрдиिрдХ рднाрд░рдд рдХे рдк्рд░рдердо рдпुрд╡ा рд╣ै, рдЬिрд╕рдиे  рд╡ैрд╢्рд╡ीрдХрд░рдг рд╕рдордЭ рдХрд░ рдФрд░ рдЗрд╕рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЕрдкрдиे рд╡िрдЪाрд░ों рдХो рд░рдЦा рдЧрдпा рдеा рддो рд░ाрдЬ рдиाрде рд╕िंрд╣ рдиे рдЗрд╕ рдЕрд╡рд╕рд░ рдкрд░ рд╣рдоें рдпुрд╡ा рд╢рдХ्рддि рдХी рдЙрд░्рдЬा рдХे рд╕ाрде рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рдФрд░ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЧौрд░рд╡ рдХा рд╕्рдкंрджрди, рдЬो рднाрд░рддीрдп рдЬрдирддा рдкाрд░्рдЯी рдХे рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рджрд░्рд╢рди рдФрд░ рд╡ैрдЪाрд░िрдХ рдЕрдзिрд╖्рдаाрди рдХा рдЖрдзाрд░ рд╕्рд╡ाрдоी рд╡िрд╡ेрдХाрдиंрдж рд╣ै, рдХा рдЖрднाрд╕ рдХрд░ाрдпा  рдЗрд╕рдХे рд╕ाрде рдорд╣ा рдХुрдо्рдн рдХी рдоौрдиी рдЕрдоाрд╡рд╕्рдпा рдХे рджिрди рдк्рд░рдпाрдЧ рдоें рдХрдИ рддीрд░्рдердпाрдд्рд░िрдпों рдХे рдЬीрд╡рди рдЦोрдиे рдФрд░ рдХेрд╡рд▓ рдХुрдЫ рджिрдиों рдкрд╣рд▓े рд╣ैрджрд░ाрдмाрдж рдоें рдмрдо рд╡िрд╕्рдлोрдЯ рдоें рдоाрд░े рдЧрдП рдХрдИ рдиिрд░्рджोрд╖ рд▓ोрдЧों, рдХी рдХुрдЫ рджुрдЦрдж рдШрдЯрдиाрдУं рдХो рд╕ंрд╡ेрджрдиा рд╕े рд╡्рдпрдХ्рдд рдХिрдпा।
рдЧुрдЬрд░ाрдд рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдоें рдирд░ेрди्рдж्рд░ рднाрдИ рдоोрджी рдХे рдиेрддृрдд्рд╡ рдоें рддीрд╕рд░ी рдХ्рд░рдоिрдХ рдЬीрдд рдХे рд▓िрдП, рднाрдЬрдкा рдФрд░ рдЕрди्рдп рдкाрд░्рдЯी рдХे рд╢ाрд╕рди рдХे рдмीрдЪ рдПрдХ рдЙрджाрд╣рд░рдгीрдп рдЕंрддрд░ рджрд░्рд╢ाрддे рдоोрджी рдХो рднी рдмрдзाрдИ рджेрдХрд░, рджेрд╢ рдХी рд╡рд░्рддрдоाрди рдмрд╣ुрдд рдЧंрднीрд░ рдШृрдгिрдд рд╕्рдеिрддि, рдЖрд░्рдеिрдХ рдХुрдк्рд░рдмंрдзрди, рдорд╣ंрдЧाрдИ, рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░, рдЕрд╕рдорд░्рде рдк्рд░рд╢ाрд╕рди, рджिрд╢ाрд╣ीрди рдиीрддिрдпों, рдХूрдЯрдиीрддि рдоें рд╡िрдлрд▓ рдФрд░ рд╕ुрд╕्рдд рдЖंрддрд░िрдХ рдФрд░ рдмाрд╣्рдп рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдЖрджि рд╕рд╣िрдд рдХिрд╕ी рднी рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдЪुрдиौрддिрдпों рдХे рд╕рдоाрдзाрди рдХे рд▓िрдП рднी рдмोрд▓े। рджेрд╢ рдХे рдЬрдирд╕ाрдоाрди्рдп рдХे рджैрдиिрдХ рдЬीрд╡рди рдХे рд╕ाрде, рджेрд╢ рдХे рдЕрди्рджрд░ рд╡ рд╕ीрдоा рдХी рдЪुрдиौрддिрдпो рддрдеा рдЗрдирд╕े рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдиेрддृрдд्рд╡ рдХी рд╕ंрдк्рд░рдЧ рд╕рд░рдХाрд░ рд╕े рдХ्рд╖ुрдм्рдз , рдиिрд░ाрд╢ рд╡ рд╣рддोрдд्рд╕ाрд╣िрдд рджेрд╢ рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд╡ рд╡िрдХрд▓्рдк рдЪाрд╣рддा рд╣ै। рдРрд╕े рдоें рд╡िрдХрд▓्рдк рднाрдЬрдкा рдиेрддृрдд्рд╡ рдоें рд░ाрдЬрдЧ рд╣ै। 
рдРрд╕े рдоें, рдЬрдм рд╕рдмрд╕े рд╕рдо्рдоाрдиिрдд рдЕрдЯрд▓ рдЬी рд╕рдХ्рд░िрдп рдирд╣ीं, рд╕рдо्рдоाрдиिрдд рдЖрдбрд╡ाрдгी рдЬी рдХे рдоाрд░्рдЧрджрд░्рд╢рди рдХे рддрд╣рдд  рдХाрд░्рдпрдХрд░्рддाрдУं рдХे рдХрдаोрд░ рдкрд░िрд╢्рд░рдо рдФрд░ рд╣рдоाрд░े рд▓ोрдХрдк्рд░िрдп рдФрд░ рд╕рдХ्рд╖рдо рдиेрддाрдУं рдХी рд░рдгрдиीрддि рдХे рд╕ाрде, рд╣рдоाрд░ी рдЬीрдд рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рд╣ै рдЗрд╕рдоें рдХोрдИ рд╕ंрджेрд╣ рдирд╣ीं рд╣ै
рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдкрд░ рд╕ंрдХрдЯ 
рдЗрд╕ рджेрд╢ рдоें рд╣ैрджрд░ाрдмाрдж рдоें рдмрдо рд╡िрд╕्рдлोрдЯ рдЖрддंрдХрд╡ाрдж рдХी рдкрд╣рд▓ी рдШрдЯрдиा рдирд╣ीं рд╣ै рдЖрдЬ рдпрд╣ाँ рд╣рд░ рдПрдХ рдмрдб़ा рд╢рд╣рд░ рдЖрддंрдХрд╡ाрджिрдпों рдХे рд▓рдХ्рд╖्рдп рдкрд░ рд╣ै। рдЬрдм 2008 рдоें рдоुंрдмрдИ рд╣рдорд▓े рдХे рдордж्рджेрдирдЬрд░ рдЖрддंрдХрд╡ाрдж рдХे рдк्рд░рддि рд╢ूрди्рдп рд╕рд╣िрд╖्рдгुрддा рдХी рдЕрдкрдиी рд╣ी рдиीрддि, рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдбा. рдордирдоोрд╣рди рд╕िंрд╣ рдоिрд╕्рд░ рдоें рд╢рд░्рдо - рдЕрд▓ - рд╢ेрдЦ рд╢рд╣рд░ рдоें рдпрд╣ рдХрд╣ рдХрд░ рдд्рдпाрдЧ рджेрддे рд╣ैं рдХि рдкाрдХिрд╕्рддाрди рднी рднाрд░рдд рдХी рддрд░рд╣ рдЖрддंрдХрд╡ाрдж рдХा рд╢िрдХाрд░ рд╣ै рдпूрдкीрдП рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рдЖрддंрдХрд╡ाрдж рдХे рд╡िрд░ुрдж्рдз рднाрд░рдд рдХी рд▓рдб़ाрдИ рдХो рдЧंрднीрд░ рдЭрдЯрдХा рджिрдпा рдеा, рд╡ рдкाрдХिрд╕्рддाрди рдХे рд╕ाрдордиे рдЕрдкрдиे рдШुрдЯрдиों рдХो рдЯेрдХ рджिрдпा рдеा। рдЖрддंрдХрд╡ाрдж рдХे рд╡िрд░ुрдж्рдз рдкाрдХिрд╕्рддाрди рд╕े рдЕрдкेрдХ्рд╖िрдд рд╕рд╣рдпोрдЧ рди рдоिрд▓рдиे рдкрд░ рднी рджोрд╕्рддी рдХे рд▓िрдП рдкीрдЫे -2 рднाрдЧрдиे рдХी рдиीрддि рд╕े рдПрдХ 'рдирд░рдо рд░ाрдЬ्рдп' рдХे рд░ूрдк рдоें рднाрд░рдд рдХी рдЫрд╡ि рдмрдиाрдИ рдЧрдИ। рдЬрдм рддрдХ рд╕рд░рдХाрд░ рдЖрддंрдХрд╡ाрдж рдХे рд╡िрд░ुрдж्рдз рд╕ाрд╣рд╕ рдХी рднाрд╡рдиा рдХे рд╕ाрде рдПрдХ рдХрдб़ा рд░ुрдЦ рдирд╣ीं рд▓ेрддी, рдЗрд╕ рджेрд╢ рдоें рдЖрддंрдХрд╡ाрджी рдХрдИ рд╢рд╣рд░ों, рдЧाрдб़िрдпों, рдмрд╕ों рдФрд░ рдЕрди्рдп рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╕ंрд╕्рдеाрдиों рд▓рдХ्рд╖्рдп рдХрд░рддा рд╣ै рд▓ंрдмे рд╕рдордп рдХे рд▓िрдП рдШрдЯрдиाрдУं рдХो рд░ोрдХा рдирд╣ीं рдЬा рд╕рдХрддा । 
рдЖрддंрдХрд╡ाрдж рдоाрдирд╡рддा рдХे рд╡िрд░ुрдж्рдз рд╕рдмрд╕े рдЕрдоाрдирд╡ीрдп рдЕрдкрд░ाрдз рд╣ै। рдЖрддंрдХрд╡ाрдж рдХो рдзрд░्рдо, рд╡िрдЪाрд░рдзाрд░ा рдХे рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдпा рдХिрд╕ी рднी рдк्рд░рдгाрд▓ी рдХे рд╡िрд░ुрдж्рдз рдХे рд░ूрдк рдоें рдФрдЪिрдд्рдп/ рд╕рдорд░्рдерди рди рд╣ी рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं рдФрд░ рди рд╣ी рдХिрдпा рдЬाрдиा рдЪाрд╣िрдП । 
рдпुрдЧ рджрд░्рдкрдг рдпрд╣ рдоाрдирддा рд╣ै рдХि рдЗрд╕्рд▓ाрдоिрдХ рдЖрддंрдХрд╡ाрдж рдХे рдиाрдо рдкрд░ рдЖрддंрдХрд╡ाрдж рдХा рдХोрдИ рдзрд░्рдо рдирд╣ीं рд╣ोрддा, рдХрд╣рдиे рд╡ाрд▓े рдж्рд╡ाрд░ा рд╣िрди्рджू рдЖрддंрдХрд╡ाрдж рдХрд╣ рдХрд░ рд╡ोрдЯ рдмैंрдХ рдХी рд░ाрдЬрдиीрддि рдоें рд▓िрдк्рдд рд░рд╣рдиा рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдкाрд░्рдЯी рдХी рдиीрддि рд░рд╣ी рд╣ै рдЪाрд╣े рд╡рд╣ рдмाрдЯрд▓ा рд╣ाрдЙрд╕ рдоुрдарднेрдб़ рдХे рдоुрдж्рджे рдкрд░ рдпा рдиिрд░ाрдзाрд░ 26/11 рдХो рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕्рд╡рдпंрд╕ेрд╡рдХ рд╕ंрдШ рдХी рд╕ाрдЬिрд╢ рдХा рдЖрд░ोрдк рд▓рдЧाрдиे рд╡ाрд▓ी рдкुрд╕्рддрдХ рдХा рд╡िрдоोрдЪрди рдХिрдпा рдЬाрдиा рдеा, рдпा рдХेंрдж्рд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдХे рдЧृрд╣ рдоंрдд्рд░ी рд╢्рд░ी рд╕ुрд╢ीрд▓ рдХुрдоाрд░ рд╢िंрджे рдиे рдЬो рднी рдХрд╣ा, рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╣िрддों рдкрд░ рдШाрдд, рдЬाрдирдХрд░ рдХिрдпा рдЧрдпा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдШाрдд рд╣ै। 
рдкрд░ाрдХाрд╖्рдаा рдЬрдм рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХे рд╡рд░िрд╖्рда рдиेрддा, рдЖрддंрдХрд╡ाрдж рдХे рдХृрдд्рдпों рдоें рдЖрд░ोрдкी рд╡्рдпрдХ्рддिрдпों рдХे рдШрд░ों рдкрд░ рдЖँрд╕ू рдмрд╣ाрдиे рдЖрдЬрдордЧрдв़ рдкрд╣ुंрдЪ рдЬाрддे рд╣ैं, рдХिрди्рддु рднाрд░рддीрдп рд╕ीрдоा рдкрд░ рдкाрдХिрд╕्рддाрдиी рд╕ेрдиा рдж्рд╡ाрд░ा рд╢рд╣ीрдж рд╣ो рдЧрдП рдФрд░ рдЬिрди рд╕ैрдиिрдХों рдХे рд╕िрд░ рдХрдЯे рдеे, рдЙрдирдХे рдЧांрд╡ рдХा рджौрд░ा рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдЗрдирдХे рдкाрд╕ рд╕рдордп рдирд╣ीं рд╣ै рд╕рдордЭौрддा рдПрдХ्рд╕рдк्рд░ेрд╕ рд╡िрд╕्рдлोрдЯ рдоें рдпूрдкीрдП рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рд▓рд╢्рдХрд░ рдХे рдмाрд░े рдоें рд╡िрд╕्рддृрдд рд░िрдкोрд░्рдЯ рджी рдеी, рдЬिрд╕рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдЕрдоेрд░िрдХा рдиे рд▓рд╢्рдХрд░ рдкрд░ рдк्рд░рддिрдмंрдз рд▓рдЧा рджिрдпा рдеा, рдкрд░ рдЙрд╕ी рдХे рдиेрддा рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХे рд░ूрдк рдоें рдЕрдЪाрдирдХ рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдХाрд░рдгों рд╕े 'рднрдЧрд╡ा рдЖрддंрдХрд╡ाрдж' рдХी рдмाрдд, рдЖрд░рдПрд╕рдПрд╕ - рдХे рдмाрд░े рдоें рдордирдЧрдв़ंрдд рдХрд╣ाрдиी рдж्рд╡ाрд░ा рдн्рд░рдоिрдд рдХрд░рдиा рдЪाрд╣рддे рд╣ैं, рддрдеा рдЖрддंрдХрд╡ाрдж рдХे рд╡िрд░ुрдж्рдз рд▓рдб़ाрдИ рд╣рд░ाрдиा рдЪाрд╣рддे рд╣ै। 
рдЬрдм рдЧृрд╣ рдоंрдд्рд░ी рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдХाрд░рдгों рд╕े рдЖрддंрдХ рдХे рдЕрдкрдиे рд╢िрд╡िрд░ों рдоें рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖рдг рджेрдиे рдХे рдмाрд░े рдоें рдЖрд░ोрдк рдЧрдв़рддे рд╣ैं, рддрдм рднाрд░рдд рдХो рдЖрддंрдХрд╡ाрджी рджेрд╢ рдШोрд╖िрдд рдХिрдпा рдЬाрдиे рдХे рдЕрдкрдиे рдк्рд░рдпाрд╕ों рдоें, рд▓рд╢्рдХрд░ рд╣ाрдлिрдЬ рд╕рдИрдж рдиे рдкाрдХिрд╕्рддाрди рдоें рдЖрдЧे рдмрдв़рдиा рд╢ुрд░ू рдХрд░ рджिрдпा рд╣ै рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдкाрд░्рдЯी рди рддो рд╡ैрдЪाрд░िрдХ рдФрд░ рди рд╣ी рдоाрдирд╕िрдХ рд░ूрдк рд╕े рдЖрддंрдХрд╡ाрдж рдХे рд╡िрд░ुрдж्рдз рдПрдХ рдиिрд░्рдгाрдпрдХ рдпुрдж्рдз рдХे рд▓िрдП рддैрдпाрд░ рд╣ै рдХेрд╡рд▓ рднाрдЬрдкा рдЖрддंрдХрд╡ाрдж рдХे рдХिрд╕ी рднी рдзाрд░्рдоिрдХ рд░ंрдЧ рджेрдиे рдХे рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рд╕े рд╡िрд░ुрдж्рдз рд╣ै рдЖрддंрдХрд╡ाрдж рдХे рд╡िрд░ुрдж्рдз рдПрдХ рдиिрд░्рдгाрдпрдХ рдпुрдж्рдз рд▓рдб़рдиे рдоें рд╕рдХ्рд╖рдо рд╣ै
 (рдЬрдирддा рд╕े рд╕ीрдзे рдЬुрдб़े рдЕрди्рдп рдоुрдж्рджों рдкрд░ рд╕ीрдзे рд╡ीрдбिрдпो рджेрдЦें,: рд░ाрдЬ рдиाрде рд╕िंрд╣ рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ीрдп рднाрд╖рдг 2 рдоाрд░्рдЪ 2013-  https://www.youtube.com/watch?v=LYgKW66f7_8&list=PL07E4C2D4718D3CC6&index=48)
рд╕рднी рд╡ीрдбिрдпो рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкрд░िрд╖рдж-  https://www.youtube.com/playlist?list=PL07E4C2D4718D3CC6
рдЖंрддрд░िрдХ рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рд╕ंрдХрдЯ рдкूрд░्рд╡ोрдд्рддрд░ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдЕрд╡ैрдз рдШुрд╕рдкैрда рд╡ рдирдХ्рд╕рд▓рд╡ाрдж :
рдЕрд╡ैрдз рд░ूрдк рд╕े рдмांрдЧ्рд▓ाрджेрд╢ рд╕े рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рдШुрд╕рдкैрдаिрдпों рдХे рд╕рдоूрд╣ों рд╕े, рди рдХेрд╡рд▓ рдкूрд░्рд╡ोрдд्рддрд░ рд░ाрдЬ्рдпों рдХे рдЬрдирд╕ांрдЦ्рдпिрдХीрдп рд░ूрдкрд░ेрдЦा рдмрджрд▓ рд░рд╣ी рд╣ै, рдЕрдкिрддु рдЗрд╕ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рд░рд╣рдиे рд╡ाрд▓े рднाрд░рддीрдп рдиाрдЧрд░िрдХों рдХे рд╕ाрде рднी (рд╣िंрджू рдФрд░ рдоुрд╕рд▓рдоाрди рджोрдиों рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ैं) рдЖрд░्рдеिрдХ рдФрд░ рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рд╕ंрд╕ाрдзрдиों рдХे рд▓िрдП рд╣िंрд╕ा рдкрд░ рдЙрддाрд░ू рд╣ै рдЬрдмрдХि рдЖрдИрдПрдордбीрдЯी рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдкрд░ рд╕ुрдк्рд░ीрдо рдХोрд░्рдЯ рдиे рдХрд╣ा рдеा рдХि рдпрд╣ рднाрд░рдд рдкрд░ рдмाрд╣्рдп рдЖрдХ्рд░рдордг рдХे рд╕рдордХрдХ्рд╖ рд╣ै рддो рдЗрди рдШुрд╕рдкैрдаिрдпों рдХी рдкрд╣рдЪाрди рддрдеा рдПрдХ рд╕рдордпрдмрдж्рдз рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рдоें рд▓ौрдЯ рдЬाрдиे рдХी рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХी рдЬाрдиी рдЪाрд╣िрдП рдПрдХ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдиाрдЧрд░िрдХ рд░рдЬिрд╕्рдЯрд░ рдкूрд░्рд╡ोрдд्рддрд░ рдоें рдмрдиाрдпा рдЬाрдиा рдЪाрд╣िрдП рд╕ीрдоा рдк्рд░рдмंрдзрди рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рдЙрдЪिрдд рдиीрддि рд╣ोрдиी рдЪाрд╣िрдП рдпूрдкीрдП рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рдЕрдкрдиे рд░ाрдЬ्рдп рдЕрд╕рдо рдоें рд╣िंрд╕ा рдХे рдмाрдж рднी рд╕рдмрдХ рдирд╣ीं рд╕ीрдЦा рд╣ै рдкрд╢्рдЪिрдо рдмंрдЧाрд▓ рдоें 24 рдкрд░рдЧрдиा рдЬिрд▓े рдоें рд╣िंрд╕рдХ рдШрдЯрдиाрдП рд░рд╣े рд╣ैं рдЕрдм рдмांрдЧ्рд▓ाрджेрд╢ी рдЕрд╕рдо рд╕े рдд्рд░िрдкुрд░ा, рдоेрдШाрд▓рдп рдФрд░ рдЕрд░ुрдгाрдЪрд▓ рдк्рд░рджेрд╢ рдоें рдлैрд▓ рд░рд╣े рд╣ैं । рдпрд╣ рд╕рдм рднाрд░рдд рдХी рдЖंрддрд░िрдХ рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдХे рд▓िрдП рдЙрдд्рдкрди्рди рдЪुрдиौрддिрдпों рдоें рдПрдХ рдЕंрддрд░्рджृрд╖्рдЯि рджेрддा рд╣ै рдпрджि рдпूрдкीрдП рд╕рд░рдХाрд░ рдЗрд╕ рд╕ंрдЬ्рдЮाрди рдоें рдФрд░ рдЕрд╡ैрдз рдШुрд╕рдкैрда рдоें рдирдХेрд▓ рдирд╣ीं рд▓рдЧाрддी рд╣ै рддो рдкूрд░्рд╡ोрдд्рддрд░ рдЖрдЧ рдХी рд▓рдкрдЯों рдоें рд╕्рд╡ाрд╣ा рд╣ो рдЬाрдПрдЧा। 
   рджेрд╢ рдХा рдЖрдзा рднूрднाрдЧ рдирдХ्рд╕рд▓ी рдЪрдкेрдЯ рдоें рд╣ै, рдПрдХ рдПрдХीрдХृрдд рдиीрддि рдХी рдФрд░ рдЗрд╕ рдХे рд╕ाрде рд╕ाрде рд╡рд╣ाँ рдирдХ्рд╕рд▓ рд╕рдорд╕्рдпा рдХो рдмौрдж्рдзिрдХ рд╕рдорд░्рдерди рджेрдиे рд╡ाрд▓े рдЪрд░рдо рд╡ाрдордкंрдеी рдмुрдж्рдзिрдЬीрд╡िрдпों рдХो рдмौрдж्рдзिрдХ рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдиिрдпंрдд्рд░िрдд рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ै
рдЖрд░्рдеिрдХ рдк्рд░рд╕्рддाрд╡ рдкूрд░ा рдкрджें,/ 
рд╡ीрдбिрдпो https://www.youtube.com/playlist?list=PL8Z1OKiWzyBH5cYSl-5k2QwQ-UT5oyRRH
рд░ाрдЬрдиैрддिрдХ рдк्рд░рд╕्рддाрд╡  рдкूрд░ा рдкрджें,/ 

рд╡ीрдбिрдпो https://www.youtube.com/watch?v=CiK-iG_mFL4&list=PL07E4C2D4718D3CC6&index=52
рднाрдЬрдкा рд╕ुрд╢ाрд╕рди рд╡ рдЕрди्рдп рд╡рд░्рдЧ:

рдЖрд░्рдеिрдХ рдХुрдк्рд░рдмंрдзрди (рд╕ंрдк्рд░рдЧ) /рд╡िрдХाрд╕ (рд░ाрдЬрдЧ)

рдХाрд░्рдпрдХрд░्рдд्рддा рдФрд░ рд╕ंрдЧрдарди
рднाрд░рддीрдп рдЬрдирддा рдкाрд░्рдЯी рдХाрд░्рдпрдХрд░्рдд्рддा рдЖрдзाрд░िрдд рд╕ंрдЧрдарди рд╣ै рдЖрдЬ рднी рджेрд╢ рдХे рд▓ोрдЧों рдХो рд╣рдо рд╕рднी рдХाрд░्рдпрдХрд░्рдд्рддाрдУं рд╕े рдПрдХ рдЕрдж्рд╡िрддीрдп рдФрд░ рдк्рд░рддिрд╖्рдаिрдд рдЖрдЪрд░рдг рдЖрдкेрдХ्рд╖िрдд рд╣ै рд╣рдо рд╕рднी рдЙрдд्рд╕ाрд╣ी рдХाрд░्рдпрдХрд░्рдд्рддा рдкाрд░्рдЯी рдФрд░ рджेрд╢ рдХे рд▓िрдП рдХुрдЫ рдХрд░рдиा рдЪाрд╣рддे рд╣ैं рдкрд░рди्рддु рд░ाрдЬрдиीрддि рдоें, рдЧрд░िрдоा рдФрд░ рдЖрдд्рдо рд╕ंрдпрдо рдХा рднी рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╕्рдеाрди рд╣ै рд░ाрдЬрдиीрддि рдоें рдПрдХ рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рдмाрдд рдЫिрдкी рд╣ै рдХि рдПрдХ рд╡्рдпрдХ्рддि рд░ाрдЬрдиीрддि рдоें рдЙрдЪ्рдЪ рд╕्рдеाрди рдХेрд╡рд▓ рдЗрд╕рд▓िрдП рдирд╣ीं рдкा рд▓ेрддा рд╣ै, рдХि рдЙрд╕рдиे рдХ्рдпा рдХ्рдпा рдХिрдпा, рдмрд▓्рдХि рдЗрд╕рд▓िрдП рдЕрдзिрдХ рдмрдирддा рд╣ै, рдХि рд░ाрдЬрдиीрддि рдоें рд░рд╣рддे рд╣ुрдП рдХ्рдпा рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рдеाрдкрд░рди्рддु рдирд╣ीं рдХिрдпा рдпा рджूрд╕рд░े рд╢рдм्рджों рдоें рдЕрд╡рд╕рд░ рдФрд░ рд▓ाрд▓рдЪ рд╣ोрдиे рдХे рдмाрдж рднी рдХ्рдпा рд╡рд╣ рд╕ंрдпрдо рд░рдЦрддा рд╣ै । рдЗрд╕ рджेрд╢ рдХी рдЬрдирддा рднाрдЬрдкा рдХाрд░्рдпрдХрд░्рдд्рддा рдХे, рдХ्рдпा рдирд╣ीं рдХिрдпा рдЬाрдиा рдЪाрд╣िрдП рдХे рдкрдХ्рд╖ рдкрд░, рдЕрдзिрдХ рд╕ंрд╡ेрджрдирд╢ीрд▓ рд░рд╣рддी рд╣ैं
рдЕंрдд рдоें рд╕ंрдЧрдардиाрдд्рдордХ рдоूрд▓ рдоंрдд्рд░ рдХे рдмाрд░े рдоें рд░ाрдЬ рдиाрде рд╕िंрд╣ рдиे рдХрд╣ा :-
рдпрджि рд╣рдо рдЗрд╕े рд╕ाрд░ांрд╢ рдоें рдХрд╣ें, рддो рдХाрд░्рдпрдХрд░्рдд्рддा рдХे рд▓िрдП рд╕ंрдЧрдардиाрдд्рдордХ рдоूрд▓ рдоंрдд्рд░ рд╣ोрдиा рдЪाрд╣िрдП:-
рд╡्рдпрдХ्рддिрдЧрдд рд╕्рддрд░ рдкрд░ 'рдЖрдд्рдо рд╕ंрдпрдо'
рд╕ंрдЧрдардиाрдд्рдордХ рд╕्рддрд░ рдкрд░ 'рд╕рдорди्рд╡рдп'
рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕्рддрд░ рдкрд░ 'рд╕ेрд╡ा рдФрд░ рд╕ंрдШрд░्рд╖
рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдХे рд╕्рддрд░ рдкрд░ 'рд╕рдорд░्рдкрдг'.
рддो, рд╕ंрдпрдо, рд╕рдорди्рд╡рдп, рд╕ंрдШрд░्рд╖, рдФрд░ рд╕рдорд░्рдкрдг рд╣рдоाрд░े рд╕ंрдЧрдардиाрдд्рдордХ рдоूрд▓ рдоंрдд्рд░ рд╣ोрдиा рдЪाрд╣िрдП.
рд░ाрдЬ рдиाрде рд╕िंрд╣ рдиे рдХрд╣ा, рднाрд░рдд рдоाрддा рдХे рдЪрд░рдгों рдоें рд╕рдорд░्рдкिрдд рджेрд╢ рдХे рдЕрдд्рдпंрдд рджुрд░्рд▓рдн рдФрд░ рд╕рдорд░्рдкिрдд рдХाрд░्рдпрдХрд░्рдд्рддा рд╕рдоूрд╣ рд╕े рдпुрдХ्рдд рдкाрд░्рдЯी рд╕ंрдЧрдарди, рдХो рд░ाрдордЪрд░िрддрдоाрдирд╕ рд╕े рдПрдХ рдЙрджाрд╣рд░рдг рджिрдпा рдХैрд╕े рд╣рдиुрдоाрди рдЬी рд▓ंрдХा рдЬा рдХрд░ рд╕ीрддा рдоाрддा рдХो рджुрдЦी рд╡ рдоुрдХ्рдд рд╣ोрдиे рдХे рдк्рд░рддि рд╢ंрдХिрдд рдЬाрдирдХрд░ рдЖрд╢्рд╡рд╕्рдд рдХрд░рддे рд╣ैं рдХि рдЕрдХेрд▓े рд╕рдХ्рд╖рдо рд╣ोрдиे рдкрд░ рднी, рдЕрдкрдиे рд╕рдоाрдЬ рд╡ рдк्рд░рднु рдХी рдорд╣िрдоा рдХे рд▓िрдП рдЗрд╕ рдХाрд░्рдп рдХो рд╕рдмрдХे рд╕ाрде рдоिрд▓ рдХрд░ рдХрд░рдиा рдЪाрд╣рддे рд╣ैं।
рд╣рдиुрдоाрди рдЬी рдХी рддрд░рд╣ рд╣рдоाрд░े рд╕рднी рдХाрд░्рдп рдПрдХрдЬुрдЯрддा рдХी рднाрд╡рдиा рдХे рд╕ाрде рдкूрд░े рд╕ंрдЧрдарди рдФрд░ рд╣рдоाрд░े рднрдХ्рддि рдХा рдХेंрдж्рд░ рдЗрд╕ рджेрд╢ рдХी рдк्рд░рддिрд╖्рдаा рдоें рд╡ृрдж्рдзि рдХрд░рдиे рдХे рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рд╕े рдХिрдпा рдЬाрдиा рдЪाрд╣िрдП
рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рдЪुрдиाрд╡ों
рджोрд╕्рддों, рд╡рд░्рд╖ 2013 рд╣рдоाрд░े рд▓िрдП рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै рдХुрдЫ рд╣ी рдорд╣ीрдиों рдоें рдХрд░्рдиाрдЯрдХ рдоें рдЪुрдиाрд╡  рд╣ैं  рдЗрд╕ рд╡рд░्рд╖ рдХे рдирд╡ंрдмрд░ рдоें рдордз्рдп рдк्рд░рджेрд╢, рдЫрдд्рддीрд╕рдЧрдв़, рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдФрд░ рджिрд▓्рд▓ी рдоें рдЪुрдиाрд╡  рд╣ैं рд╕ंрднрд╡рдд: рдЭाрд░рдЦंрдб рдоें рдЪुрдиाрд╡ рднी рдЗрд╕ рд╡рд░्рд╖ рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै рдпрд╣ рд╕рднी рд░ाрдЬ्рдп рд╣рдоाрд░े рд▓िрдП рдмрд╣ुрдд рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ैं рд▓ोрдХрд╕рднा рдХे рд▓िрдП рдЪुрдиाрд╡ рдХिрд╕ी рднी рд╕рдордп рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै рдХि рд▓ोрдХрд╕рднा рдЪुрдиाрд╡ рд╕े рдкрд╣рд▓े рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкрд░िрд╖рдж рдХी рдпрд╣ рдЕрди्рддिрдо рдмैрдардХ рд╣ै рдпрд╣ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ै рдХि рдмैрдардХ рдХे рдмाрдж рд╣рдо рд╕рднी рдХाрд░्рдпрдХрд░्рдд्рддा рдЕрдкрдиे - рдЕрдкрдиे рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рд▓ोрдХрд╕рднा рдХे рд▓िрдП рддैрдпाрд░ी рдоें, рд╕рднी рдЪुрдиाрд╡ों рдоें рдЬीрдд рдХे рд╕ंрдХрд▓्рдк рдХे рд╕ाрде, рдФрд░ рдЕंрдд рдоें рд▓ोрдХрд╕рднा рдЪुрдиाрд╡ों рдоें рджिрд▓्рд▓ी рд╡िрдЬрдп рдХा рд╕ंрдХрд▓्рдк рд▓िрдП, рд╣рдо рдШрд░ рдХे рд▓िрдП рдк्рд░рд╕्рдеाрди рдХрд░ेंрдЧे 
рднाрд░рдд рдоाрддा рдХी рдЬрдп!
рдЬीрд╡рди рдаिрдаोрд▓ी рдирд╣ीं, рдЬीрдиे рдХा рдиाрдо рд╣ै |
рдпрд╣ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдЬो рдХрднी рд╡िрд╢्рд╡рдЧुрд░ु рдеा, рдЖрдЬ рднी рдЗрд╕рдоें рд╡рд╣ рдЧुрдг, рдпोрдЧ्рдпрддा рд╡ рдХ्рд╖рдорддा рд╡िрдж्рдпрдоाрди рд╣ै | рдЖрдУ рдоिрд▓рдХрд░ рдЗрд╕े рдмрдиाрдпें; - рддिрд▓рдХ